Bệnh nhân T.T.D. (32 tuổi, Hà Nội) đến Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC thăm khám do đau âm ỉ vùng bụng dưới, đi ngoài 2 đến 3 lần mỗi ngày, phân không thành khuôn. Các triệu chứng kéo dài nhiều tháng nhưng người bệnh không sốt, không nôn, không sụt cân, ăn uống bình thường và không có tiền sử bệnh lý đáng chú ý.

Giải phẫu bệnh cho kết quả là tổn thương loét mạn tính có ổ viêm hạt

Qua thăm khám lâm sàng cùng các xét nghiệm cơ bản, siêu âm ổ bụng và chụp X-quang, các bác sỹ chưa phát hiện dấu hiệu bất thường. Tuy nhiên, trước tình trạng rối loạn tiêu hóa kéo dài, người bệnh được chỉ định nội soi đường tiêu hóa.

Kết quả nội soi phát hiện một ổ loét đường kính khoảng 0,6 cm tại đoạn cuối hồi tràng. Từ tổn thương này, bác sỹ tiến hành sinh thiết để thực hiện giải phẫu bệnh kết hợp các xét nghiệm chuyên sâu gồm GeneXpert, MGIT và CMV PCR nhằm tìm nguyên nhân chính xác.

Kết quả mô bệnh học ghi nhận tổn thương loét mạn tính kèm ổ viêm hạt. Đáng chú ý, xét nghiệm GeneXpert cho kết quả dương tính với vi khuẩn lao.

Sau quá trình hội chẩn giữa các bác sỹ chuyên khoa Tiêu hóa với PGS-TS.Hoàng Thị Phượng, Phó Chủ nhiệm Bộ môn Nội, Trường Đại học Y Dược, Đại học Quốc gia Hà Nội, nguyên Trưởng khoa Lao và Bệnh phổi, Viện Phổi Trung ương, chuyên gia cao cấp Hệ thống Y tế MEDLATEC, các bác sỹ xác định người bệnh bị loét đoạn cuối hồi tràng do lao và chỉ định điều trị theo phác đồ chống lao.

Theo ThS.BSNT Lưu Tuấn Thành, Phó Giám đốc Trung tâm Tiêu hóa MEDLATEC, loét đơn độc đoạn cuối hồi tràng là tình trạng xuất hiện tổn thương khu trú ở đoạn cuối ruột non trước khi nối với đại tràng. Tổn thương có thể là một hoặc nhiều ổ loét với mức độ khác nhau, trong khi van hồi manh tràng và niêm mạc đại trực tràng vẫn hoàn toàn bình thường. Theo thống kê, tình trạng này gặp ở gần 8% số bệnh nhân được nội soi đại tràng.

Nguyên nhân gây bệnh rất đa dạng, bao gồm nhiễm trùng cấp tính, lao ruột, bệnh Crohn, tác dụng phụ của thuốc chống viêm không steroid, bệnh Behcet, khối u ác tính hoặc loét không đặc hiệu. Trong đó, lao ruột là nguyên nhân đặc biệt cần được lưu ý.

Lao ruột là một thể lao ngoài phổi do vi khuẩn Mycobacterium tuberculosis gây ra, thường xuất hiện ở đoạn cuối hồi tràng và vùng hồi manh tràng. Đây là khu vực tập trung nhiều mô lympho, tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn lao tồn tại và phát triển.

Điều đáng lo ngại là bệnh thường diễn tiến với những biểu hiện rất mơ hồ. Người bệnh chỉ có thể xuất hiện đau bụng âm ỉ, đầy bụng, rối loạn đại tiện hoặc chán ăn kéo dài. Nhiều trường hợp hoàn toàn không sốt, không sụt cân và không có các dấu hiệu điển hình của bệnh lao, khiến quá trình chẩn đoán gặp nhiều khó khăn, thậm chí dễ nhầm lẫn với các bệnh viêm ruột mạn tính như bệnh Crohn.

Các chuyên gia cho biết, nội soi tiêu hóa giúp phát hiện tổn thương loét ở đoạn cuối hồi tràng nhưng hình ảnh nội soi đơn thuần chưa đủ để xác định căn nguyên. Lao ruột và bệnh Crohn có nhiều đặc điểm tương đồng trên nội soi nên cần phối hợp thêm các kỹ thuật chẩn đoán hiện đại.

Sinh thiết tổn thương để làm giải phẫu bệnh cùng các xét nghiệm phát hiện vi khuẩn lao như GeneXpert, MGIT hoặc IGRA có vai trò quyết định trong xác định nguyên nhân gây bệnh. Trong trường hợp này, kết quả GeneXpert dương tính đã trở thành bằng chứng quan trọng giúp các bác sỹ khẳng định chẩn đoán.

Theo ThS.BSNT Lưu Tuấn Thành, chẩn đoán chính xác nguyên nhân gây loét đoạn cuối hồi tràng có ý nghĩa quyết định đối với hiệu quả điều trị. Lao ruột có thể đáp ứng tốt với phác đồ chống lao nếu được phát hiện sớm. Ngược lại, chẩn đoán nhầm với các bệnh lý khác không chỉ làm chậm trễ điều trị mà còn làm tăng nguy cơ biến chứng, ảnh hưởng đến sức khỏe người bệnh.

Các chuyên gia cũng khuyến cáo, người có biểu hiện đau bụng kéo dài, rối loạn tiêu hóa hoặc thay đổi thói quen đại tiện trong thời gian dài không nên tự ý mua thuốc điều trị. Chủ động thăm khám tại cơ sở y tế có chuyên khoa tiêu hóa và thực hiện các kỹ thuật chẩn đoán phù hợp sẽ giúp phát hiện sớm bệnh lý, xác định đúng nguyên nhân và nâng cao hiệu quả điều trị.