Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng phát biểu tại phiên họp.

Liên quan đến phản ánh kết quả thi môn Toán tại Tuyên Quang, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết Chính phủ đã rất quyết liệt chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng với các cơ quan chức năng khẩn trương kiểm tra, xác minh khách quan, toàn diện.

Nếu phát hiện sai phạm phải xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm sự công bằng đối với thí sinh và giữ vững niềm tin của nhân dân đối với ngành giáo dục.

Sáng 14/7, tiếp tục phiên họp thứ 4, Ủy ban Thường vụ Quốc hội cho ý kiến về báo cáo công tác dân nguyện của Quốc hội trong tháng 6/2026.

Trình bày nội dung này, Chủ nhiệm Ủy ban Dân nguyện và giám sát Lê Thị Nga phản ánh, cử tri và Nhân dân quan tâm vụ việc bất thường về kết quả môn toán tại Kỳ thi tốt nghiệp Trung học phổ thông năm 2026 ở Tuyên Quang; về việc xử lý sai phạm liên quan đến xuất bản cuốn sách “Chuyện với Thanh - Lời kể mới về ánh sáng”.

Cử tri lo ngại trước tình trạng sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng, thực phẩm và thuốc giả; tình trạng mất an toàn vệ sinh thực phẩm; tình hình bệnh sốt xuất huyết gia tăng; nhiều vụ đuối nước trẻ em tiếp tục xảy ra; tình hình diễn biến cực đoan của thời tiết gây cháy rừng, lũ quét, sạt lở ở miền núi phía Bắc, sạt lở bờ sông một số tỉnh phía Nam; các vụ cháy xảy ra tại khu đô thị; thời gian gần đây, liên tiếp xảy ra các vụ tai nạn nghiêm trọng liên quan đến phương tiện vận tải thủy chở khách du lịch tại nhiều địa phương.

Báo cáo cũng nêu rõ, qua công tác theo dõi, giám sát việc thực hiện kiến nghị tại các Báo cáo công tác dân nguyện kỳ trước, có 2 kiến nghị đã và đang được các cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết. Trong đó có 6 vụ việc phức tạp, đông người tại tỉnh Vĩnh Long đã được các cơ quan có thẩm quyền xem xét, rà soát, đảm bảo đúng quy định của pháp luật và hướng dẫn của Thanh tra Chính phủ; 1 vụ việc lừa đảo liên quan đến “Hợp đồng kỳ nghỉ” đang được Công an các địa phương phối hợp với các cơ quan chức năng khởi tố vụ án, khởi tố bị can để xử lý nghiêm minh theo quy định của pháp luật.

Thường trực Ủy ban Dân nguyện và Giám sát kiến nghị Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương một số nội dung, trong đó có điều tra, làm rõ vụ việc điểm thi môn Toán bất thường tại điểm thi Trường Trung học phổ thông Chuyên Tuyên Quang, bà Nga báo cáo.

Liên quan kỳ thi tốt nghiệm THPT 2026, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh báo cáo thêm một số vấn đề, với những sai phạm được phát hiện vừa qua, ông Vinh đánh giá đây là việc “rất nghiêm trọng”.

Kỳ thi tốt nghiệp THPT, theo ông Vinh, là kỳ thi tối quan trọng, ảnh hưởng rất lớn đến xã hội. Ông Vinh hoan nghệnh tinh thần chỉ đạo của Chính phủ, kiên quyết xử lý nghiêm, không chấp nhận “khoảng trống”, ai sai xử lý nghiêm người đó.

Về việc này, ông cho biết Ủy ban đã có báo cáo cụ thể về tình hình kỳ thi và đánh giá những sự việc liên quan.

Ngoài việc xử lý nghiêm sai phạm, vi phạm, chấn chỉnh công tác quản lý về giáo dục hay tổ chức kỳ thi tốt nghiệp THPT, Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội đưa ra 2 quan điểm mà theo ông cần nghiên cứu kỹ để có giải pháp.

