Bà Trịnh Thị Hương, Phó cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính)

Thưa bà, chỉ sau 5 tháng kể từ khi Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân được ban hành, mục tiêu có 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động đã trở thành hiện thực. Bà đánh giá thế nào về kết quả này?

Năm 2016, Chính phủ ban hành Nghị quyết 35/NQ-CP về hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp đến năm 2020, trong đó đặt ra mục tiêu đến năm 2020 có 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động, gấp gần 2 lần số lượng doanh nghiệp năm 2015. Mặc dù Đảng, Quốc hội, Chính phủ đã có nhiều cơ chế, chính sách hỗ trợ, khuyến khích phát triển, nhưng phải đến tận tháng 9 năm nay, mục tiêu có 1 triệu doanh nghiệp mới đạt được.

Trong suốt nhiều năm qua, trong các cuộc làm việc, hội nghị về môi trường đầu tư và khởi sự kinh doanh, Thủ tướng Chính phủ rất trăn trở về mục tiêu này. Sự chậm trễ cũng có lý do khách quan, bởi kể từ năm 2020, Việt Nam và thế giới hứng chịu đại dịch Covid-19 và hậu đại dịch, tác động tiêu cực rất lớn đến phát triển kinh tế và hoạt động sản xuất, kinh doanh. Nhưng cuối cùng, mục tiêu có 1 triệu doanh nghiệp đang hoạt động đã thành hiện thực. Trong 10 tháng năm nay, cả nước có khoảng 256.000 doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động, tăng 26,5% so với cùng kỳ. Sau khi trừ 190.600 doanh nghiệp rút lui và tạm ngừng hoạt động, thị trường có thêm khoảng 65.400 doanh nghiệp. Số lượng doanh nghiệp gia tăng mạnh kể từ khi Nghị quyết 68-NQ/TW ra đời.

Rất dễ cảm nhận tinh thần khởi sự kinh doanh đã bật dậy mạnh mẽ. Với tinh thần quyết liệt của Chính phủ; sự khẩn trương của các bộ, ngành, địa phương và sự hào hứng của người dân như hiện nay, mục tiêu có 2 triệu doanh nghiệp vào năm 2030 sẽ sớm đạt được.

Đã có nhiều nghị quyết về phát triển doanh nghiệp, cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, song kết quả không như mong muốn. Theo bà, vì sao Nghị quyết 68-NQ/TW lại được hưởng ứng mạnh mẽ đến vậy?

Tôi may mắn được tham gia vào Ban Soạn thảo Nghị quyết 68-NQ/TW và các nghị quyết, văn bản quy phạm pháp luật triển khai. Với mong muốn quan điểm, chính sách của Đảng và Nhà nước phải nhanh chóng đi vào cuộc sống, được cộng đồng doanh nghiệp và người dân đón nhận tích cực và đáp ứng yêu cầu, quyết tâm của Bộ Chính trị, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, với tinh thần quyết tâm cao độ, Ban Soạn thảo đã nghiên cứu rất nhiều tài liệu để đưa ra 8 nhóm giải pháp, nhiệm vụ, cũng như hàng trăm nhiệm vụ cụ thể trong các văn bản triển khai khác.

Để có được các ý kiến quan trọng, sát với thực tiễn, đáp ứng yêu cầu, đòi hỏi của cuộc sống, đặc biệt là mong mỏi của cộng đồng doanh nghiệp, trình cấp có thầm quyền, chúng tôi đã phải làm việc không có ngày lễ, ngày nghỉ, làm việc liên tục, có nhiều hôm 3-4 giờ sáng mới rời khỏi cơ quan, về nhà được mấy tiếng lại quay lại cơ quan làm việc tiếp.

Rất mừng là nỗ lực, công sức, tâm huyết đã được đền đáp khi số lượng doanh nghiệp gia nhập thị trường tăng lên nhanh chóng, ngược lại với xu hướng rời khỏi thị trường. Nghị quyết 68-NQ/TW đã nhanh chóng đi vào cuộc sống.

