Phòng khám Đa khoa MEDLATEC Vĩnh Phúc vừa tiếp nhận bệnh nhân N.X.T, 42 tuổi, trú tại Phú Thọ đến khám vì đau âm ỉ vùng hạ sườn phải kéo dài hơn một tháng. Ban đầu, người bệnh cho rằng đây chỉ là biểu hiện rối loạn tiêu hóa thông thường nên không đi kiểm tra sớm.

Theo chia sẻ, thời gian gần đây bệnh nhân thường xuyên xuất hiện cảm giác đau vùng bụng bên phải, ăn uống kém hơn bình thường, kèm nổi mẩn ngứa ngoài da. Dù vậy, do không sốt, không nôn, không rối loạn tiêu hóa và không sụt cân nên người bệnh khá chủ quan.

Đáng chú ý, bệnh nhân có thói quen ăn nhiều rau sống, đặc biệt là các loại rau ăn kèm bún, miến, phở như rau ngổ, rau cải.

Kết quả chụp CT phát hiện đám tổn thương tại gan trái, hướng tới tổn thương gan do ký sinh trùng.

Qua thăm khám, bác sỹ ghi nhận bụng bệnh nhân chướng nhẹ, ấn đau vùng hạ sườn phải. Kết quả xét nghiệm cho thấy số lượng bạch cầu tăng 15,45 G/l, trong đó bạch cầu ái toan tăng tới 31,3%, dấu hiệu thường gặp ở các bệnh lý ký sinh trùng. Xét nghiệm huyết thanh học xác định bệnh nhân dương tính với sán lá gan lớn.

Hình ảnh siêu âm và chụp cắt lớp vi tính phát hiện tổn thương tại gan trái, hướng tới tổn thương gan do ký sinh trùng. Sau khi tổng hợp kết quả lâm sàng, xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh, bác sỹ kết luận bệnh nhân bị áp xe gan do sán lá gan lớn và chỉ định điều trị ngoại trú kết hợp theo dõi định kỳ.

Sau ba tuần điều trị, kết quả tái khám cho thấy tổn thương gan giảm kích thước, nhu mô gan ổn định hơn. Theo các bác sỹ, bệnh sán lá gan gồm hai nhóm chính là sán lá gan lớn và sán lá gan nhỏ. Trong đó, sán lá gan lớn do hai loài Fasciola hepatica hoặc Fasciola gigantica gây ra. Loại ký sinh trùng này thường tồn tại ở động vật ăn cỏ như trâu, bò, dê, cừu. Con người mắc bệnh chủ yếu do ăn rau thủy sinh sống hoặc sử dụng nguồn nước nhiễm ấu trùng nang sán.

Sau khi xâm nhập cơ thể, ấu trùng xuyên qua thành ruột, di chuyển vào gan và gây tổn thương nghiêm trọng. Trong quá trình di chuyển, sán phá hủy nhu mô gan, gây viêm, xuất huyết, hoại tử và hình thành các ổ áp xe kích thước từ 0,5 đến 2 cm.

Các bác sỹ cho biết dấu vết di chuyển của sán trong gan thường tạo thành những “đường hầm” ngoằn ngoèo dài từ 3 đến 5 cm, đây là dấu hiệu khá điển hình trên chẩn đoán hình ảnh.

Không chỉ gây tổn thương gan, sán trưởng thành trong đường mật còn có thể dẫn tới tắc mật, viêm đường mật, viêm gan hoặc xơ gan tắc mật. Một số trường hợp, ký sinh trùng di chuyển tới phổi, da, não, tụy, hốc mắt hoặc khớp, gây viêm và tạo u hạt nguy hiểm cho sức khỏe.

Theo khuyến cáo từ chuyên gia, nhiều ca nhiễm sán lá gan lớn có biểu hiện không điển hình nên dễ bị nhầm với bệnh tiêu hóa thông thường. Người dân cần đi khám sớm nếu xuất hiện các dấu hiệu như đau âm ỉ vùng hạ sườn phải, ăn uống kém, mệt mỏi kéo dài, nổi mẩn ngứa, sốt kéo dài hoặc rối loạn tiêu hóa.

Đặc biệt, nhóm có thói quen ăn rau thủy sinh sống hoặc sử dụng nguồn nước chưa bảo đảm vệ sinh cần nâng cao cảnh giác.

Theo bác sỹ Vũ Ngọc Kiên, tiêu chuẩn vàng chẩn đoán bệnh là phát hiện trực tiếp ký sinh trùng hoặc trứng sán trong dịch mật, mô gan hoặc phân. Tuy nhiên ở giai đoạn cấp, việc tìm thấy trứng sán trong phân khá khó khăn nên bác sỹ thường phối hợp nhiều phương pháp như xét nghiệm huyết thanh học, siêu âm và CT scan để chẩn đoán chính xác.

Hiện nay, điều trị đặc hiệu chủ yếu sử dụng thuốc Triclabendazole với liều 10 mg/kg liều duy nhất và có thể lặp lại sau 12 đến 24 giờ nếu cần. Một số trường hợp ổ áp xe lớn hoặc không đáp ứng điều trị nội khoa có thể phải chọc hút hoặc dẫn lưu dưới hướng dẫn siêu âm, CT.

Để phòng bệnh, các bác sỹ khuyến cáo người dân cần ăn chín, uống sôi, hạn chế ăn rau thủy sinh sống, sử dụng nguồn nước hợp vệ sinh, tẩy giun định kỳ và khám sức khỏe ngay nếu xuất hiện dấu hiệu nghi ngờ.