Chiều 11/3, phiên tòa xét xử vụ án liên quan đến các vi phạm để xảy ra vụ cháy chung cư mini ở phố Khương Hạ (phường Khương Đình, quận Thanh Xuân, Hà Nội) khiến 56 người thiệt mạng kết thúc phần xét hỏi đối với các bị cáo và người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan.

Đại diện Viện Kiểm sát Nhân dân TP. Hà Nội giữ quyền công tố và kiểm sát xét xử vụ án đã công bố bản luận tội và đề nghị mức án tuyên phạt đối với 8 bị cáo trong vụ án.

Đây được đánh giá là vụ án đặc biệt nghiêm trọng, trong đó, Nghiêm Quang Minh chịu trách nhiệm chính khi xây dựng sai phép, tăng mật độ, số tầng và số căn hộ để bán kiếm lời. Dù bị cáo này đã thành khẩn khai báo, song vẫn cần bản án nghiêm khắc để răn đe.

Đại diện Viện Kiểm sát Nhân dân TP. Hà Nội tại phiên tòa.

Bên cạnh đó, các cán bộ liên quan đã thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý, không kịp thời xử lý vi phạm, dẫn đến thảm kịch ngày 12/9/2023. Công tác phòng cháy, chữa cháy tại khu chung cư mini này không hiệu quả.

Quá trình trước đó, dù cơ quan chức năng đã yêu cầu khắc phục nhưng chủ đầu tư và cư dân không chấp hành; đồng thời lực lượng Công an phường từng ra quyết định đình chỉ tầng 1 nhưng cũng không được thực thi.

Trong vụ án này, bị cáo Nghiêm Quang Minh biết mình được cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ với mật độ xây dựng 70%, gồm 6 tầng và tầng lửng, tầng tum nhưng bị cáo đã tự ý thay đổi, xây dựng với mật độ 100%, tăng thêm 3 tầng và 12 căn hộ so với giấy phép mà không lập hồ sơ thiết kế thẩm định, nghiệm thu về phòng cháy chữa cháy.

Thêm vào đó, các bị cáo còn lại thuộc cơ quan quản lý Nhà nước đã thiếu trách nhiệm trong lĩnh vực xây dựng, phòng cháy chữa cháy. Ngoài ra, việc này còn có trách nhiệm của nhiều cá nhân, ban ngành từ cấp phường đến cấp thành phố. Những người không bị xử lý hình sự đều đã bị kỷ luật Đảng, cách chức chức vụ, thuyên chuyển công tác.

Hơn nữa, đại diện Viện Kiểm sát cũng cho rằng, một phần trách nhiệm do cư dân không chấp hành quyết định của cơ quan chức năng. Đây là bài học không của riêng ai.

Từ đó, đại diện Viện Kiểm sát đề nghị Hội đồng xét xử tuyên phạt bị cáo Nghiêm Quang Minh (chủ chung cư mini) từ 11 - 12 năm tù, về tội “Vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy.”

Các bị cáo bị đưa ra xét xử trong vụ án.

Đối với các bị cáo còn lại bị cáo buộc tội “Thiếu trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng”, đại diện Viện Kiểm sát đề nghị tuyên phạt Chu Xuân Sơn, cựu Phó chủ tịch UBND phường Khương Đình và Nguyễn Đình Quân, cựu Tổ trưởng Tổ Thanh tra xây dựng từ 6 - 7 năm tù;

Phạm Tần Anh, cựu Phó chủ tịch UBND phường và Nguyễn Tuấn Anh, cựu Phó trưởng Công an phường Khương Đình từ 4 - 5 năm tù;

Còn lại các bị cáo Trần Trọng Khang, cựu Đội trưởng Đội Thanh tra xây dựng quận Thanh Xuân; Nguyễn Thị Kim Trang, cựu cán bộ địa chính, xây dựng, đô thị và môi trường; Phạm Thanh Tùng, cựu nhân viên hợp đồng phụ trách môi trường đô thị cùng bị đề nghị tuyên phạt từ 30 - 36 tháng tù nhưng cho hưởng án treo.

Trước đó, theo cáo trạng của Viện Kiểm sát Nhân dân TP. Hà Nội, Nghiêm Quang Minh là chủ sở hữu thửa đất có diện tích 240 m2 ở số 37, ngách 29/70, phố Khương Hạ.

Ngày 11/3/2015, sau khi được cấp phép, Minh đã tự ý thay đổi thiết kế công trình, xây dựng thành 9 tầng và 1 tum (vượt 3 tầng, 12 phòng so với giấy phép), nhưng không lập hồ sơ thiết kế, thẩm duyệt, nghiệm thu, quản lý về phòng cháy chữa cháy theo quy định.

Các bị can là cựu cán bộ, lãnh đạo tại phường Khương Đình và quận Thanh Xuân đã lập biên bản vi phạm hành chính; đồng thời ra quyết định cưỡng chế, song sau đó đã thiếu trách nhiệm trong công tác quản lý, dẫn đến bỏ mặc công trình vi phạm, để Minh tiếp tục xây dựng từ tầng 7 lên đến tầng 9 mà không bị bất kỳ một cơ quan, đơn vị nào của UBND phường Khương Đình và UBND quận Thanh Xuân kiểm tra, xử lý.

Nghiêm Quang Minh sau đó đã bán 45 căn hộ bằng hình thức ký các văn bản thỏa thuận về việc mua bán căn hộ hoặc văn bản thỏa thuận giao quyền quản lý, sử dụng căn hộ lâu dài cho các cá nhân và hộ gia đình.

Không những thế, qua công tác kiểm tra phòng cháy chữa cháy trên địa bàn từ năm 2018 đến 2020, Công an quận Thanh Xuân đã phát hiện nhiều vi phạm tại khu chung cư này.

UBND quận Thanh Xuân sau đó cũng ra quyết đình chỉ hoạt động đối với tầng 1 của tòa nhà, giao cho Nghiêm Quang Minh và các hộ dân sinh sống, quản lý tại tòa nhà có trách nhiệm thi hành, thực hiện các yêu cầu về đảm bảo an toàn PCCC; giao UBND phường Khương Đình và Công an phường phối hợp, giám sát đôn đốc thực hiện.

Tuy nhiên Phạm Tần Anh, Nguyễn Tuấn Anh đã không đưa ra các giải pháp để cư dân thực hiện quyết định đình chỉ; không báo cáo, tham mưu, đề xuất các giải pháp tháo gỡ.

Hậu quả là vụ cháy xảy ra vào đêm ngày 12/9/2023 đã xảy ra tại khu chung cư mini này, cướp đi sinh mạng của 56 người và 44 người khác bị thương.