Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP)

Dự án xây dựng Quốc lộ 15D đoạn từ cao tốc Cam Lộ-La Sơn đến đường Hồ Chí Minh nhánh Tây là một phần trong tổng thể phương án vận tải đường bộ dự kiến kết nối cảng biển Mỹ Thủy và Cửa khẩu quốc tế La Lay. Dự án có mục tiêu rút ngắn quãng đường, tiết giảm chi phí vận tải từ Cửa khẩu quốc tế La Lay về cảng Mỹ Thuỷ.

Đây là đoạn tuyến có vai trò quyết định việc nối thông toàn tuyến Quốc lộ 15D, và hiện đang được nghiên cứu giai đoạn 1 với quy mô đường cấp IV miền núi 2 làn xe. Đoạn tuyến dự kiến đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP).

Tại buổi làm việc, đại diện các nhà đầu tư là Công ty CP Tập đoàn Đèo Cả đã trình bày các phương án hướng tuyến, phương thức đầu tư trên cơ sở bảo đảm các yếu tố về kỹ thuật và nguồn vốn thực hiện.

Theo phương án 1, chiều dài tuyến 34 km với 4 làn xe (cầu, hầm 2 làn xe), tổng mức đầu tư 5.857 tỷ đồng. Tuy nhiên một số chỉ tiêu kỹ thuật chưa phù hợp với TCVN 4054-2005. Nếu khắc phục các vấn đề kỹ thuật phù hợp tiêu chuẩn thì tổng mức đầu tư lên 11.843 tỷ đồng.

Bên cạnh đó, theo phương án 1B, nếu điều chỉnh cục bộ hướng tuyến một số đoạn trong khoảng 14 km để khắc phục toàn bộ các vấn đề kỹ thuật thì chiều dài tuyến sẽ giảm xuống còn 32 km, quy mô 4 làn xe (cầu, hầm 2 làn xe), tổng mức đầu tư giảm còn 9.658 tỷ đồng.

Hướng tuyến Quốc lộ 15D đoạn từ cao tốc Cam Lộ- La Sơn đến đường Hồ Chí Minh nhánh Tây nhà đầu tư đề xuất.

Với phương án 2, điều chỉnh toàn bộ hướng tuyến trong khoảng 14 km và làm tăng chiều dài toàn tuyến lên 36 km, quy mô 4 làn xe (cầu, hầm 2 làn xe), tổng mức đầu tư sẽ còn 5.858 tỷ đồng. Đây là phương án tối ưu nhà đầu tư đề xuất lựa chọn.

Về phương thức đầu tư trong giai đoạn 1 (quy mô 2 làn xe) "theo giá dịch vụ thông thường", nhà đầu tư đề xuất phương thức đầu tư PPP và đưa ra 2 phương án: Phương án 1 có tổng mức đầu tư 6.352 tỷ đồng, trong đó nhà đầu tư BOT đầu tư toàn bộ kinh phí, tuy nhiên nhà đầu tư đánh giá phương án này không đảm bảo khả năng trả nợ.

Phương án 2, tổng mức đầu tư 5.993 tỷ đồng, ngân sách nhà nước tham gia đầu tư 4.200 tỷ đồng (70%) và nhà đầu tư BOT là 1.793 tỷ đồng, thời gian hoàn vốn 35 năm. Nhà đầu tư đánh giá thời gian 12 năm không đủ để chi trả lãi vay.

Về phương thức đầu tư "với giá dịch vụ tiết kiệm chi phí", tổng mức đầu tư dự án là 6.319 tỷ đồng, trong đó ngân sách nhà nước tham gia 189 tỷ đồng (3%), nhà đầu tư BOT đầu tư 6.130 tỷ đồng, thời gian thu phí hoàn vốn 19 năm. Phương án này giúp ngân sách nhà nước tiết kiệm 5.669 tỷ đồng so với phương thức đầu tư của phương án 2 theo giá dịch vụ thông thường. Và nhà đầu tư đề xuất lựa chọn phương án này.

