Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải trình dự án luật - Ảnh: QH.

Sáng 5/8 tiếp tục Kỳ họp không thường lệ lần thứ nhất, Quốc hội nghe tờ trình và Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.

Trình bày tóm tắt tờ trình của Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Nguyễn Tiến Hải cho biết, lần sửa đổi này tập trung vào 3 nhóm vấn đề chủ yếu. Một là cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh và thúc đẩy chuyển đổi số. Hai là xử lý một số vấn đề cấp thiết, vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực tiễn; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng hai con số. Nhóm thứ ba là đẩy mạnh phân quyền đối với chính quyền địa phương và giải quyết các vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Tờ trình của Chính phủ nêu rõ, dự thảo Luật đã thiết kế hệ thống quy định mới theo những định hướng chuyển đổi căn bản phương thức quản lý từ “tiền kiểm” sang “hậu kiểm”, đề cao tính tự chủ và tự chịu trách nhiệm của doanh nghiệp; đẩy mạnh cung cấp và giải quyết thủ tục hành chính toàn trình trên môi trường điện tử (cơ sở dữ liệu về người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài); khai thác và sử dụng tối đa dữ liệu số được kết nối, liên thông, chia sẻ và dùng chung giữa các cơ quan quản lý nhà nước, kiên quyết loại bỏ yêu cầu cung cấp lại các thông tin, giấy tờ đã được số hóa.

Dự thảo cũng hướng đến cắt giảm thực chất chi phí, thời gian và gánh nặng tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp; chuyển đổi phương thức quản lý nhà nước từ thủ công sang quản trị hiện đại trên nền tảng dữ liệu và công nghệ số; qua đó nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Một số điểm mới nổi bật, như về thủ tục hành chính, dự thảo Luật không làm phát sinh thủ tục hành chính mới; bãi bỏ 5/19 thủ tục hành chính; cắt giảm, đơn giản hóa đối với 6/19 thủ tục hành chính, cắt giảm 34% chi phí tuân thủ của người dân, doanh nghiệp.

Dự thảo cũng lược bỏ những quy định không cần thiết, như bãi bỏ thành phần hồ sơ là giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp đối với 2 thủ tục hành chính là cấp Giấy phép hoạt động dịch vụ đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng và đăng ký hợp đồng nhận lao động thực tập và bãi bỏ điều kiện kinh doanh là yêu cầu ký quỹ đối với doanh nghiệp đưa người lao động đi đào tạo nâng cao tay nghề ở nước ngoài.

Bổ sung quy định về điều kiện cấp Giấy phép, hạn chế doanh nghiệp hoặc người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp đã bị thu hồi Giấy phép do vi phạm pháp luật nhưng vẫn lợi dụng để tiếp tục đề nghị cấp Giấy phép cho doanh nghiệp khác.

Lần sửa đổi này cũng chuyển cơ chế quản lý đối với doanh nghiệp trúng thầu, nhận thầu, tổ chức, cá nhân đầu tư ra nước ngoài cũng như hoạt động chuẩn bị nguồn lao động của doanh nghiệp dịch vụ từ “chấp thuận” sang “thông báo”; bổ sung trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp trong việc theo dõi, giám sát hoạt động chuẩn bị nguồn lao động trên địa bàn.

Về phân quyền, dự thảo Luật đã thực hiện phân quyền thêm 5 nhiệm vụ quản lý nhà nước trong lĩnh vực người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng: bổ sung 4 nhiệm vụ do Uỷ ban nhân dân cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở chính thực hiện và bổ sung 1 nhiệm vụ do Ủy ban nhân dân cấp xã nơi doanh nghiệp tổ chức chuẩn bị nguồn thực hiện..

Thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và xã hội Nguyễn Đắc Vinh cho biết, Ủy ban này nhất trí ban hành luật, tán thành bổ sung chính sách ưu tiên đưa người lao động đã qua đào tạo, có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Đồng thời áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù đối với một số ngành, nghề, lĩnh vực ưu tiên để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thu hút và sử dụng hiệu quả người lao động sau khi về nước, góp phần giảm dần tỷ trọng lao động phổ thông, phù hợp với chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia và nhu cầu thị trường lao động trong nước.

Về chuẩn bị nguồn lao động, Ủy ban thẩm tra tán thành việc sửa đổi, bổ sung quy định về ký kết bằng văn bản giữa doanh nghiệp dịch vụ với người lao động về việc tham gia chuẩn bị nguồn lao động. Theo cơ quan thẩm tra, quy định này sẽ góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý điều chỉnh quan hệ giữa các bên và bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp dịch vụ trong trường hợp phát sinh rủi ro do người lao động tự ý chấm dứt việc tham gia chương trình hoặc không đáp ứng điều kiện để tiếp tục được phía nước ngoài tiếp nhận.

Ngay trong sáng nay, Quốc hội thảo luận tại tổ về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.