Mới đây, Văn phòng Chính phủ đã ban hành Thông báo 256 truyền đạt kết luận của Phó thủ tướng Trần Hồng Hà tại cuộc họp nghe báo cáo về tình hình thị trường bất động sản. Thông báo nêu rõ, thị trường bất động sản đóng vai trò quan trọng trong "hệ sinh thái" kinh tế, tác động đến chuỗi sản xuất, thị trường vốn, tín dụng, lao động.

Mặc dù các chỉ số, báo cáo đánh giá cho thấy sự phục hồi, tăng trưởng nhưng thị trường bất động sản vẫn bộc lộ những tồn tại, hạn chế như thiếu nguồn cung, giá tăng cao so với thu nhập người dân, khả năng tiếp cận nhà ở còn thấp.

Cơ sở dữ liệu về thị trường sẽ là yếu tố then chốt để các chính sách thuế bất động sản triển khai hiệu quả. Ảnh: Thanh Vũ

Để thúc đẩy thị trường bất động sản và nhà ở phát triển một cách lành mạnh, bền vững, Phó thủ tướng đã đưa ra nhiều chỉ đạo quan trọng. Đáng chú ý, lãnh đạo Chính phủ đã yêu cầu Bộ Tài chính chủ trì phối hợp với Bộ Xây dựng, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam nghiên cứu việc đánh thuế đối với đất hoang hóa, các dự án bất động sản, nhà ở chậm triển khai; tránh tình trạng đánh thuế chồng thuế.

Ngoài ra, Phó thủ tướng yêu cầu Bộ Xây dựng khẩn trương xây dựng, thiết lập hệ thống cơ sở dữ liệu, thông tin thị trường bất động sản, trong đó bao gồm: dữ liệu về giao dịch bất động sản, giá bất động sản, phân tích dự báo cung - cầu của thị trường. Trên cơ sở đó, Nhà nước sẽ chủ động đưa ra các chính sách điều tiết thị trường, bao gồm việc sử dụng công cụ thuế.

Đồng thời, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao khẩn trương hoàn thành xây dựng cơ sở dữ liệu giá đất đến từng thửa đất trên cơ sở vùng giá trị, thửa đất chuẩn, tiến tới áp dụng một giá đất. Điều này giúp bảo đảm minh bạch, công bằng, làm cơ sở thực hiện chính sách thuế bất động sản, ngăn ngừa các hành vi đầu cơ, thổi giá.

Phó Thủ tướng cũng đã yêu cầu các Bộ Xây dựng, Tài chính, Nông nghiệp và Môi trường và Ngân hàng Nhà nước Việt Nam khẩn trương rà soát các vướng mắc, mâu thuẫn, chồng chéo, các quy định chuyển tiếp trong các văn bản Luật, Nghị định, Thông tư để đề xuất sửa đổi đảm bảo minh bạch, dễ hiểu, dễ làm.

Bên cạnh đó, lãnh đạo Chính phủ yêu cầu UBND các tỉnh, thành phố tập trung giải quyết tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các dự án bất động sản, rà soát, phân loại các dự án có vướng mắc pháp lý tương tự đối tượng được quy định trong Nghị quyết số 170/2025/QH15 để khi Quốc hội cho phép mở rộng phạm vi áp dụng có thể thực hiện được ngay.

Trước đó, trong Quyết định 110/QĐ-BXD, Bộ Xây dựng đã đề xuất việc nghiên cứu thí điểm mô hình trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý. Theo chuyên gia, mô hình này sẽ làm chùn tay giới đầu cơ, đặc biệt là các đối tượng chuyên ký gửi nhà, đất tại phòng công chứng. Ngoài ra, đây còn là nguồn cơ sở dữ liệu để Nhà nước tiến hành chính sách điều tiết thị trường, trong đó bao gồm các chính sách thuế.

Vào đầu tháng 5/2025, Bộ Tài chính cho biết đang nghiên cứu phương án lựa chọn áp dụng giữa 2 phương án tính thuế, phụ thuộc vào thông tin giao dịch chuyển nhượng bất động sản. Trong đó, phương án tính thuế 20% sẽ dựa trên trên giá trị chênh lệch giữa giá mua và giá bán.

Cần 2 điều kiện để hiện thực hoá phương án trên. Một là, cơ sở dữ liệu về lịch sử giao dịch của thửa đất phản ánh đúng giá giao dịch của các lần chuyển nhượng. Hai là, quy định rõ tại văn bản quy phạm pháp luật về các khoản chi phí được trừ và điều kiện về hóa đơn, chứng từ chứng minh, cũng như giá vốn của bất động sản chuyển nhượng. Tuy nhiên, hiện cả hai điều kiện này vẫn chưa được đảm bảo.