Vừa qua, Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an đã ban hành kết luận điều tra vụ án “vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên”, xảy ra tại Công ty cổ phần Tập đoàn Thái Dương (Công ty Thái Dương) và các đơn vị liên quan.

Cùng với đó, Cơ quan điều tra cũng đề nghị truy tố 27 bị can về các tội danh: vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên; vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng; gây ô nhiễm môi trường; buôn lậu; tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có và vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí.

Các bị can Đoàn Văn Huấn (ảnh trái) và Nguyễn Văn Chính. Ảnh: BCA

Trong đó, bị can Đoàn Văn Huấn, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng giám đốc Công ty Thái Dương bị đề nghị truy tố cả 3 tội danh; Nguyễn Văn Chính, Phó tổng giám đốc kiêm kế toán trưởng bị đề nghị truy tố tội “vi phạm quy định về nghiên cứu, thăm dò, khai thác tài nguyên”; “vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”.

Theo kết luận điều tra, năm 2013, Công ty Thái Dương được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép khai thác đất hiếm tại xã Yên Phú, huyện Văn Yên, tỉnh Yên Bái.

Tuy nhiên, sau khi được cấp giấy phép, công ty này không thực hiện đúng các quy định của pháp luật. Cụ thể, từ năm 2019 đến 2023, Đoàn Văn Huấn đã chỉ đạo cấp dưới tổ chức khai thác trái phép quặng đất hiếm và quặng sắt với tổng giá trị hơn 864 tỷ đồng, thu lời bất chính hơn 736 tỷ đồng.

Trong đó, bán trái phép gần 10,3 ngàn tấn tinh quặng đất hiếm (hàm lượng TREO 18-20%); hơn 280 ngàn tấn tinh quặng sắt.

Bên cạnh đó, Huấn cũng chỉ đạo nhân viên bơm, xả, đổ trái phép ra môi trường hơn 348 ngàn tấn bùn thải quặng đuôi và 2.425 tấn thải thạch cao lẫn bùn thải.

Quá trình điều tra cũng xác định, khi bán các loại quặng trên, Huấn chỉ đạo xuất hóa đơn một phần, với đơn giá thấp hơn thực tế mua bán; không kê khai nộp thuế, để ngoài sổ sách kế toán gần 28 tỷ, gây thiệt hại tiền thuế gần 10 tỷ đồng.

Cụ thể, Đoàn Văn Huấn và Nguyễn Văn Chính đã thỏa thuận, thống nhất với các bị can Lưu Anh Tuấn, Trương Thị Hiển (Chủ tịch HĐQT, Giám đốc và Kế toán Công ty Đất hiếm Việt Nam) chỉ ký hợp đồng, xuất hóa đơn theo giá Nhà nước quy định là 14 triệu đồng/ tấn, song thực tế mua bán với giá từ 38-46 triệu đồng/ tấn.

Cùng thủ đoạn trên, Huấn cũng thống nhất với Đặng Trần Chí, Phạm Thị Hà (Giám đốc và Kế toán Công ty Hợp Thành Phát) để xuất hóa đơn với giá thấp hơn thực tế nhằm giảm số thuế phải nộp.

Sau đó, số tiền bán quặng ghi trên hóa đơn được chuyển vào tài khoản Công ty Thái Dương, còn khoản tiền chênh lệch được trả bằng tiền mặt để không đưa vào hạch toán, không khai báo thuế.