Du lịch tàu biển cũng là loại hình Việt Nam cần chú trọng trong thời gian tới để thu hút khách quốc tế hạng sang.

Tàu lớn liên tục cập bến

Sở hữu đường bờ biển dài 3.260 km, hơn 4.000 đảo lớn nhỏ, nhiều vịnh biển đẹp cùng hệ thống cảng nước sâu thuận lợi, Việt Nam có tiềm năng lớn để phát triển du lịch tàu biển. Vị trí nằm trên tuyến giao thương hàng hải sầm uất của châu Á - Thái Bình Dương, kết nối thuận tiện với các thị trường trọng điểm như Trung Quốc, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore… càng củng cố lợi thế của Việt Nam trong phân khúc du lịch cao cấp này.

Từ đầu năm đến nay, hàng loạt siêu du thuyền như Celebrity Solstice, Norwegian Spirit, Adora Cruise đã cập cảng tại nhiều địa phương, đưa hàng ngàn du khách quốc tế đến khám phá vẻ đẹp Việt Nam. Các điểm đến như Hạ Long (Quảng Ninh), Đà Nẵng, Nha Trang (Khánh Hòa), TP.HCM, Phú Quốc (Kiên Giang) đang chứng kiến sự “thức giấc” của du lịch tàu biển. Đà Nẵng dự kiến trong năm nay đón khoảng 76 chuyến tàu với hơn 70.000 lượt khách, tăng 64% so với năm 2024. Hạ Long (Quảng Ninh) cũng có 60 chuyến tàu biển đăng ký cập bến trong năm 2025, dự kiến mang theo khoảng 90.000 khách du lịch...

Ông Nguyễn Hà Hải, Giám đốc Công ty cổ phần Du lịch và Dịch vụ Hòn Gai - Chi nhánh Quảng Ninh, đơn vị phối hợp khai thác tuyến Bắc Hải (Trung Quốc) - Hạ Long (Việt Nam) từ cuối năm 2024 cho biết, để tăng sức hút cho hành trình và đa dạng hóa sản phẩm, các đơn vị lữ hành đã phối hợp với đối tác Trung Quốc để mở rộng tuyến, tour. Ngoài điểm đến chính là Hạ Long, hành trình của khách du lịch tàu biển có thể được nối dài đến Hà Nội, Ninh Bình hoặc xa hơn, như Đà Nẵng, Nha Trang, TP.HCM…, kết nối sâu hơn giữa các điểm đến giàu trải nghiệm văn hóa và nghỉ dưỡng cao cấp của Việt Nam.

Cách đây không lâu, Công ty TNHH Tân Cảng - Petro Cam Ranh cũng phối hợp với các công ty lữ hành đón 2 tàu du lịch biển là Norwegian Spirit và Seven Seas Explorer cùng cập cảng quốc tế Cam Ranh, đưa 2.850 khách đến du lịch ở Khánh Hòa trong hải trình đi dọc bờ biển Việt Nam. Đáng chú ý, đây đều là dòng khách cao cấp, chi tiêu lớn.

Nhiều “nút thắt” cần gỡ

TS. Phạm Hà, Nhà sáng lập, Tổng giám đốc Lux Group nêu thực tế, cả nước có gần 30 tỉnh, thành phố ven biển, nhưng mới chỉ có một số địa phương như Quảng Ninh, Đà Nẵng, Khánh Hòa, TP.HCM khai thác hiệu quả dòng khách du lịch tàu biển. Hạn chế lớn nhất của các địa phương là thiếu cảng biển chuyên dụng phục vụ tàu khách. Tại nhiều nơi, tàu du lịch phải cập bến hàng hóa, khách đi bộ xa, chờ trung chuyển, thậm chí tàu du lịch bị từ chối cập cảng do ưu tiên tàu chở hàng. Điều này ảnh hưởng lớn đến trải nghiệm của du khách, làm giảm sức hút của  điểm đến.

Tình trạng tương tự cũng diễn ra ở Khánh Hòa. Ông Nguyễn Quang Thắng, Giám đốc Công ty Tictours chia sẻ: “Cuối năm 2024, chúng tôi phải hủy gần 20 chuyến tàu quốc tế vào Khánh Hòa vì thiếu bến cảng phù hợp. Bên cạnh đó, lệnh cấm xe lớn vào nội đô trong giờ cao điểm cũng khiến việc đưa đón khách gặp khó”.

Ngoài hạ tầng, chính sách visa vẫn là điểm nghẽn. Các thủ tục nhập cảnh còn phức tạp, chưa có visa nhóm hay cơ chế miễn visa riêng cho khách tàu biển như một số quốc gia châu Á đang áp dụng. Hệ quả là, phần lớn khách chỉ ở lại vài giờ, đi tour đơn giản rồi quay về tàu, ít chi tiêu.

Trong Quy hoạch Hệ thống du lịch quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn 2045, du lịch biển, đảo và tàu biển đã được xác định là trọng tâm để tạo đột phá. Tuy nhiên, để bứt phá thực sự, TS. Phạm Hà cho rằng, cần có một chiến lược tổng thể.

Thứ nhất, cần đầu tư xây dựng cảng tàu biển chuyên biệt cho khách du lịch tại các trung tâm như Hạ Long, Đà Nẵng, TP.HCM, Nha Trang, Phú Quốc… với hệ sinh thái dịch vụ kèm theo, gồm trung tâm mua sắm, giải trí, nhà hàng cao cấp.

Thứ hai, đẩy mạnh xúc tiến quảng bá du lịch tàu biển như một sản phẩm quốc gia chiến lược, chủ động hợp tác với các hãng tàu lớn để đưa Việt Nam vào hành trình du lịch xuyên quốc gia. Việc khơi thông các tuyến tàu biển Bắc Hải (Trung Quốc) - Hạ Long, Singapore - Phú Quốc là hướng đi đáng được mở rộng.

Thứ ba, làm mới sản phẩm du lịch trên bờ, hướng đến khách tàu biển - dòng khách có thời gian và ngân sách lớn. Nên phát triển các trải nghiệm đặc sắc như khám phá làng nghề, biểu diễn nghệ thuật dân gian, trải nghiệm ẩm thực, du lịch golf…

Cuối cùng, đơn giản hóa thủ tục hành chính, đặc biệt là thủ tục visa, áp dụng mô hình visa điện tử hoặc miễn thị thực có thời hạn ngắn đối với khách tàu biển, đồng thời đào tạo đội ngũ hướng dẫn viên, nhân viên bến cảng chất lượng cao, thông thạo ngoại ngữ.

“Việt Nam cần tận dụng thời cơ này để tăng tốc. Cơ hội đang ở trước mắt, nếu không hành động kịp thời và đồng bộ, chúng ta sẽ chậm chân so với các quốc gia trong khu vực”, TS. Phạm Hà nhấn mạnh.