Theo kế hoạch, ngày 12/5 tới, Tòa án nhân dân TP. Hà Nội mở phiên tòa xét xử sơ thẩm đối với cựu Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (cũ) Nguyễn Linh Ngọc cùng 26 bị cáo liên quan tới vụ án khai thác, tiêu thụ trái phép đất hiếm, xảy ra tại Công ty cổ phần Tập đoàn Thái Dương (Công ty Thái Dương) và các đơn vị liên quan.

Hội đồng xét xử gồm 3 thành viên, do Thẩm phán Trần Nam Hà được phân công làm Chủ tọa phiên tòa. Phiên tòa dự kiến diễn ra trong 10 ngày.

Tham gia thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động xét xử có 5 kiểm sát viên thuộc Viện Kiểm sát Nhân dân TP. Hà Nội và biệt phái của Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao.

Cựu Thứ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường (cũ) Nguyễn Linh Ngọc.

Trước đó, cựu Thứ trưởng Nguyễn Linh Ngọc bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.

Bị can Đoàn Văn Huấn, Chủ tịch Hội đồng quản trị Công ty Thái Dương bị truy tố 3 tội danh, gồm: “Vi phạm quy định về thăm dò, khai thác tài nguyên”, “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, và “Gây ô nhiễm môi trường”.

Bị can Nguyễn Văn Chính, Phó tổng giám đốc kiêm Kế toán trưởng Công ty Thái Dương bị truy tố về 2 tội “Vi phạm quy định về thăm dò, khai thác tài nguyên”, “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng;

Bị can Lưu Anh Tuấn, Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Đất hiếm Việt Nam bị truy tố về tội “Buôn lậu” và “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”;

Các bị can Nguyễn Văn Thuấn, cựu Tổng cục trưởng Tổng cục Địa chất và Khoáng sản; Hoàng Văn Khoa, cựu Vụ trưởng Vụ Khoáng sản; Lê Duy Phương, cựu chuyên viên chính Vụ Khoáng sản; Hồ Đức Hợp và Lê Công Tiến, cựu Giám đốc và Phó giám đốc Sở TN&MT Yên Bái; Bùi Đoàn Như, cựu Phó chi cục trưởng Chi cục Bảo vệ môi trường, Sở TN&MT Yên Bái cùng bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.

Khu vực Công ty Thái Dương khai thác, chế biến quặng, đất hiếm tại mỏ Yên Phú, tỉnh Yên Bái.

Các bị can Đỗ Hạnh Hương, Phó giám đốc Công ty cổ phần Đất hiếm Việt Nam; Phạm Xuân Hậu, nhân viên xuất nhập khẩu; Nguyễn Thanh Đoàn, Phó giám đốc Công ty cổ phần Thương binh Trường Sơn; Trần Đức, Phó giám đốc Công ty TNHH Dương Liễu Logistics bị truy tố về tội “Buôn lậu”.

Các bị can Đặng Trần Chí, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại vận tải Hợp Thành Phát; Trương Thị Hiển, kế toán trưởng Công ty cổ phần Đất hiếm Việt Nam; Nguyễn Anh Sơn, Giám đốc Công ty TNHH Thương mại Anh Sơn Phú Thọ; Đoàn Hải Nam, Trưởng phòng vật tư Công ty cổ phần Thép Hòa Phát Hải Dương; Đỗ Khánh Toàn, Phó giám đốc Công ty TNHH Atexim… bị truy tố về tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.

Bị can Liu Yu (Lưu Vũ, quốc tịch Trung Quốc), Giám đốc Công ty TNHH HUYHUANG bị truy tố về tội “Tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có”.

Một số bị can khác trong vụ bị truy tố về các hành vi như buôn lậu; gây ô nhiễm môi trường; vi phạm quy định kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.

Theo cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân tối cao, Tổng cục Địa chất và Khoáng sản nhận được hồ sơ xin cấp phép khai thác đất hiếm tại mỏ Yên Phú (tỉnh Yên Bái) của Công ty Thái Dương.

Đoàn Văn Huấn, Chủ tịch HĐQT Công ty Thái Dương (ảnh trái) và Nguyễn Văn Chính.

Tuy nhiên, vốn chủ sở hữu của Công ty Thái Dương không đảm bảo tỷ lệ bằng 30% tổng số vốn đầu tư của dự án (chỉ có 200 tỷ đồng, trong tổng mức đầu tư 1.953 tỷ đồng), không đáp ứng các tiêu chí theo quy định của Luật Khoáng sản.

Với vai trò là Thứ trưởng Bộ TN&MT, ông Nguyễn Linh Ngọc biết rõ hồ sơ chưa đủ điều kiện cấp phép, song vẫn làm trái chỉ đạo của Thủ tướng về chủ trương chế biến sâu quặng đất hiếm, do đó đã chỉ đạo cấp dưới thực hiện quy trình, cấp giấy phép cho Công ty Thái Dương.

Hậu quả từ các sai phạm trên là tiền đề dẫn đến việc từ năm 2019 đến 2023, Đoàn Văn Huấn và các bị cáo khác tại Công ty Thái Dương tổ chức khai thác quặng đất hiếm, quặng sắt sai quy định với tổng giá trị hơn 864 tỷ đồng và tiêu thụ trái phép, thu lợi bất chính hơn 736 tỷ đồng.

Không những thế, Đoàn Văn Huấn còn bị cáo buộc chỉ đạo lập 2 hệ thống sổ sách kế toán, gây thiệt hại hơn 9,6 tỷ đồng tiền thuế cho Nhà nước.