Bà có thể nói rõ hơn?

Nhiều nghị quyết, kết luận rất đúng, rất trúng, nhưng không thể triển khai ngay vì phải chờ văn bản hướng dẫn. Khi văn bản hướng dẫn được ban hành thì tinh thần và nhiệt huyết đã vơi đi. Nhưng với Nghị quyết 68-NQ/TW, chỉ trong 60 ngày từ khi ban hành, Bộ Tài chính đã xây dựng 3 nghị quyết quan trọng trình Quốc hội, Chính phủ thông qua, gồm: Nghị quyết 198/2025/QH15, Nghị quyết 138/NQ-CP và Nghị quyết 139/NQ-CP.

Trong chương trình hành động triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW, có 69 nhiệm vụ trọng tâm, yêu cầu các bộ, ngành, địa phương hoàn thành khoảng 2/3 số nhiệm vụ ngay trong năm nay. Đến nay, hơn 70% nhiệm vụ đã hoàn thành, trong đó có 28 nghị định về phân cấp, phân quyền. Từ nay đến cuối năm, chắc chắn hoàn thành 62 nhiệm vụ trọng tâm, vì nhiều văn bản pháp luật quan trọng như Luật Quản lý thuế, Luật Thuế thu nhập cá nhân, Luật Thương mại điện tử, Luật Đầu tư… sẽ được Quốc hội thông qua, tạo đột phá về thể chế.

Như vậy, hệ thống văn bản luật cơ bản đã hoàn thành. Nhưng để chính sách đi vào cuộc sống cần có văn bản hướng dẫn cụ thể, thưa bà?

Chúng tôi đã hoàn thiện và trình Chính phủ Nghị định về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân, trong đó có nhiều chính sách quan trọng hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ… tiếp cận mặt bằng sản xuất trong khu, cụm công nghiệp.

Chính sách miễn giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân nhằm khuyến khích đổi mới sáng tạo; chính sách miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong 3 năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa mới thành lập; chính sách đào tạo miễn phí cho hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và siêu nhỏ sẽ được ban hành trong năm nay.

Bộ Tài chính cũng đang hoàn thiện Dự thảo Nghị định về tổ chức và hoạt động của Quỹ phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa; Dự thảo Nghị định về cơ chế thử nghiệm kinh tế tuần hoàn; Dự thảo  Nghị định về hỗ trợ 2% lãi suất cho doanh nghiệp tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân vay vốn cho các dự án xanh, tuần hoàn, áp dụng tiêu chuẩn ESG, để trình Chính phủ ban hành. Đồng thời đang xây dựng Chương trình đào tạo 10.000 CEO và phát triển 1.000 doanh nghiệp tiên phong. 

Thế còn các bộ, ngành khác thì sao, thưa bà?

Các bộ, ngành khác cũng hành động rất khẩn trương. Ngân hàng Nhà nước đã hoàn thiện Dự thảo Nghị định hướng dẫn chính sách hỗ trợ lãi suất 2% cho doanh nghiệp tư nhân vay vốn. Bộ Công thương xây dựng Chương trình Go Global, được xác định là nhiệm vụ chiến lược nhằm đưa kinh tế tư nhân trở thành động lực quan trọng của nền kinh tế và dẫn dắt quá trình quốc tế hóa, phát triển thương hiệu Việt.

Một khối lượng luật kỷ lục được Quốc hội thông qua tại Kỳ họp thứ mười. Hiện các bộ, ngành như Bộ Công an, Nội vụ, Khoa học và Công nghệ, Xây dựng… đang làm ngày, làm đêm để trình Chính phủ ban hành các nghị định hướng dẫn trong năm nay, chậm nhất là đầu năm tới. Đây là bước rất quan trọng để các quy định mới nhanh chóng đi vào thực tiễn, tạo hiệu lực ngay cho hoạt động đầu tư - kinh doanh, đáp ứng kỳ vọng của cộng đồng doanh nghiệp.