Bộ Y tế vừa có văn bản đề nghị UBND các tỉnh, thành phố tăng cường quản lý giá thiết bị y tế, trong đó yêu cầu rà soát các tổ chức kinh doanh thuộc diện phải kê khai giá, đồng thời siết kiểm tra việc niêm yết và bán hàng theo đúng mức giá đã công khai.

Theo yêu cầu của Bộ Y tế, các địa phương cần chỉ đạo cơ quan chuyên môn khẩn trương rà soát các tổ chức kinh doanh thiết bị y tế thuộc đối tượng thực hiện kê khai giá trên địa bàn; ban hành mới hoặc cập nhật, bổ sung danh sách theo đúng quy định.

Với mạng lưới cơ sở khám, chữa bệnh ngày càng mở rộng, Việt Nam đang hình thành một thị trường thiết bị y tế có quy mô và dư địa phát triển lớn.

Quá trình rà soát phải xác định chính xác đối tượng, tránh phát sinh thủ tục không cần thiết. Bộ Y tế lưu ý không yêu cầu kê khai giá đối với hàng hóa hoặc tổ chức kinh doanh không thuộc phạm vi phải thực hiện kê khai theo quy định.

Đối với các doanh nghiệp thuộc diện kê khai, tổ chức kinh doanh phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về tính chính xác, trung thực, hợp lý và hợp lệ của hồ sơ, tài liệu, thông tin cũng như mức giá kê khai. Giá đưa ra phải phù hợp với biến động của các yếu tố hình thành giá và mặt bằng chung của thị trường.

Một trong những nội dung được Bộ Y tế đặc biệt nhấn mạnh là tăng cường giám sát những biến động bất thường của giá thiết bị y tế. Các cơ quan chuyên môn tại địa phương phải thường xuyên theo dõi thông tin kê khai, kịp thời phát hiện trường hợp giá tăng, giảm bất thường, có mức chênh lệch lớn giữa các tổ chức kinh doanh hoặc không phù hợp với các yếu tố hình thành giá và mặt bằng thị trường.

Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, cơ quan chức năng có thể yêu cầu doanh nghiệp báo cáo, cung cấp thông tin, tài liệu và giải trình về mức giá kê khai. Trường hợp cần thiết, cơ quan quản lý có thể trực tiếp tổ chức kiểm tra hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền tiến hành kiểm tra theo quy định.

Danh sách các tổ chức kinh doanh thiết bị y tế thuộc diện kê khai giá cũng phải được rà soát định kỳ hằng năm và cập nhật khi có thay đổi. Những đơn vị mới phát sinh hoạt động phải được bổ sung kịp thời, trong khi thông tin của doanh nghiệp có thay đổi phải được điều chỉnh để bảo đảm công tác quản lý sát với thực tế thị trường.

Cùng với kiểm soát kê khai giá, Bộ Y tế yêu cầu các tổ chức, cá nhân kinh doanh thiết bị y tế thực hiện nghiêm quy định về niêm yết giá. Mức giá niêm yết phải là giá bán đã bao gồm các loại thuế, phí và lệ phí nếu có, đồng thời gắn với số lượng hoặc khối lượng hàng hóa.

Thông tin niêm yết cũng phải đủ rõ để người mua nhận diện chính xác sản phẩm, bao gồm tên thiết bị, chủng loại, model, hãng sản xuất, xuất xứ hoặc những đặc điểm kỹ thuật cơ bản, hạn chế tình trạng thông tin không đầy đủ dẫn đến nhầm lẫn về sản phẩm và giá bán.

Đáng chú ý, tổ chức, cá nhân kinh doanh không được bán thiết bị y tế với giá cao hơn mức đã niêm yết. Khi giá thay đổi, thông tin niêm yết phải được điều chỉnh kịp thời.

Đối với thiết bị y tế được kinh doanh theo gói hoặc đi kèm các dịch vụ như vận chuyển, lắp đặt, bảo trì, đào tạo, vật tư tiêu hao và những dịch vụ khác, doanh nghiệp phải công khai rõ giá của thiết bị cũng như từng khoản chi phí kèm theo. Quy định này nhằm hạn chế tình trạng niêm yết không đầy đủ, khiến người mua khó xác định giá thực tế của thiết bị hoặc nhầm lẫn giữa giá sản phẩm với tổng chi phí của cả gói dịch vụ.

Bộ Y tế đồng thời yêu cầu các địa phương tập trung kiểm tra những tổ chức kinh doanh chưa thực hiện kê khai giá, kê khai không đúng thời hạn hoặc kê khai thiếu nội dung. Những hành vi không niêm yết giá, niêm yết không rõ ràng, gây nhầm lẫn hoặc bán cao hơn giá niêm yết cũng thuộc nhóm cần được tăng cường kiểm tra.

Đặc biệt, cơ quan chức năng phải chú ý những trường hợp có dấu hiệu lợi dụng tình trạng khan hiếm thiết bị y tế để đẩy giá lên mức bất hợp lý. Việc kiểm soát không chỉ dừng ở khâu kê khai mà cần gắn với diễn biến thực tế của thị trường và các yếu tố cấu thành giá, qua đó phát hiện sớm những bất thường có thể ảnh hưởng đến người mua và hoạt động cung ứng thiết bị y tế.

Trường hợp qua kiểm tra phát hiện dấu hiệu vi phạm pháp luật về cạnh tranh, thương mại, thuế, hóa đơn, đấu thầu hoặc các lĩnh vực khác, cơ quan quản lý phải kịp thời chuyển thông tin và hồ sơ tới cơ quan có thẩm quyền để xem xét, xử lý.

Việc đồng thời siết kê khai, niêm yết và giám sát biến động giá được kỳ vọng tăng tính minh bạch trên thị trường thiết bị y tế, tạo cơ sở để cơ quan quản lý phát hiện những mức giá bất thường, đồng thời nâng cao trách nhiệm của doanh nghiệp trong công khai và thực hiện giá bán.

Với mạng lưới cơ sở khám, chữa bệnh ngày càng mở rộng, Việt Nam đang hình thành một thị trường thiết bị y tế có quy mô và dư địa phát triển lớn.

Theo thống kê, cả nước hiện có 43 bệnh viện đa khoa, chuyên khoa tuyến trung ương, trong đó có 5 bệnh viện hạng đặc biệt; 70 bệnh viện đa khoa cấp tỉnh và khoảng 320-345 bệnh viện chuyên khoa cấp tỉnh.

Bình quân mỗi tỉnh có ít nhất khoảng 3 bệnh viện chuyên khoa, một số địa phương có tới 6-7 bệnh viện. Bên cạnh hệ thống y tế công lập, khu vực tư nhân cũng đã phát triển với hơn 180 bệnh viện, trong đó có nhiều bệnh viện đa khoa hoàn chỉnh được đầu tư trang thiết bị đồng bộ, hiện đại.

Quy mô hệ thống y tế cùng nhu cầu đổi mới công nghệ trong chẩn đoán, điều trị đang tạo ra nhu cầu rất lớn đối với thiết bị y tế. Tuy nhiên, năng lực cung ứng trong nước vẫn còn khá hạn chế khi 80% thiết bị y tế tại Việt Nam hiện phải nhập khẩu, với kinh phí ước tính hơn 2 tỷ USD mỗi năm.

Mức độ phụ thuộc lớn vào nguồn cung bên ngoài cho thấy khoảng trống đáng kể của ngành sản xuất thiết bị y tế trong nước, nhưng đồng thời cũng phản ánh tiềm năng của một thị trường còn nhiều dư địa phát triển.