Thông tin được các chuyên gia đưa ra tại hội thảo khoa học cập nhật khuyến cáo mới của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về phòng ngừa thủy đậu, vừa diễn ra tại TP.HCM.

Trẻ sơ sinh, trẻ có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch là nhóm có nguy cơ biến chứng rất cao nếu mắc thủy đậu.

Theo các chuyên gia, thủy đậu là bệnh truyền nhiễm cấp tính có tốc độ lây lan rất nhanh qua đường hô hấp và tiếp xúc trực tiếp. Với những người chưa có miễn dịch, tỷ lệ lây nhiễm có thể lên tới 90%, đặc biệt dễ bùng phát trong môi trường trường học, lớp học đông trẻ.

TS.Đỗ Thiện Hải, Phó Giám đốc Trung tâm Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Trung ương cho biết, điều đáng lo ngại là nhiều gia đình vẫn xem nhẹ bệnh, dẫn tới việc trẻ không được phát hiện và cách ly kịp thời.

“Thủy đậu không đơn thuần là bệnh lành tính như nhiều người vẫn nghĩ. Chúng tôi từng tiếp nhận nhiều trường hợp nhập viện trong tình trạng nặng do phụ huynh chủ quan hoặc vẫn cho trẻ tới trường dù đã xuất hiện dấu hiệu bệnh”, bác sỹ Hải chia sẻ.

Ông dẫn chứng trường hợp một học sinh được gia đình cho đi học dù cơ thể đã xuất hiện vài nốt đỏ đầu tiên. Chỉ ít ngày sau, nhiều trẻ trong lớp lần lượt sốt cao, nổi bóng nước và phải nghỉ học vì lây nhiễm thủy đậu.

Một trường hợp khác là trẻ sơ sinh hơn 2 tháng tuổi bị lây bệnh từ người thân trong gia đình. Do hệ miễn dịch còn non yếu, bệnh nhi nhanh chóng xuất hiện biến chứng viêm phổi nặng và phải điều trị tích cực kéo dài.

Theo TS.Đỗ Thiện Hải, trẻ sơ sinh, trẻ có bệnh nền hoặc suy giảm miễn dịch là nhóm có nguy cơ biến chứng rất cao nếu mắc thủy đậu. Phụ huynh cần đặc biệt lưu ý các dấu hiệu như sốt, nổi bóng nước, mệt mỏi bất thường để đưa trẻ đi khám sớm, đồng thời cho trẻ nghỉ học và hạn chế tiếp xúc đông người nhằm giảm nguy cơ lây lan.

Không chỉ dừng ở điều trị, các chuyên gia cho rằng tiêm vắc-xin vẫn là giải pháp hiệu quả nhất để giảm nguy cơ mắc bệnh và hạn chế biến chứng nặng.

Còn theo PGS-TS.Phạm Quang Thái, Phó Trưởng khoa Kiểm soát bệnh truyền nhiễm, Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương, nhiều nghiên cứu đã ghi nhận hiệu quả bảo vệ cao của vắc-xin thủy đậu, giúp giảm mạnh tỷ lệ nhập viện và các biến chứng nguy hiểm.

Theo ông Thái, nhiều quốc gia hiện chuyển dần sang chiến lược tiêm đủ 2 liều vắc-xin nhằm nâng cao hiệu quả bảo vệ và duy trì miễn dịch lâu dài. Đây cũng là xu hướng được nhiều tổ chức y tế quốc tế khuyến nghị để hạn chế nguy cơ bùng phát dịch trong cộng đồng.

Bên cạnh thông tin về thủy đậu, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật TP.HCM (HCDC) cho biết tình hình một số bệnh truyền nhiễm trên địa bàn thành phố đang có xu hướng giảm.

Trong tuần 18, từ ngày 27/4 đến 3/5, TP.HCM ghi nhận 416 ca sốt xuất huyết, giảm 24,3% so với trung bình 4 tuần trước. Tổng số ca tích lũy từ đầu năm đến nay vượt 15.900 trường hợp. Một số địa phương có tỷ lệ mắc cao gồm An Nhơn Tây, Tây Nam và Tây Thạnh.

Cùng thời gian trên, thành phố ghi nhận 818 ca tay chân miệng, giảm hơn 36% so với trung bình 4 tuần trước. Tổng số ca tích lũy từ đầu năm đã vượt 15.100 trường hợp. Các địa phương có số mắc cao trên 100.000 dân gồm đặc khu Côn Đảo, Bình Khánh và Long Điền.

