Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long giới thiệu những điểm mới của Luật - Ảnh: KT.

Chiều 31/12/2025 Văn phòng Chủ tịch nước tổ chức họp báo công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố 14 luật đã được Quốc hội Khóa XV thông qua tại Kỳ họp thứ 10, trong đó có Luật Viên chức năm 2025 có hiệu lực thi hành từ ngày 1/7/2026.

Luật Viên chức năm 2025 đã thể hiện tư duy đổi mới, tạo hành lang pháp lý đồng bộ công tác quản lý viên chức theo hướng năng động, minh bạch, hiệu quả, nâng cao chất lượng hoạt động các đơn vị sự nghiệp công lập gắn với yêu cầu đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong giai đoạn mới, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Trương Hải Long giới thiệu.

Cụ thể về các nội dung mới của Luật, ông Long cho biết, Luật đã đổi mới cơ chế, phương thức tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức theo vị trí việc làm, lấy vị trí việc làm là căn cứ chính để thực hiện tuyến dụng, bố trí, đánh giá, quy hoạch, bổ nhiệm, đào tạo, bồi dưỡng và thực hiện chế độ, chính sách đối với viên chức.

Luật quy định việc tuyển dụng được thực hiện theo 2 hình thức: thi tuyển và xét tuyển; bổ sung quy định về tiếp nhận đối với người có kinh nghiệm công tác ở cả khu vực công và khu vực tư vào làm viên chức. Xác định vị trí việc làm tại đơn vị sự nghiệp công lập gồm 3 nhóm: Vị trí việc làm quản lý; vị trí việc làm chuyên môn, nghiệp vụ; vị trí việc làm hỗ trợ.

Điểm mới nữa là Luật bổ sung, hoàn thiện quy định về nghĩa vụ, quyền của viên chức, Luật cho phép viên chức ký hợp đồng thực hiện hoạt động nghề nghiệp ở bên ngoài đơn vị sự nghiệp công lập theo nguyên tắc viên chức có trách nhiệm hoàn thành nhiệm vụ được giao tại đơn vị sự nghiệp công lập, tuân thủ quy định của pháp luật về quản lý ngành, lĩnh vực và không xung đột lợi ích theo quy định của pháp luật về phòng, chống tham nhũng; tham gia góp vốn, điều hành các doanh nghiệp nếu pháp luật về phòng chống tham nhũng không cấm hoặc pháp luật chuyên ngành không có quy định khác, đồng bộ với các luật chuyên ngành về khoa học công nghệ, giáo dục đào tạo.

Đồng thời bổ sung quy định xem xét, loại trừ, miễn giảm trách nhiệm đối với trường hợp viên chức đã thực hiện theo đúng quy định về thẩm quyền, trình tự, thủ tục, không vụ lợi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ nhưng vẫn gây ra thiệt hại vì lý do khách quan; thực hiện đề xuất về đổi mới, sáng tạo được cơ quan, tổ chức, đơn vị có thẩm quyền cho phép và được cấp có thẩm quyền xác định đã thực hiện đúng chủ trương, có động cơ trong sáng, vì lợi ích chung. 

Luật mới cũng tạo liên thông trong sử dụng nguồn nhân lực giữa khu vực công và khu vực tư; thực hiện cơ chế thu hút, trọng dụng nguồn nhân lực chất lượng cao vào làm việc trong các đơn vị sự nghiệp công lập, Luật quy định hình thức tiếp nhận vào làm viên chức đối với chuyên gia, nhà khoa học, người có tài năng, năng khiếu đặc biệt, người có kinh nghiệm phù hợp.

Bổ sung cơ chế ký hợp đồng đối với chuyên gia, nhà khoa học, luật gia, luật sư giỏi, doanh nhân tiêu biểu, xuất sắc hoặc người có trình độ chuyên môn cao trong các ngành, lĩnh vực chiến lược, trọng điểm để thực hiện công việc của vị trí việc làm quản lý, điều hành, phát triển đơn vị sự nghiệp công lập hoặc thực hiện công việc của vị trí việc làm chuyên môn, nghiệp vụ của viên chức.

Đáng chú ý là với luật này, cơ chế đánh giá viên chức được đổi mới nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả phục vụ Nhân dân và xã hội, Luật quy định nguyên tắc, thẩm quyền đánh giá bảo đảm thường xuyên, liên tục, đa chiều dựa trên kết quả, sản phẩm công việc, chất lượng dịch vụ công và sự hài lòng của người dân, tổ chức, doanh nghiệp bảo đảm đồng bộ với Quy định sổ 366-QD/TW ngày 30/8/2025 của Bộ Chính trị và Luật Cán bộ, công chức; giao Chính phủ quy định Khung tiêu chí đánh giá làm cơ sở để các đơn vị sự nghiệp công lập xây dựng Quy chế đánh giá đối với viên chức thuộc phạm vi quản lý.

Luật ứng dụng công nghệ số, xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về viên chức bảo đảm công khai, minh bạch trong đánh giá, quản lý và phát triển đội ngũ viên chức, cũng là điểm mới được ông Long đề cập.

Lãnh đạo Bộ Nội vụ khẳng định, Luật Viên chức năm 2025 là bước cụ thể hóa quan trọng các Nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, giáo dục đào tạo, y tế và các quy định mới về công tác cán bộ nhằm thực hiện cơ cấu lại, nâng cao chất lượng đội ngũ viên chức gắn với vị trí việc làm; tăng cường ứng dụng khoa học, công nghệ và chuyển đổi số; hiệu quả hoạt động đánh giá dựa trên sản phẩm, kết quả công việc góp phần phát triển kinh tế - xã hội và phục vụ Nhân dân trong giai đoạn mới.