Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định điều hành phiên thảo luận.

Chiều 27/8, tiếp tục phiên họp thứ 5, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến dự án Luật Luật sư (sửa đổi).

Trình bày tờ trình tóm tắt, Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thanh Tùng cho biết dự thảo Luật Luật sư (sửa đổi) hướng tới việc thể chế hóa các chủ trương của Đảng về nâng cao tiêu chuẩn luật sư, tăng cường kỷ luật kỷ cương và hoàn thiện thể chế hành nghề.

Điểm mới đáng chú ý là Dự thảo đề xuất chuyển giao thẩm quyền tổ chức kiểm tra kết quả tập sự từ Liên đoàn Luật sư Việt Nam sang cơ quan quản lý nhà nước (Bộ Tư pháp) chủ trì.

Theo quy định tại điều 10 về kỳ thi quốc gia về luật sư, luật sư tập sự hoàn thành thời gian tập sự hành nghề luật sư thì được tham dự kỳ thi quốc gia về luật sư để được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư. Dự thảo Luật giao chính phủ quy định việc tổ chức kỳ thi quốc gia về luật sư để cấp chứng chỉ hành nghề luật sư.

Nội dung đáng lưu ý khác của lần sửa đổi này liên quan đến đa dạng hóa hình thức tổ chức hành nghề và cho phép "thành viên góp vốn". Dự thảo quy định cho phép công ty luật TNHH hai thành viên trở lên có thể có thành viên góp vốn không phải là luật sư.

Để hạn chế rủi ro phi pháp lý, dự thảo thiết kế các giới hạn bảo vệ: thành viên góp vốn không được làm người đại diện theo pháp luật, không cung cấp dịch vụ pháp lý, không tham gia điều hành chuyên môn, không can thiệp vào hoạt động nghề nghiệp độc lập của luật sư, không tiếp cận bí mật khách hàng và không được để xảy ra xung đột lợi ích.

Thẩm tra sơ bộ, Thường trực Ủy ban Pháp luật và Tư pháp tán thành sự cần thiết ban hành Luật.

Về việc sửa tiêu chuẩn "có bằng cử nhân luật” thành “có bằng cử nhân luật hoặc thạc sĩ luật hoặc tiến sĩ luật”, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp Phan Chí Hiếu cho hay, bên cạnh ý kiến đề nghị giữ quy định “có bằng cử nhân luật” như Luật hiện hành cũng có ý kiến khác tán thành với quy định như trong dự thảo Luật.

Thường trực Ủy ban thẩm tra đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo đánh giá kỹ tác động của việc sửa đổi tiêu chuẩn này để có phương án phù hợp.

Với quy định kỳ thi quốc gia về luật sư, theo Thường trực cơ quan thẩm tra, mô hình đánh giá đầu vào nguồn nhân lực luật sư để hình thành đội ngũ luật sư chất lượng cao là cần thiết, phù hợp với chủ trương của Đảng. Quy định này của dự thảo Luật cũng tương tự như quy định của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân, Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân, Luật Thi hành án dân sự khi các luật này quy định về kỳ thi để tuyển chọn thẩm phán, kiểm sát viên, chấp hành viên. Thành phần của Hội đồng thi được thiết kế tương tự như các luật trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp hiện nay.

Tuy nhiên, ông Hiếu đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo thuyết minh làm rõ hơn cơ sở chính trị, pháp lý và cơ sở thực tiễn của quy định này để Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Quốc hội có thêm cơ sở xem xét, quyết định. Đồng thời, đề nghị cân nhắc quy định ngay trong dự thảo Luật một số nội dung mang tính nguyên tắc về kỳ thi này như cơ quan chủ trì tổ chức thực hiện, cơ quan tham gia, yêu cầu về nội dung… làm cơ sở để Chính phủ quy định chi tiết.

Bên cạnh đó, có ý kiến cho rằng, việc chuyển giao thẩm quyền tổ chức kiểm tra kết quả tập sự từ Liên đoàn Luật sư Việt Nam sang cơ quan quản lý nhà nước chủ trì cần được cân nhắc để bảo đảm phù hợp với chủ trương của Đảng tại Kết luận số 69-KL/TW về việc “phát huy trách nhiệm tự quản của tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư”; đồng thời, không làm phát sinh kinh phí và chi phí hành chính nếu cơ quan nhà nước trực tiếp tổ chức kỳ thi.

Nêu ý kiến về vấn đề này, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và giám sát Lê Thị Nga cho biết, bà có quan điểm khác với cơ quan thẩm tra về kỳ thi quốc gia về luật sư và đề nghị cần hết sức cân nhắc sự thay đổi này.

Phát biểu sau đó, Chủ tịch Liên đoàn Luật sư Việt Nam Đỗ Ngọc Thịnh nhấn mạnh Liên đoàn không đồng tình với quy định về kỳ thi này và cho rằng Bộ Tư pháp chưa nghiên cứu đầy đủ và đánh giá khách quan về kiểm tra kết quả tập sự của Liên đoàn Luật sư Việt Nam - một việc mà theo ông Thịnh là Liên đoàn đang làm rất tốt.

Khẳng định quy định mới về kỳ thi là không phù hợp, ông Thịnh đề nghị giữ như quy định hiện hành về kiểm tra kết quả tập sự.

Báo cáo thêm, Bộ trưởng Hoàng Thanh Tùng khẳng định, việc tổ chức kỳ thi quốc gia về luật sư là 1 bước cải cách và đổi mới chứ không có lợi ích nhóm, vấn đề này đã được trao đổi rất nhiều lần, đã lấy ý kiến các đoàn luật sư, chỉ có Liên đoàn Luật sư và 4 đoàn không đồng tình còn 30 đoàn đồng tình với dự thảo.

Việc tổ chức kỳ thi này, theo ông Tùng là rất cần thiết.

Điều hành thảo luận, Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định nêu rõ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Luật sư, trình Quốc hội xem xét tại Kỳ họp thứ hai (tháng 10/2026).

Về kỳ thi quốc gia về luật sư và tổ chức kỳ thi quốc gia, ông Định đề nghị cơ quan chủ trì soạn thảo thuyết minh làm rõ hơn cơ sở chính trị, pháp lý và cơ sở thực tiễn của quy định này để Quốc hội có cơ sở xem xét, quyết định.

Phó chủ tịch Quốc hội Nguyễn Khắc Định lưu ý, có thể đổi mới nhưng tiếp thu một phần ý kiến của Chủ tịch Liên đoàn Luật sư, gọi là "Kỳ thi quốc gia về luật sư" để nâng tầm lên chứ không chỉ là kiểm tra hành nghề.

“Nhưng, kỳ thi này phải có tính kế thừa những gì Liên đoàn Luật sư Việt Nam đang làm và kế thừa vai trò, vị trí của Liên đoàn Luật sư trong việc tham gia vào công tác này”, ông Định lưu ý.

Ông Định đề nghị có một phương án mới hơn, vừa thể chế được đường lối của Đảng, vừa có tính khả thi, vừa phát huy được vai trò, vị trí và kinh nghiệm của Liên đoàn Luật sư Việt Nam trong những năm vừa qua. Trong luật ghi rõ nguyên tắc, sau đó Chính phủ quy định chi tiết nhiệm vụ của Bộ, Liên đoàn Luật sư và các cơ quan liên quan, mục tiêu để nâng tầm và đạt hiệu quả thực chất, thực hiện phân cấp, phân quyền để phát huy vai trò của tổ chức xã hội - nghề nghiệp đặc biệt này.