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Trị Lê Đức Tiến nhấn mạnh, Dự án xây dựng Quốc lộ 15D đoạn từ cao tốc Cam Lộ - La Sơn đến đường Hồ Chí Minh nhánh Tây mang tính động lực, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội trên địa bàn tỉnh, kết nối hành lang kinh tế Đông - Tây. Để dự án được triển khai theo đúng tiến độ, Phó Chủ tịch Lê Đức Tiến yêu cầu các sở, ngành, nhà đầu tư tiếp tục hoàn thiện các phương án bảo đảm các quy định của pháp luật và hài hòa lợi ích giữa các bên.

Đề xuất hỗ trợ phần vốn Nhà nước tại dự án

Được biết, trước đó, theo phương án đề xuất của tỉnh Quảng Trị về tuyến Quốc lộ 15D đoạn từ cao tốc Cam Lộ - La Sơn đến đường Hồ Chí Minh nhánh Tây, tuyến dài 34 km, triển khai theo phương án PPP, đường 2 làn xe, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 5.662 tỷ đồng, thời gian thu phí hoàn vốn dự kiến khoảng 21 năm 11 tháng. Trong đó phần vốn Nhà nước 2.550 tỷ đồng, vốn nhà đầu tư 3.112 tỷ đồng (chiếm 55%).

Trong phần vốn Nhà nước, ngân sách địa phương bố trí khoảng 1.000 tỷ đồng, còn lại 1.550 tỷ đồng, Quảng Trị đề xuất Trung ương bố trí vốn đầu tư công trung hạn 2026-2030 đối với phần vốn thiếu này.

Quốc lộ 15D đoạn giao với cao tốc Cam Lộ-La Sơn.

Liên quan đến việc tỉnh Quảng Trị đề xuất bố trí vốn đầu tư công trung hạn 2026-2030 cho dự án, mới đây, Bộ Xây dựng đã có văn bản gửi Bộ Tài chính về việc bố trí vốn hỗ trợ thực hiện các dự án đầu tư nâng cấp các đoạn tuyến Quốc lộ 15D kết nối từ cảng Mỹ Thủy đến cửa khẩu quốc tế La Lay.

Theo Bộ Xây dựng, đối với việc hỗ trợ tỉnh Quảng Trị qua kênh vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 của Bộ Xây dựng để thực hiện dự án Quốc lộ 15D đoạn từ cao tốc Cam Lộ - La Sơn đến đường Hồ Chí Minh nhánh Tây, thực hiện Luật Đường bộ, Nghị định số 165/2024/NĐ-CP ngày 26/12/2024 của Chính phủ, Bộ Xây dựng đã phối hợp với Bộ Tài chính điều chuyển tài sản kết cấu hạ tầng đường bộ về tỉnh Quảng Trị quản lý, trong đó có tuyến Quốc lộ 15D nên thẩm quyền quản lý, đầu tư Quốc lộ 15D thuộc trách nhiệm của tỉnh Quảng Trị.

Do đó, việc hỗ trợ tỉnh Quảng Trị thông qua vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 của Bộ Xây dựng để thực hiện dự án Quốc lộ 15D đoạn từ cao tốc Cam Lộ - La Sơn đến đường Hồ Chí Minh là chưa phù hợp với quy định của pháp luật về ngân sách, đầu tư.

Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng đề nghị tỉnh Quảng Trị cần làm rõ các cơ sở để chuyển đổi hình thức đầu tư đoạn tuyến Quốc lộ 15D này từ hình thức PPP (đã được Thủ tướng Chính phủ giao cho tỉnh Quảng Trị thực hiện) sang hình thức đầu tư công.

Cũng theo Bộ Xây dựng cho biết, dự án Quốc lộ 15D đoạn đi trùng đường Hồ Chí Minh nhánh Tây đã được Bộ Xây dựng giao Cục Đường bộ Việt Nam lập báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án để dự kiến đầu tư trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030.

Đến nay, Cục Đường bộ Việt Nam đã hoàn chỉnh báo cáo đề xuất chủ trương đầu tư dự án và Bộ Xây dựng đã hoàn tất các thủ tục liên quan để có thể phê duyệt chủ trương đầu tư, dự kiến hoàn thành năm 2028.