Thứ nhất, việc tổ chức kỳ thi “2 trong 1” có thuận lợi là tiết kiệm công sức cho người dân, chi phí cho xã hội nhằm giảm gánh nặng, song cũng có bất cập về khía cạnh khác.

“Trong kỳ thi THPT có động lực đạt kết quả cao hơn để được tuyển vào các trường đại học. Và đây cũng là một trong những nguyên nhân dễ dẫn đến tiêu cực trong kỳ thi”, ông Vinh nhìn nhận.

Ông Vinh đề nghị nên chăng nghiên cứu tách ra 2 kỳ thi riêng. Theo đó, thi tốt nghiệp THPT nhằm đánh giá lại quá trình học phổ thông, chỉ kiểm tra kiến thức và phân loại học sinh, để từ phổ điểm đó đánh giá chất lượng đào tạo của cơ sở giáo dục. Còn chuyện tuyển sinh đại học nên là việc riêng, là việc của các cơ sở giáo dục đại học. Thực tế hiện nay một số trường đại học đã chuyển sang đánh giá theo năng lực và tự tuyển.

“Vì thế, nếu tách bạch ra thì kỳ thi tốt nghiệp THPT có lẽ sẽ ít có nguy cơ lặp lại những cái như bây giờ”, ông Vinh nêu quan điểm.

Thứ hai, là việc tổ chức thi bằng phương thức trắc nghiệm. Theo ông Vinh, nếu thi tốt nghiệp THPT và đại học mà chỉ dùng tắc nghiệm thuần túy, nhất là với môn toán, thì cần đánh giá lại.

Ông Vinh phân tích, hiện nay dạy cho học sinh không chỉ dạy kiến thức mà còn dạy phương thức trình bày để thể hiện tư duy mạch lạc. Nếu chỉ dùng phương thức trắc nghiệm thì chỉ tích vào phương án đúng.

Hơn nữa, thi trắc nghiệm dù mỗi học sinh một đề nhưng việc can thiệp vào đề thi dễ dàng hơn rất nhiều so với bài thi tự luận. Tham khảo kinh nghiệm quốc tế, ông Vinh cho biết thường đề thi chỉ để 70% trắc nghiệm và 30% tự luận nhằm phát triển năng lực học sinh, giúp học sinh rèn luyện nhiều kỹ năng.

Dù nhiều vấn đề xảy ra trong các kỳ thi vừa qua, song ông Vinh khẳng định tinh thần của Đảng, Nhà nước là xử lý rất nghiêm minh với các sai phạm.

Trao đổi và làm rõ thêm một số nội dung, Phó thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cho biết, Chính phủ nhận thức rõ các vấn đề cử tri và nhân dân còn lo lắng. Đây đều là những vấn đề liên quan trực tiếp đến đời sống của người dân, đòi hỏi sự chỉ đạo quyết liệt, kịp thời và có kết quả cụ thể. 

Đề cập kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2026 liên quan kết quả thi môn toán tại Tuyên Quang, Phó Thủ tướng cho biết, Chính phủ đã rất quyết liệt chỉ đạo Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan chức năng khẩn trương kiểm tra, xác minh khách quan, toàn diện.

“Nếu phát hiện sai phạm phải xử lý nghiêm theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm sự công bằng đối với thí sinh và giữ vững niềm tin của Nhân dân đối với ngành giáo dục”, Phó Thủ tướng khẳng định.

Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng cũng cho biết, Thủ tướng Lê Minh Hưng cũng rất quan tâm đến vấn đề này, đã họp lãnh đạo Chính phủ để có rà soát, chỉ đạo. Thủ tướng sẽ trực tiếp làm việc với UBND và lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang để tiếp tục có những xử lý vừa nghiêm minh, vừa bảo đảm các quy định của pháp luật, Phó thủ tướng thông tin rõ thêm.