Bộ trưởng Công Thương Trần Tuấn Anh vừa ký kết luận kiểm tra đối với Công ty TNHH Amway Việt Nam và Công ty TNHH Thiên Ngọc Minh Uy, sau gần một năm tiến hành kiểm tra.

Khá nhiều sai phạm của 2 doanh nghiệp kinh doanh bán hàng đa cấp này được cơ quan quản lý phát hiện.

Theo đó, tùy theo tính chất của hành vi có dấu hiệu vi phạm, Bộ Công Thương đã chuyển hồ sơ cho các cơ quan liên quan để xử lý, hoặc tiến hành điều tra để xử lý, theo thẩm quyền.

Đối với Công ty TNHH Amway Việt Nam, kết quả kiểm tra đã chỉ ra 3 sai phạm lớn của doanh nghiệp này. Amway đã không xuất trình được bằng chứng chứng minh đã thực hiện nghĩa vụ thông báo tới một số Sở Công Thương khi sửa đổi, bổ sung giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp cho các đại lý tại các tỉnh, thành.

Kết quả kiểm tra đã chỉ ra 3 sai phạm lớn của doanh Amway. Công ty đã không xuất trình được bằng chứng chứng minh đã thực hiện nghĩa vụ thông báo tới một số Sở Công thương khi sửa đổi, bổ sung giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp cho các đại lý tại các tỉnh, thành.

Hành vi này có dấu hiệu vi phạm quy định tại Điều 17 Nghị định 42/2014/NĐ-CP, quy định chi tiết tại khoản 4 Điều 10 Thông tư 24/2014/TT-BCT.

Sai phạm thứ 2,  Công ty thực hiện đào tạo kiến thức cơ bản cho nhà phân phối thông qua hệ thống đào tạo trực tuyến tại website www.welcome2amway.com nhưng chưa có biện pháp chặt chẽ để đảm bảo nhà phân phối theo dõi và nắm bắt toàn bộ nội dung đào tạo cơ bản.

Sai phạm thứ 3 là Công ty vận hành các website thương mại điện tử bán hàng gồm www.bodykey.vn, www.nutrilite.com.vn và www.hotro.phonghopamway.com.vn, đồng thời cho phép nhà phân phối đặt hàng và thanh toán trực tuyến qua website amway2u.com.vn. Tại thời điểm kiểm tra, Công ty đang tiến hành thủ tục bổ sung hồ sơ để Cục Thương mại điện tử, Bộ Công Thương phê duyệt.

Riêng với Công ty TNHH Thiên Ngọc Minh Uy, kết quả kiểm tra đã chỉ ra 8 sai phạm. Cụ thể, qua kiểm tra cho thấy, một số sản phẩm thực phẩm chức năng tại kho của Công ty có nhãn gốc chưa đúng với nhãn gốc đã đăng ký với Cục An toàn thực phẩm, Bộ Y tế, có dấu hiệu vi phạm quy định về ghi nhãn sản phẩm và lưu thông hàng hóa chưa đủ điều kiện trên thị trường.

Một số Hợp đồng tham gia bán hàng đa cấp của Công ty ký với nhà phân phối không ghi đầy đủ thông tin của nhà phân phối theo quy định. Hành vi này có dấu hiệu vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 24 Nghị định 42/2014/NĐ-CP.

Công ty chưa thực hiện việc đào tạo cơ bản, cấp Chứng chỉ đào tạo cơ bản về bán hàng đa cấp và cấp Thẻ thành viên mạng lưới bán hàng đa cấp theo quy định cho toàn bộ nhà phân phối đang hoạt động. Ngoài ra, Đoàn kiểm tra phát hiện trường hợp nhà phân phối không có tên trong Danh sách đào tạo cơ bản về bán hàng đa cấp của Công ty nhưng vẫn được Công ty cấp Chứng chỉ đào tạo cơ bản về bán hàng đa cấp. Hành vi này có dấu hiệu vi phạm quy định tại khoản 2 Điều 24 Nghị định 42/2014/NĐ-CP.

