Ngày 13/12, tại Hà Nội, Bộ Y tế và Tổng hội Y học Việt Nam tổ chức Hội nghị đánh giá công nghệ y tế 2023, với chủ đề "Nâng cao hiệu quả sử dụng bằng chứng đánh giá công nghệ y tế trong xây dựng gói quyền lợi bảo hiểm y tế".

Thứ trưởng Bộ Y tế phát biểu tại Hội nghị.

Hội nghị đánh giá công nghệ y tế được tổ chức hằng năm, nhằm mục tiêu phát triển năng lực đánh giá công nghệ y tế tại Việt Nam và tăng cường ứng dụng vào việc xây dựng chính sách y tế, đặc biệt là chính sách bảo hiểm y tế.

Theo Bộ Y tế, đánh giá công nghệ y tế là phương pháp đánh giá khía cạnh y học, dịch tễ học, xã hội học và kinh tế học của các can thiệp y tế, bao gồm thuốc, vắc-xin, quy trình y tế, thiết bị y tế, dịch vụ y tế và các can thiệp y tế công cộng.

Ở nhiều quốc gia, đánh giá công nghệ y tế đã và đang được coi là công cụ quan trọng đối với quá trình thiết lập ưu tiên và hoạch định chính sách y tế, đặc biệt trong việc xây dựng các gói quyền lợi bảo hiểm y tế.

Phát biểu tại Hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho rằng, ở Việt Nam, trong bối cảnh nguồn lực dành cho y tế còn hạn chế khi nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân ngày càng cao, đòi hỏi quỹ bảo hiểm y tế cần bao phủ nhiều dịch vụ y tế hiệu quả hơn.

Do đó, đánh giá công nghệ y tế cần được phát triển và ứng dụng trong quá trình hoạch định chính sách y tế, chính sách bảo hiểm y tế.

Chính vì vậy, những năm qua, Bộ Y tế đã và đang phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan xây dựng các chính sách.

Nổi bật là ứng dụng các bằng chứng về đánh giá công nghệ y tế trong đàm phán giá với các đơn vị cung ứng, lựa chọn các can thiệp y tế để xây dựng danh mục thuốc bảo hiểm y tế.

Chia sẻ tại Hội nghị, bà Vũ Nữ Anh, chuyên viên Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế, hiện hơn 92% dân số nước ta có thẻ bảo hiểm y tế.

Sử dụng đánh giá công nghệ y tế hiệu quả sẽ giúp kiểm soát cân đối thu, chi của Quỹ Bảo hiểm y tế, đồng thời, có giải pháp giảm chi từ tiền túi người dân. Hiện, chi tiền túi của người dân cho y tế vẫn chiếm khoảng 43-45%, là gánh nặng chi phí với người bệnh.

Thực tế, dù tỷ lệ chi cho thuốc giảm nhưng tổng chi tiền cho thuốc vẫn tăng, gần 5 tỷ USD, trong đó 1,8 tỷ USD chi cho thuốc từ Quỹ Bảo hiểm y tế/năm.

Chia sẻ về kinh nghiệm đánh giá công nghệ y tế tập trung cho đánh giá hiệu quả chi phí của thuốc có chi phí cao tại Thái Lan và một số nước, đại diện Vụ Bảo hiểm y tế cho hay, việc kiểm soát chi tiêu của Quỹ Bảo hiểm y tế cần theo hướng, tăng thu giảm chi, thông qua việc áp dụng các biện pháp kiểm soát như: tập trung vào đổi mới phương thức chi trả (định suất, chi trả theo trường hợp bệnh).

Đại diện Vụ Bảo hiểm y tế cũng cho biết, đánh giá công nghệ y tế là công cụ quan trọng trong việc xây dựng, lựa chọn chính sách can thiệp y tế (cộng đồng, dự phòng, vắc-xin…); xây dựng danh mục chi trả của quỹ bảo hiểm y tế (danh mục dịch vụ kỹ thuật, thuốc, vật tư y tế…) và trong đàm phán giá giữa nhà chi trả và nhà cung cấp (đàm phán giá, cam kết…).

Thời gian qua, việc triển khai thực hiện chính sách bảo hiểm y tế tại Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu, trong đó tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế không ngừng được mở rộng qua các năm.

Về Quỹ Bảo hiểm y tế, theo đại diện Bộ Y tế, trước năm 2016, thu quỹ bảo hiểm y tế luôn cao hơn số chi quỹ bảo hiểm y tế và có kết dư. Tuy nhiên, trong giai đoạn 2016-2019, Quỹ Bảo hiểm y tế phải đối mặt với tình trạng mất cân đối thu chi rất lớn.

Năm 2019, Quỹ Bảo hiểm y tế đã bội chi 2.323 tỷ đồng. Để khắc phục, ứng dụng bằng chứng đánh giá công nghệ y tế là một giải pháp hữu hiệu góp phần kiểm soát vấn đề cân đối thu-chi quỹ bảo hiểm y tế.

Cũng theo đại diện Vụ Bảo hiểm y tế, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến nghị định hướng phát triển hệ thống HTA- tăng cường ứng dụng vào quá trình xây dựng chính sách bảo hiểm y tế gồm 5 yếu tố: Chính sách, quy định; nhân lực; cơ sở dữ liệu; nguồn kinh phí; các yếu tố khác (nhận thức, hợp tác của các bên…).

Đối với chính sách, quy định pháp luật cần quy định ứng dụng HTA trong xây dựng gói quyền lợi bảo hiểm y tế; xây dựng nguyên tắc tiêu chí, quy trình xét duyệt, hồ sơ và ban hành dưới dạng thông tư; xây dựng báo cáo hướng dẫn thực hiện đánh giá công nghệ y tế.

Còn theo bà Trần Thị Trang, Vụ trưởng Vụ Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế, đánh giá công nghệ y tế là đánh giá chi phí hiệu quả, đánh giá ngưỡng chi trả để biết được mức độ chấp nhận của Quỹ Bảo hiểm y tế đối với giá đó và cũng biết được mức độ chấp nhận, khả năng chi trả của người dân căn cứ vào mức thu nhập trung bình.

Để thực hiện đánh giá công nghệ y tế một cách có hiệu quả, theo bà Trần Thị Trang, cần có thể chế quy định về vấn đề này một cách đầy đủ, cần nhân lực có trình độ chuyên môn, có dữ liệu đầy đủ và các điều kiện để vận hành được việc đánh giá công nghệ y tế.

Hiện, Bộ Y tế đang triển khai các giải pháp để bảo đảm cân đối Quỹ Bảo hiểm y tế cũng như quyền lợi của người tham gia bảo hiểm y tế như đàm phán giá với các thuốc bản quyền, các chương trình hỗ trợ thuốc cho người bệnh ung thư.