Bệnh nhân P.T.M (60 tuổi) đến Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC thăm khám trong tình trạng đau đầu kéo dài suốt nhiều năm. Bệnh nhân cho biết thường xuyên xuất hiện các cơn đau đầu âm ỉ vùng chẩm - gáy hai bên, lan lên đỉnh đầu và thái dương.

Đau thần kinh chẩm là tình trạng đau xuất phát từ vùng phân bố của dây thần kinh chẩm lớn, chẩm nhỏ hoặc chẩm thứ ba, trong đó dây thần kinh chẩm lớn chiếm khoảng 90% trường hợp.

Cơn đau đôi khi có cảm giác cắn nhói, đặc biệt tăng lên khi chải đầu hoặc chỉ cần chạm nhẹ vào tóc. Khoảng một tháng gần đây, tình trạng đau đầu tăng rõ rệt, xuất hiện thường xuyên hơn, buộc bệnh nhân phải dùng thuốc giảm đau hằng ngày, gây ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt. Lo lắng trước những dấu hiệu bất thường, bệnh nhân quyết định đi khám. Ngoài đau đầu, bệnh nhân không ghi nhận thêm triệu chứng bất thường nào khác.

Về tiền sử, bệnh nhân cho biết từng được phát hiện rối loạn chuyển hóa lipid, tiền đái tháo đường và thoái hóa cột sống. Qua thăm khám chuyên khoa Thần kinh, bác sỹ ghi nhận bệnh nhân không liệt vận động, thần kinh sọ não bình thường, hội chứng màng não âm tính.

Tuy nhiên, khi ấn vào điểm xuất chiếu dây thần kinh chẩm lớn hai bên, bệnh nhân đau rõ với thang điểm đau VAS 5/10. Khám cột sống cổ chưa ghi nhận dấu hiệu chèn ép rễ thần kinh.

Để xác định nguyên nhân, bệnh nhân được chỉ định thực hiện các xét nghiệm và chẩn đoán hình ảnh chuyên sâu như xét nghiệm sinh hóa - huyết học, chụp MRI sọ não, siêu âm Doppler mạch cảnh, đo loãng xương.

Kết quả cho thấy bệnh nhân có rối loạn mỡ máu, HbA1c tăng nhẹ, loãng xương và thiếu vitamin D. Hình ảnh MRI ghi nhận tình trạng thoái hóa myelin chất trắng dưới vỏ và quanh não thất, trong khi siêu âm mạch cảnh và tim mạch chưa phát hiện bất thường đáng kể.

Dựa trên kết quả thăm khám và cận lâm sàng, bác sỹ chẩn đoán bệnh nhân mắc đau thần kinh chẩm hai bên, kèm loãng xương, thiếu vitamin D và rối loạn chuyển hóa lipid.

Từ đó, bệnh nhân được chỉ định điều trị bằng phương pháp tiêm phong bế thần kinh chẩm hai bên, kết hợp điều trị loãng xương, bổ sung vitamin D và hướng dẫn vật lý trị liệu tại nhà. Sau điều trị, tình trạng đau đầu cải thiện rõ rệt.

Theo Ths.Bùi Thị Thanh, chuyên khoa Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa MEDLATEC, đau thần kinh chẩm là một trong những nguyên nhân thường gặp gây đau đầu kéo dài, đặc biệt ở người trung niên và cao tuổi.

Trong một nghiên cứu điều tra tỷ lệ đau mặt tại Hà Lan, đau dây thần kinh chẩm chiếm khoảng 8,3% các trường hợp đau mặt, với tỷ lệ mắc 3,2/100.000 người và độ tuổi chẩn đoán trung bình là 54,1 tuổi.

Đau thần kinh chẩm là tình trạng đau xuất phát từ vùng phân bố của dây thần kinh chẩm lớn, chẩm nhỏ hoặc chẩm thứ ba, trong đó dây thần kinh chẩm lớn chiếm khoảng 90% trường hợp.

Nguyên nhân gây bệnh có thể liên quan đến căng cơ cổ - gáy kéo dài, tư thế sinh hoạt sai, thoái hóa cột sống cổ, thoát vị đĩa đệm, chấn thương vùng đầu - cổ, các bệnh lý toàn thân như đái tháo đường, gout, viêm mạch, hoặc do khối u chèn ép. Một số trường hợp hiếm gặp có thể liên quan đến các dị dạng cấu trúc như hội chứng Arnold - Chiari.

Hiện nay, phong bế thần kinh chẩm được xem là phương pháp hỗ trợ giảm đau hiệu quả cho người bệnh đau dây thần kinh chẩm. Thủ thuật này sử dụng thuốc tê, có thể kết hợp thuốc chống viêm, tiêm vào vùng quanh dây thần kinh chẩm nhằm ngăn chặn tạm thời dẫn truyền tín hiệu đau, từ đó giúp cải thiện triệu chứng và nâng cao chất lượng cuộc sống cho người bệnh.

Theo các bác sỹ, đau đầu kéo dài kèm mất ngủ, chóng mặt, mệt mỏi có thể là dấu hiệu của nhiều bệnh lý tiềm ẩn như tăng huyết áp, rối loạn tuyến giáp, thiếu máu, viêm xoang, glôcôm. Trong những trường hợp nghiêm trọng, đây còn có thể là biểu hiện của u não, đột quỵ hoặc viêm màng não.

Do đó, khi xuất hiện các dấu hiệu đau đầu kéo dài, đau vùng chẩm - gáy, chóng mặt, mất thăng bằng, rối loạn giấc ngủ, người dân không nên tự ý dùng thuốc giảm đau mà cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được thăm khám, chẩn đoán và điều trị kịp thời, tránh bỏ sót các bệnh lý nguy hiểm.