Theo số liệu do Sở Giáo dục và Đào tạo Hà Nội vừa công bố tối, mức độ cạnh tranh tập trung chủ yếu ở các lớp chuyên ngoại ngữ tại 4 trường trung học phổ thông chuyên trên địa bàn.

Dẫn đầu về tỷ lệ chọi là lớp chuyên tiếng Trung của Trường THPT chuyên Chu Văn An. Với 35 chỉ tiêu, lớp này nhận 962 hồ sơ đăng ký nguyện vọng 1, tương ứng tỷ lệ 1/27,5. Tổng số hồ sơ, gồm cả nguyện vọng 2, đạt 1.416. Xếp thứ hai là lớp chuyên tiếng Nga của Trường THPT chuyên Nguyễn Huệ, với 849 hồ sơ cho 35 chỉ tiêu, tỷ lệ chọi 1/24,26.

Ở vị trí tiếp theo, lớp chuyên tiếng Anh của Trường THPT chuyên Chu Văn An có 70 chỉ tiêu, thu hút 1.581 thí sinh đăng ký, tỷ lệ 1/22,6. Lớp chuyên tiếng Anh của Trường THPT chuyên Nguyễn Huệ cũng ghi nhận 1.550 hồ sơ, tỷ lệ 1/22,14.

Năm 2026 cũng là thời điểm Hà Nội bỏ quy định về tuyến và khu vực tuyển sinh đầu cấp.

Tại Trường THPT chuyên Hà Nội - Amsterdam, lớp chuyên tiếng Anh có tỷ lệ chọi 1/14,61. Trong khi đó, Trường THPT chuyên Sơn Tây ghi nhận mức thấp hơn với 1/5,24.

Ở các lớp chuyên toán, tỷ lệ chọi cao nhất thuộc về Trường THPT chuyên Chu Văn An với 1/12,6, tiếp đến là Trường THPT chuyên Nguyễn Huệ với 1/9,1. Hai trường còn lại có mức lần lượt là 1/6,16 và 1/2,69.

Dù số liệu cho thấy mức cạnh tranh lớn, nhiều ý kiến từ lãnh đạo các trường chuyên cho rằng tỷ lệ chọi chỉ mang tính tham khảo. Thực tế tuyển sinh nhiều năm cho thấy tình trạng thí sinh đăng ký nhiều nguyện vọng ở nhiều trường dẫn đến số liệu ban đầu bị đẩy lên cao.

Theo thống kê mới nhất của Sở Giáo dục và Đào tạo, trong tổng số 147.000 học sinh tốt nghiệp THCS, có khoảng 22.000 em đã chủ động rời cuộc đua vào khối trường công lập để lựa chọn các hướng đi khác, còn lại hơn 100.000 thí sinh sẽ bước vào kỳ thi tuyển sinh lớp 10 công lập năm học 2026-2027.

Thoạt nhìn, việc một lượng đáng kể học sinh “rút lui” có thể khiến nhiều người kỳ vọng áp lực sẽ giảm. Nhưng thực tế lại đi theo hướng ngược lại. So với năm trước, số học sinh không dự thi chỉ giảm khoảng 2.000 em, trong khi số thí sinh trực tiếp dự thi lại tăng gần 23.000 em. Kỳ thi vì thế không hề “dễ thở” hơn, mà ngược lại, sức nóng còn được đẩy lên một mức cao mới.

Sự dịch chuyển này cho thấy bức tranh tuyển sinh đang thay đổi theo cách khá đặc biệt. Một bộ phận học sinh đã sớm lựa chọn hướng đi riêng, có thể là giáo dục nghề nghiệp, trường tư thục hoặc các mô hình đào tạo khác.

Điều đó phần nào phản ánh sự đa dạng hơn của hệ thống giáo dục. Tuy nhiên, với nhóm vẫn theo đuổi con đường vào trường công lập, áp lực dường như không được “chia sẻ” mà vẫn tập trung dày đặc, thậm chí còn trở nên rõ nét hơn khi quy mô thí sinh tăng lên.

Năm 2026 cũng là thời điểm Hà Nội bỏ quy định về tuyến và khu vực tuyển sinh đầu cấp. Khi rào cản địa lý được gỡ bỏ, cơ hội lựa chọn trường rộng mở hơn, nhưng đồng thời dòng nguyện vọng cũng có xu hướng dồn về những trường có chất lượng cao. Chính sự tự do lựa chọn này lại khiến cuộc cạnh tranh trở nên trực diện hơn bao giờ hết.

Số liệu về tỷ lệ chọi phản ánh rõ điều đó. Trường THPT Yên Hòa dẫn đầu với tỷ lệ 1/3,36, tương đương gần 2.570 nguyện vọng 1 cho 765 chỉ tiêu. Ngay sau là THPT Lê Quý Đôn, Hà Đông với tỷ lệ 1/3. Nếu đặt cạnh những năm trước, khi các trường tốp đầu thường chỉ quanh mức trên 1/2, có thể thấy áp lực đã tăng thêm một tầng nấc, không còn dừng ở mức cao mà đã tiến gần đến giới hạn cạnh tranh gay gắt.

9 trường khác cũng ghi nhận tỷ lệ chọi trên 2, gồm Nguyễn Thị Minh Khai, Nhân Chính, Kim Liên, Phan Đình Phùng, Trần Phú, Thăng Long, Cầu Giấy, Lê Quý Đôn Đống Đa và Việt Đức. Điều đáng nói là đây không phải những cái tên mới nổi, mà đều là những trường duy trì sức hút ổn định nhiều năm. Việc đồng loạt vượt mốc 2 cho thấy áp lực không còn tập trung ở một vài điểm nóng quen thuộc, mà đã lan rộng ra nhiều khu vực.

Những trường có tỷ lệ chọi dưới 1 gần như không còn. Năm nay chỉ ghi nhận ba trường gồm Minh Quang, Đại Cường và Lưu Hoàng, với tỷ lệ quanh mức 0,9. Khoảng cách giữa các nhóm trường vẫn hiện hữu, nhưng số lượng trường “dễ thở” ngày càng thu hẹp, khiến lựa chọn an toàn cũng trở nên ít ỏi hơn.

Dữ liệu điểm chuẩn giai đoạn 2023-2025 cho thấy một cấu trúc tương đối ổn định. Nhóm trường tốp đầu giữ mức điểm chuẩn không dưới 8 mỗi môn như Phan Đình Phùng, Việt Đức, Thăng Long, Kim Liên, Yên Hòa, Nguyễn Gia Thiều, Nguyễn Thị Minh Khai. Nhóm có điểm chuẩn thấp hơn, khoảng 3-4 mỗi môn, chủ yếu ở khu vực ngoại thành như Đại Cường, Lưu Hoàng, Ứng Hòa A, Ứng Hòa B.

Trong khi đó, nhóm trường trung bình lại có nhiều biến động. Trường THPT Đoàn Kết, Hai Bà Trưng là ví dụ rõ khi điểm chuẩn năm 2023 đạt 8 mỗi môn, giảm xuống 4,75 vào năm 2024 rồi tăng trở lại gần 7 vào năm 2025. Những dao động này phản ánh sự thay đổi trong dòng chảy nguyện vọng, khi thí sinh ngày càng linh hoạt hơn trong lựa chọn.