Được làm song song, làm sớm, chỉ định thầu

Mười nhóm vấn đề mà Chính phủ đề xuất Quốc hội cho phép thực hiện một số cơ chế, chính sách đặc thù triển khai nhà máy điện hạt nhân có liên quan đến đối tác thực hiện và quá trình phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư, phê duyệt dự án đầu tư; lựa chọn nhà thầu; trình tự thực hiện; quy chuẩn và tiêu chuẩn; áp dụng định mức, đơn giá; thủ tục trình, duyệt của chủ sở hữu...

Chính phủ đề nghị cho phép triển khai đồng thời việc đàm phán với đối tác thực hiện để ký kết Hiệp định liên Chính phủ/thỏa thuận về hợp tác xây dựng Nhà máy điện hạt nhân trên lãnh thổ nước CHXHCN Việt Nam và Hiệp định liên Chính phủ về khoản tín dụng xuất khẩu nhà nước để tài trợ xây dựng Nhà máy điện hạt nhân trên lãnh thổ nước CHXHCN Việt Nam hoặc Hiệp định/thỏa thuận với đối tác khác, song song với quá trình phê duyệt điều chỉnh chủ trương đầu tư và phê duyệt dự án đầu tư.

Về lựa chọn nhà thầu, Chính phủ đề nghị Quốc hội cho phép Thủ tướng Chính phủ giao chủ đầu tư thực hiện dự án và cho phép áp dụng hình thức hợp đồng chìa khóa trao tay và triển khai lựa chọn nhà thầu ngay sau khi Quốc hội chấp thuận điều chỉnh chủ trương đầu tư Dự án.

Hợp đồng bao gồm các công việc lập dự án đầu tư, thiết kế, cung cấp thiết bị công nghệ, thi công xây dựng công trình theo quy định và có bổ sung thêm mua bảo hiểm cho toàn bộ vật tư, thiết bị, dịch vụ trong quá trình thực hiện Hợp đồng chìa khóa trao tay và được phép mua bảo hiểm của doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài không có chi nhánh được cấp phép thành lập và hoạt động tại Việt Nam, cung cấp nhiên liệu hạt nhân cho khối lượng nạp đầu tiên.

Chính phủ đề nghị cho phép áp dụng chỉ định thầu gói thầu chìa khóa trao tay xây dựng nhà máy chính nêu trên với nhà thầu được nêu tên trong Hiệp định liên Chính phủ theo quy trình chỉ định thầu rút gọn (được tổ chức đàm phán trực tiếp trên cơ sở dự thảo hợp đồng gửi cho nhà thầu).

Bên cạnh đó, Chính phủ đề nghị cho phép áp dụng chỉ định thầu/chỉ định thầu rút gọn đối với các vấn đề liên quan, như các gói thầu tư vấn quan trọng trong quá trình chuẩn bị đầu tư và thực hiện dự án; với đối tác để mua nhiên liệu hạt nhân cho nhà máy; với đối tác đủ năng lực vận hành, bảo dưỡng nhà máy trong thời gian 5 năm kể từ khi dự án nghiệm thu đưa vào sử dụng; với quá trình thẩm định công nghệ, các báo cáo về môi trường, an  toàn, an ninh, cũng như kiểm tra pháp quy hạt nhân trong các giai đoạn đầu tư xây dựng hai dự án điện hạt nhân trên cơ sở sử dụng hiệu quả các chuyên gia và tổ chức tỏng nước và quốc tế.

Tạo cơ chế tài chính riêng

Tại dự án điện hạt nhân, Chính phủ đề nghị cho phép áp dụng các định mức, đơn giá trên cơ sở đàm phán với đối tác thực hiện dự án; cho phép đàm phán với Chính phủ các đối tác thực hiện để thu xếp vốn cho dự án theo nhu cầu vốn của dự án và theo cam kết của nhà tài trợ nước ngoài.

Chủ đầu tư được vay và đủ điều kiện vay lại theo điều kiện ưu đãi như Hiệp định vay vốn theo phương thức cơ quan cho vay lại không chịu rủi ro tín dụng. Chính phủ cũng được sử dụng nguồn tăng thu, tiết kiệm chi ngân sách trung ương và các nguồn hợp pháp khác cho dự án trong trường hợp đàm phán Hiệp định vay không thành công hoặc quy mô khoản vay không đủ. Đồng thời, cho miễn thủ tục lập đề xuất chương trình, dự án sử dụng vốn vay ưu đãi trong và ngoài nước.

Để đảm bảo cho khoản vay lớn, vốn đối ứng cũng rất lớn, nên đề xuất cho các chủ đầu tư được phép sử dụng vốn vay, vốn trái phiếu của cả Chính phủ và doanh nghiệp để làm vốn đối ứng đã được đưa ra.

Ngân hàng Phát triển Việt Nam, các ngân hàng thương mại trong nước được miễn áp dụng quy định về tổng mức dư nợ cấp tín dụng với chủ đầu tư và người liên quan để cho vay vượt giới hạn thực hiện phần vốn đối ứng và khoản vay này không tính vào tổng dư nợ cấp tín dụng của các ngân hàng với chủ đầu tư.