Tờ Consumer Reports đã có các thử nghiệm để cho thấy, Autopilot (hệ thống hỗ trợ lái xe tự động) đã bị đánh lừa ra sao khi không có người thật ngồi ở ghế lái mà vẫn vận hành.

Vụ tai nạn Tesla Model S tại Texas làm 2 người thiệt mạng. Ảnh: st

Trong vụ Tesla Model S đâm vào cây, làm chết 2 người xảy ra cách đây ít ngày ở Texas, các nhà điều tra đã khẳng định rằng, không có ai ngồi ở ghế lái vào thời điểm tai nạn xảy ra.

Hiện trường được cho biết là có 1 người ngồi ở vị trí lái phụ và người còn lại ngồi băng ghế sau.

Có những nhân chứng đã cho cảnh sát biết, vụ tai nạn xảy ra ngay sau khi các nạn nhân rời khỏi một ngôi nhà và nói rằng, họ sẽ kiểm tra khả năng lái xe tự động (được biết tới với tên gọi Autopilot của Tesla).

Trong thử nghiệm trên đường kín, các chuyên gia của Consumer Reports đã dễ dàng đánh lừa Tesla Model Y và để cho xe có thể lái với sự hỗ trợ của Autopilot mà không cần bất kỳ ai ngồi trong ghế lái - một tình huống được cho là sẽ gây nguy hiểm cao độ nếu được thực hiện trong hoạt động giao thông công cộng.

Mẫu Tesla Model Y trong thử nghiệm của Consumer Reports. Ảnh: Consumer Reports

Mặc dù mẫu S trong vụ tai nạn và mẫu Y mà Consumer Reports thử nghiệm khác nhau nhưng cả hai đều có trang bị Autopilot.

Giám đốc điều hành Tesla, Elon Musk đã tweet sau khi tai nạn xẩy ra 2 ngày rằng, nhật ký dữ liệu được khôi phục từ Model S bị rơi và "cho đến nay chương trình Autopilot chưa được kích hoạt”. Elon Musk cũng cho rằng, sẽ không thể kích hoạt Autopilot ở đường nơi xảy ra vụ tai nạn vì không có vạch sơn kẻ đường.

Hiện Cơ quan An toàn Giao thông Đường cao tốc Quốc gia và Ban An toàn Giao thông Vận tải Quốc gia (Mỹ) đang điều tra vụ tai nạn xảy ra trên một con đường quanh co ở Spring, Texas, ngoại ô Houston.

Tuy nhiên, để chứng minh Autopilot có thể vận hành mà không cần người thật ngồi trên ghế lái, bằng cách khi xe đang chuyển động, Fisher và Kelly Funkhouser, Giám đốc chương trình của CR về thử nghiệm giao diện xe đã trực tiếp ngồi vào ghế lái của Model Y, cài dây an toàn, vận hành xe và sau đó đã sử dụng tính năng Autopilot trong khi chiếc xe đang chuyển động trên đường đua thử nghiệm, sau đó đặt vòng quay tốc độ (ở bên phải tay lái) thành 0 để đưa chiếc xe dừng hẳn.

Cuộc thực nghiệm được diễn ra trên đường thử nghiệm riêng với đội an toàn túc trực và tốc độ chiếc xe không vượt quá 30 miles/giờ.
Hai chuyên gia, Fisher và Funkhouser cũng là những người lái thử đã được đào tạo, cực kỳ quen thuộc với Autopilot và đã từng đánh giá nhiều xe Tesla qua hàng chục ngàn dặm.

Tiếp theo, chuyên gia này đặt một sợi xích nhỏ, có trọng lượng trên vô lăng để mô phỏng trọng lượng của tay người lái, rồi bản thân trượt vào ghế hành khách phía trước bên cạnh mà không cần mở bất kỳ cửa nào của xe, vì điều đó sẽ làm mất khả năng lái tự động.

Sử dụng cùng một nút xoay trên vô lăng, điều khiển nhiều chức năng cùng với tốc độ của Autopilot, chuyên gia này đã vượt qua và có thể tăng tốc chiếc xe từ điểm dừng hoàn toàn và sau đó đã thực hiện dừng xe bằng cách quay số giảm tốc độ về số không.
Clip mô tả hoạt động này cũng được đăng tải công khai trên Consumer Reports.

“Chiếc xe chạy đi chạy lại trên làn đường dài nửa dặm đường của đường thử nghiệm riêng của chúng tôi và không bao giờ để ý rằng không có ai ngồi trên ghế lái, không bao giờ để ý rằng không có ai chạm vào vô lăng, không bao giờ để ý rằng không có trọng lượng trên ghế lái”, Fisher nói và cho biết, họ đã có chút kinh hãi khi nhận ra rằng việc vô hiệu hoá các biện pháp bảo vệ dễ dàng ra sao để khiến Autopilot vẫn tiếp tục vận hành dù không có người ngồi ở ghế lái.

Theo các chuyên gia, hệ thống giám sát người lái xe của Tesla cho công nghệ Autopilot khác với các hệ thống tương tự hiện có trên các xe khác là hoàn toàn phụ thuộc vào mô-men xoắn vô lăng để duy trì.

Trong khi đó, BMW, Ford, GM, Subaru và những hãng khác sử dụng hệ thống dựa trên camera có thể theo dõi chuyển động của mắt và/hoặc vị trí đầu của người lái xe để đảm bảo rằng họ đang nhìn đường.

Tesla Model S

Một số xe Tesla có chức năng giám sát trình điều khiển, nhưng không phải theo thời gian thực. Thay vào đó, có một camera hướng về phía người lái nằm phía trên gương chiếu hậu trong các xe Model 3 và Model Y — mà nhà sản xuất ô tô gọi là “camera cabin”. Nó có thể ghi lại và chia sẻ video clip về những khoảnh khắc trước khi va chạm hoặc kích hoạt phanh khẩn cấp tự động (AEB) để giúp nhà sản xuất ô tô “phát triển các tính năng an toàn trong tương lai và cải tiến phần mềm”, theo trang web của Tesla. Model S, chiếc sedan đầu tiên của Tesla, không có camera trong xe.

Một số phương tiện khác (bao gồm cả những phương tiện được trang bị Super Cruise của GM) có thể tự động dừng lại nếu phát hiện người lái xe đã bỏ qua các cảnh báo lặp đi lặp lại để quan sát đường.

Trong khi đó, hệ thống của Tesla thậm chí lại cho thấy, không có người thật ngồi trên ghế lái nhưng xe vẫn chạy.

Điều này khiến những người ủng hộ an toàn thấy rằng cần phải nhanh chóng có các giải pháp thích hợp để kết hợp tự động lái và kiểm soát hành trình tương thích, đảm bảo người lái xe có mặt và có sự quan sát đường, tránh sự lạm dụng hệ thống hỗ trợ lái xe chủ động khiến người lái thực sự xao nhãng việc nhìn đường, dẫn tới những tai nạn không mong muốn.

Fisher cho rằng, thật đáng tiếc khi Tesla đã không áp dụng tính năng giám sát người lái hiệu quả hơn, vì những chiếc xe hoạt động tốt trong nhiều bài kiểm tra hiệu suất của Consumer Reports.

“Họ đã thay đổi thị trường xe điện và làm cho ý tưởng sở hữu một chiếc xe điện trở nên hấp dẫn hơn bao giờ hết. Nhưng dường như họ đang sử dụng khách hàng của mình làm kỹ sư phát triển khi họ làm việc trên các công nghệ tự lái và họ cần phải làm tốt hơn nữa là giữ an toàn cho họ”, Fisher nhận xét.