Công ty không xuất trình được bằng chứng chứng minh rằng Công ty đã thực hiện nghĩa vụ thông báo tới một số Sở Công Thương đối với các lần sửa đổi bổ sung giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp lần thứ 3, thứ 4 và thứ 5 (Hậu Giang, Cần Thơ, Phú Thọ, Bắc Ninh...). Hành vi này có dấu hiệu vi phạm quy định tại Điều 17 Nghị định 42/2014/NĐ-CP, quy định chi tiết tại khoản 4 Điều 10 Thông tư 24/2014/TT-BCT.

Năm 2015, Công ty đã không giám sát kịp thời, để cho cơ sở Thiên Phúc - Ân Thi tại Cốc Ngang, Phạm Ngũ Lão, Kim Động, Hưng Yên thực hiện không đúng nghĩa vụ hoàn lại tiền khi mua lại hàng hóa từ nhà phân phối theo quy định tại Điều 26 Nghị định 42/2014/NĐ-CP.

Đối với các sản phẩm mỹ phẩm Kang Yi Dao, Công ty cung cấp thêm dịch vụ chăm sóc sức khỏe, cụ thể là cử nhân viên hướng dẫn cách sử dụng và sử dụng sản phẩm để massage cho khách hàng theo các liệu trình tại Công ty hoặc một số đại lý của Công ty. Mặc dù Công ty không thu phí hướng dẫn và massage sản phẩm mà khách đã mua nhưng việc cung cấp dịch vụ massage, chăm sóc sức khỏe kèm theo dòng sản phẩm mỹ phẩm Kang Yi Dao có nhiều khả năng gây hiểu nhầm là Công ty kinh doanh dịch vụ chăm sóc sức khỏe theo phương thức đa cấp, không phù hợp với đối tượng kinh doanh bán hàng đa cấp theo quy định tại Điều 4 Nghị định 42/2014/NĐ-CP.

Công ty ký một hợp đồng, cấp một mã số khách hàng cho nhà phân phối nhưng cho phép nhà phân phối có nhiều mã số đơn hàng và hưởng quyền lợi theo Chương trình trả thưởng đối với các mã số đơn hàng đó. Hành vi này có dấu hiệu vi phạm quy định tại điểm p khoản 1 Điều 5 Nghị định 42/2014/NĐ-CP.

Cũng trong năm 2015, Công ty đã thực hiện nhiều chương trình khuyến mại dưới dạng tặng tiền mặt cho các nhà phân phối theo phương thức đa cấp đối với từng đơn hàng, theo đó, giá trị tiền mặt khuyến mại mà nhà phân phối có thể được hưởng từ từng đơn hàng có thể vượt quá giá trị của đơn hàng đó.

Thiên Ngọc Minh Uy và Amway là 2 trong số 7 doanh nghiệp kinh doanh bán hàng đa cấp được Bộ Công thương tiến hành kiểm tra từ tháng 3/2016. Thành phần Đoàn kiểm tra bao gồm đại diện Cục Quản lý cạnh tranh, Cục Quản lý thị trường và Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về kinh tế và tham nhũng (C46).

Với kết luận kiểm tra nói trên, tùy theo tính chất của hành vi có dấu hiệu vi phạm, Bộ Công Thương đã chuyển hồ sơ cho các cơ quan liên quan để xử lý, hoặc tiến hành điều tra để xử lý theo thẩm quyền.

Riêng đối với các hành vi có dấu hiệu vi phạm các quy định về quản lý hoạt động bán hàng đa cấp, Bộ Công Thương đã chỉ đạo Cục Quản lý cạnh tranh triển khai quy trình xử lý theo quy định của Luật Cạnh tranh. Kết quả xử lý sẽ sớm được công bố công khai.