Bộ Công thương yêu cầu các đơn vị liên quan triển khai các giải pháp thúc đẩy xuất khẩu lúa gạo.

Bộ Công thương vừa ban hành Chỉ thị số 08/CT-BCT về tăng cường thực hiện các nhiệm vụ, giải pháp thúc đẩy sản xuất, xuất khẩu gạo trong tình hình mới.

Chỉ thị được ban hành nhằm thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 21/CĐ-TTg về điều hành sản xuất và tiêu thụ lúa gạo, đồng thời quán triệt nguyên tắc điều hành xuất khẩu gạo phải gắn chặt với ổn định thị trường trong nước, bảo đảm an ninh lương thực và nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh theo hướng bền vững.

Thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo được yêu cầu thực hiện nghiêm các quy định về thu mua, dự trữ và bảo đảm chất lượng hàng hóa; chủ động theo dõi diễn biến thị trường, xây dựng phương án sản xuất, kinh doanh phù hợp, đồng thời tăng cường quản trị rủi ro trong hoạt động xuất khẩu, bảo đảm hiệu quả và tính bền vững trong dài hạn.

Các đơn vị thuộc Bộ, Sở Công thương các tỉnh, thành phố, Hiệp hội Lương thực Việt Nam và các thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo được yêu cầu thực hiện nghiêm các chỉ đạo của Chính phủ; đồng thời chủ động phối hợp, triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp theo chức năng, bảo đảm thống nhất trong điều hành.

Trong đó, Vụ Chính sách thương mại đa biên được giao tiếp tục nghiên cứu, bổ sung mặt hàng gạo vào lộ trình nghiên cứu ngành hàng trong khuôn khổ Đề án hỗ trợ doanh nghiệp tận dụng các Hiệp định thương mại tự do (FTA); đồng thời thúc đẩy đàm phán với các đối tác như EU, Vương quốc Anh nhằm mở rộng hạn ngạch thuế quan, tạo dư địa cho xuất khẩu gạo vào các thị trường có giá trị cao.

Vụ Phát triển thị trường nước ngoài và hệ thống thương vụ Việt Nam tại nước ngoài có trách nhiệm theo dõi sát diễn biến cung - cầu, giá cả và chính sách nhập khẩu tại các thị trường trọng điểm; kịp thời cung cấp thông tin, cảnh báo rủi ro, hỗ trợ doanh nghiệp xử lý các vấn đề phát sinh trong quá trình giao dịch, qua đó nâng cao hiệu quả xuất khẩu và hạn chế các tranh chấp thương mại. 

Chỉ thị cũng giao Cục Xúc tiến thương mại phối hợp với các đơn vị liên quan đẩy mạnh hoạt động quảng bá, giới thiệu sản phẩm gạo Việt Nam trên các thị trường quốc tế; Cục Xuất nhập khẩu tiếp tục chủ trì triển khai các nhiệm vụ trong “Chiến lược phát triển thị trường xuất khẩu gạo đến năm 2030”, theo dõi sát diễn biến thị trường để kịp thời tham mưu các giải pháp điều hành xuất khẩu phù hợp với từng thời điểm, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa xuất khẩu và tiêu dùng trong nước.

Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước được giao theo dõi chặt chẽ tình hình cung - cầu, giá cả lúa gạo; kịp thời đề xuất giải pháp ổn định thị trường, đồng thời tăng cường kiểm tra, kiểm soát hoạt động kinh doanh gạo, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về chất lượng, xuất xứ, gian lận thương mại, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và giữ vững kỷ cương thị trường.

Bên cạnh đó, Cục Phòng vệ thương mại và Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia có trách nhiệm theo dõi, xử lý các vụ việc liên quan đến cạnh tranh, phòng vệ thương mại; góp phần bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh cho hoạt động sản xuất và xuất khẩu gạo.

Chỉ thị 08 cũng nhấn mạnh vai trò của Sở Công Thương các địa phương trong việc phối hợp với ngành nông nghiệp tổ chức sản xuất phù hợp với nhu cầu thị trường; khuyến khích phát triển các giống lúa chất lượng cao, nâng cao giá trị gia tăng, đồng thời hỗ trợ doanh nghiệp trong khâu thu mua, chế biến và tiêu thụ lúa gạo.

Hiệp hội Lương thực Việt Nam và các hiệp hội ngành hàng được yêu cầu tăng cường cập nhật, chia sẻ thông tin thị trường; hỗ trợ doanh nghiệp trong hoạt động xuất khẩu, nâng cao năng lực đàm phán, ký kết hợp đồng và chủ động ứng phó với biến động của thị trường quốc tế.

Theo Cục Thống kê, 2 tháng đầu năm 2026, Việt Nam xuất khẩu khoảng 1,281 triệu tấn gạo, đạt 594 triệu USD, tăng 4,1% về  lượng nhưng giảm 11,9% về trị giá so với cùng kỳ năm trước do giá xuất khẩu bình quân giảm.