Theo Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế, thủy đậu có khả năng lây lan mạnh và có mặt ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Ở các nước có khí hậu ôn đới, ít nhất 90% trẻ em dưới 15 tuổi từng mắc bệnh, tỷ lệ này ở người lớn có thể lên tới 95%.

Tại Việt Nam và nhiều quốc gia thuộc khu vực khí hậu nhiệt đới, bệnh thường xuất hiện nhiều từ giữa tháng 3 đến tháng 5 hằng năm, khi thời tiết chuyển sang nóng ẩm.

Thủy đậu là bệnh truyền nhiễm lây lan nhanh qua đường hô hấp. Virus phát tán qua giọt bắn khi người bệnh ho, hắt hơi hoặc nói chuyện, khiến nguy cơ lây nhiễm trong cộng đồng rất cao. Trong điều kiện thời tiết nóng ẩm, đặc biệt từ tháng 3 đến tháng 5, bệnh dễ bùng phát mạnh.

Sau thời gian ủ bệnh từ 10 đến 20 ngày, người bệnh bắt đầu xuất hiện triệu chứng như sốt nhẹ, mệt mỏi, sổ mũi, nổi ban đỏ, sau đó phát triển thành các nốt phỏng nước lan khắp cơ thể. Bệnh thường kéo dài từ 7 đến 10 ngày, nhưng ở người lớn, triệu chứng thường nặng hơn và nguy cơ biến chứng cao hơn so với trẻ nhỏ.

Các biến chứng của thủy đậu có thể rất nghiêm trọng, từ nhiễm trùng da, viêm phổi, suy hô hấp đến viêm não, viêm màng não với tỷ lệ tử vong cao. Ngoài ra, virus còn có thể tồn tại trong cơ thể và tái phát sau nhiều năm dưới dạng zona, tiếp tục gây ảnh hưởng lâu dài.

Đặc biệt, phụ nữ mang thai mắc thủy đậu có nguy cơ cao gặp biến chứng viêm phổi nặng, diễn tiến nhanh và đe dọa tính mạng.

BSCKII Nguyễn Nguyên Huyền, Giám đốc Trung tâm phòng chống dịch của Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương nhấn mạnh, người dân không được lơ là với các dấu hiệu ban đầu như sốt, mệt mỏi hay nổi mụn nước. Khi có biểu hiện bất thường, cần đến cơ sở y tế để được chẩn đoán kịp thời, thay vì tự điều trị bằng các phương pháp dân gian chưa được kiểm chứng.

Trước những nguy cơ này, các chuyên gia nhấn mạnh, tiêm vắc-xin là biện pháp phòng bệnh hiệu quả nhất hiện nay, giúp giảm nguy cơ mắc bệnh, hạn chế biến chứng nặng và giảm tỷ lệ tử vong.

Hiện nay, Hệ thống Tiêm chủng Long Châu cung cấp đầy đủ vắc-xin phòng thủy đậu nhập khẩu từ Bỉ và Mỹ, đảm bảo chất lượng và nguồn gốc rõ ràng. Người dân khi đến tiêm chủng được đội ngũ bác sỹ đạt chuẩn tư vấn kỹ lưỡng, xây dựng lịch tiêm phù hợp với từng độ tuổi và tình trạng sức khỏe.

Trong bối cảnh các bệnh truyền nhiễm vẫn tiềm ẩn nguy cơ bùng phát theo mùa, việc chủ động phòng bệnh, đặc biệt thông qua tiêm chủng, không chỉ bảo vệ sức khỏe mỗi cá nhân mà còn góp phần tạo nên “lá chắn” miễn dịch cho cộng đồng. Điều này càng có ý nghĩa quan trọng đối với trẻ em, nhóm đối tượng dễ bị tổn thương và chịu nhiều ảnh hưởng lâu dài nếu bệnh diễn tiến nặng.

Các chuyên gia khuyến cáo, tiêm vắc-xin là biện pháp phòng ngừa hiệu quả nhất đối với bệnh thủy đậu. Vắc-xin giúp giảm rõ rệt nguy cơ mắc bệnh, hạn chế các biến chứng nguy hiểm và giảm tỷ lệ tử vong.