Theo ông Lâm Văn Hoàng, thực tế mô hình nhà ở cho thuê không phải là mới và hành lang pháp lý hiện hành đã quy định chính sách tương đối đầy đủ. Đặc biệt, Luật Nhà ở năm 2023 đã phân định rất rõ 3 hình thức: Nhà ở để bán, nhà ở cho thuê và nhà ở cho thuê mua. Dù vậy, kết quả thực hiện thời gian qua tại phân khúc nhà ở cho thuê vẫn còn nhiều hạn chế.

Trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, nhu cầu nhà ở tăng cao, đòi hỏi phải có những giải pháp mạnh mẽ hơn nữa về nguồn vốn, đất đai và cơ chế quản lý ưu đãi vượt trội. Đây cũng là tinh thần chỉ đạo rất kịp thời từ đồng chí Tổng Bí thư và Thủ tướng Chính phủ.

Trước yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ về việc đưa Hà Nội trở thành địa phương đi đầu trong phát triển nhà ở cho thuê và phấn đấu khởi công một số dự án ngay trong tháng 6/2026, Bộ Xây dựng đang khẩn trương hoàn thiện hệ thống chính sách, pháp luật và các cơ chế hỗ trợ nhằm thu hút mạnh mẽ doanh nghiệp tham gia phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Thủ tướng giao là chủ động nghiên cứu, đề xuất các cơ chế, chính sách mới để thể chế hóa các chủ trương lớn của Đảng về phát triển nhà ở, đặc biệt là nhà ở cho thuê. Các nội dung này sẽ được tích hợp trong quá trình sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, dự kiến trình Quốc hội xem xét thông qua tại Kỳ họp tháng 10/2026.

Bên cạnh hoàn thiện thể chế, Bộ Xây dựng sẽ chủ trì rà soát, sửa đổi và ban hành các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật đối với nhà ở cho thuê, trong đó đặc biệt chú trọng các yêu cầu về an toàn công trình, phòng cháy chữa cháy, nhất là đối với các mô hình nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa.

Để bảo đảm phát triển đúng nhu cầu thực tế, Bộ Xây dựng sẽ phối hợp với các địa phương, trước mắt là Hà Nội, TP.HCM, Đồng Nai, Hải Phòng và Đà Nẵng, tiến hành xác định nhu cầu nhà ở cho thuê theo từng nhóm đối tượng như công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang. 

Kết quả khảo sát sẽ là cơ sở để quy hoạch, phân bổ nguồn lực và giao chỉ tiêu phát triển nhà ở cho thuê trên phạm vi cả nước, hạn chế tình trạng mất cân đối cung - cầu.

Chánh văn phòng Bộ Xây dựng Lâm Văn Hoàng trao đổi thông tin tại cuộc họp báo: Ảnh: Mạnh Tuấn.

Đáng chú ý, Bộ Xây dựng đang nghiên cứu các cơ chế nhằm huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực cho phát triển nhà ở cho thuê, không chỉ từ ngân sách nhà nước mà còn từ khu vực tư nhân, các tổ chức tín dụng và các quỹ đầu tư dài hạn. 

Theo định hướng mới, nguồn lực nhà nước sẽ đóng vai trò dẫn dắt, tạo động lực để thu hút dòng vốn xã hội tham gia phát triển phân khúc này.

Ông Lâm Văn Hoàng cũng cho biết, trong quá trình sửa đổi Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản, Bộ Xây dựng đề xuất chuyển mạnh tư duy phát triển nhà ở từ mô hình chủ yếu tập trung vào nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê. 

Trong đó, nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, có ý nghĩa lâu dài nhằm đáp ứng nhu cầu chỗ ở của đông đảo người dân.

Theo Bộ Xây dựng, thị trường nhà ở sẽ tiếp tục vận hành theo cơ chế thị trường nhưng dưới sự định hướng và quản lý hiệu quả của Nhà nước thông qua hệ thống thể chế, quy hoạch, chính sách tín dụng và các công cụ tài chính. 

Mục tiêu là tạo môi trường đầu tư minh bạch, hấp dẫn doanh nghiệp tham gia với lợi nhuận hợp lý, đồng thời bảo đảm người dân được tiếp cận chỗ ở ổn định, an toàn và phù hợp khả năng chi trả.

Một định hướng quan trọng khác là phát triển nhà ở gắn với quy hoạch đô thị, hệ thống giao thông công cộng, khu công nghiệp và các vùng động lực phát triển kinh tế. 

Bộ Xây dựng ưu tiên thúc đẩy các mô hình phát triển đô thị theo định hướng giao thông công cộng (TOD), đồng thời đẩy mạnh xây dựng các khu nhà ở cho thuê tại đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế và các hành lang kinh tế trọng điểm.

Bộ Xây dựng cũng đang nghiên cứu rà soát, phân loại lại hệ thống nhà ở theo bốn nhóm gồm nhà ở thương mại, nhà ở cho thuê, nhà ở công vụ và nhà ở chính sách. Trên cơ sở đó sẽ xây dựng các cơ chế hỗ trợ riêng phù hợp với từng loại hình, trong đó có thể xem xét các chính sách hỗ trợ giá hoặc cung cấp nhà ở miễn phí cho một số nhóm đối tượng đặc thù.

Đối với các địa phương, Bộ Xây dựng đề nghị khẩn trương điều tra, khảo sát nhu cầu nhà ở cho thuê theo từng nhóm đối tượng và từng khu vực cụ thể để xây dựng kế hoạch đầu tư phù hợp. Đồng thời, rà soát quy hoạch, bố trí quỹ đất, đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội phục vụ phát triển các dự án nhà ở cho thuê bằng nguồn vốn đầu tư công, quỹ phát triển nhà ở địa phương hoặc nguồn vốn tư nhân.

Song song với phát triển nhà ở cho thuê, Bộ Xây dựng cũng đề nghị các địa phương tập trung đẩy nhanh tiến độ các dự án nhà ở xã hội, lựa chọn các chủ đầu tư có năng lực, áp dụng cơ chế "luồng xanh", "luồng ưu tiên" trong giải quyết thủ tục hành chính nhằm hoàn thành các chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2026 và các năm tiếp theo.

Theo Bộ Xây dựng, việc phát triển mạnh nhà ở cho thuê sẽ góp phần đa dạng hóa nguồn cung nhà ở, giảm áp lực sở hữu nhà ở tại các đô thị lớn, đồng thời tạo điều kiện để người lao động, công nhân và các nhóm dân cư có thu nhập trung bình, thấp tiếp cận chỗ ở ổn định với chi phí phù hợp.