Nhiều nhà phố cổ treo biển cho thuê hoặc đóng cửa, cảnh hiếm thấy tại Hà Nội. Ảnh: Dũng Minh.

Tỷ lệ trống tăng cao do ế khách thuê đang khiến nguồn cung mặt bằng cho thuê tăng đáng kể. 

Đánh giá mới đây của Savills tại thị trường mặt bằng bán lẻ Hà Nội cho thấy, tỷ lệ mặt bằng trống tại các trung tâm thương mại và các mặt bằng có vị trí đắc địa bắt đầu tăng rõ, đặc biệt tại khu vực phố cổ.

Theo Savills, khoảng 50% doanh nghiệp bán lẻ có mức doanh thu sụt giảm trên 50% trong và sau giai đoạn Covid-19 vừa qua. Theo đó, nguồn cầu bị ảnh hưởng lớn, các công ty và đơn vị bán lẻ không thể tiếp tục mở rộng kế hoạch kinh doanh.

Áp lực về giá thuê đã lắng dịu trong vài tháng gần đây, đặc biệt có sự điều chỉnh hợp lý hơn để có thể hỗ trợ cho doanh nghiệp và các đơn vị bán lẻ.

Covid-19 khiến nhiều mặt bằng bán lẻ tại các trung tâm thương mại bị "ế". Ảnh: Thành Nguyễn.

Theo Savills, tăng trưởng mua sắm trực tuyến cùng với hành vi tiêu dùng thay đổi nhanh chóng đòi hỏi các nhà bán lẻ theo hình thức truyền thống và chủ nhà cho thuê mặt bằng cần phải phát triển kế hoạch thu hút khách đến theo các chiến lược sáng tạo hơn.

Nghiên cứu doanh thu bán lẻ qua các năm, có thể thấy khi có những tác động lớn như khủng hoảng tài chính toàn cầu hay như Covid-19 chỉ mang tính ngắn hạn. Thị trường sẽ dần phục hồi trở lại sau đó.

Lý giải về sự suy giảm này, chiến lược kinh doanh của các đơn vị bán lẻ cũng đã có sự thay đổi nhất định sau giai đoạn đại dịch. Có nhiều đơn vị bán lẻ nhận thấy tiềm năng của lĩnh vực thương mại điện tử và bắt đầu chuyển dần hoạt động sang thương mại điện tử.

Các mặt bằng kinh doanh vật lý đã không còn là ưu tiên số một, nên các trung tâm thương mại cần phải điều chỉnh về đối tượng khách thuê, điều kiện thuê, diện tích thuê … để thu hút được khách thuê phù hợp.

“Nét lạ” trong thị trường thời gian qua chính là trong khi nhiều đơn vị bán lẻ chịu ảnh hưởng bởi đại dịch, thì dữ liệu của Savills lại cho thấy các đơn vị như siêu thị có doanh thu cao lên tới 20%. Lý do chính là bởi trong đại dịch, nhu cầu của người dân về việc mua sắm các mặt hàng thiết yếu có trong siêu thị tăng, dẫn đến việc doanh thu của các siêu thị cũng tăng lên đáng kể.

Riêng với mặt bằng bán lẻ tại các khu vực phố cổ trung tâm, nghiên cứu của Savills cho thấy, giá đã giảm sâu so với trước Covid-19, giá của các vị trí vàng có thể giảm tương đương 30 - 40% để thu hút khách hàng tiếp tục thuê mặt bằng. Và đây được xem là lần đầu tiên chủ nhà phố cổ phải tích cực đàm phán giá với khách thuê.

Phố cổ ngấm đòn Covid-19. Ảnh: Dũng Minh.

Nhìn nhận về câu chuyện này, ông Lê Tuấn Bình, Trưởng Bộ phận cho thuê thương mại Savills cho rằng, đã đến lúc các chủ nhà sẽ phải nhìn nhận mặt bằng cho thuê của mình đúng theo mặt bằng chung của thị trường theo hai điểm.

Thứ nhất là giá thuê, hầu hết các chủ nhà tại phố cổ chưa từng gặp trường hợp phải đi đàm phán giá thuê với khách thuê, họ sẽ là bên lựa chọn khách thuê trả giá cao nhất. Song, hiện các chủ nhà ở phố cổ đang tích cực đưa ra các phương án giá phù hợp hơn với thị trường.

Thứ hai là cần có sự linh hoạt hơn về phương án cho thuê, có thể là về mặt bằng cho thuê. Trước đây các chủ nhà cho thuê có rất ít các phương án cho thuê mặt bằng, thế nhưng hiện nay đã có sự linh hoạt hơn khi chia diện tích mặt bằng thành các diện tích nhỏ, để khách thuê có thể lựa chọn.

Đồng thời, các điều kiện như thời hạn cho thuê, các điều khoản về điều chỉnh giá thuê đã linh hoạt hơn rất nhiều, tuy bị giảm về doanh thu nhưng sẽ được phục hồi nhanh sau giai đoạn dịch.