Ảnh minh họa.

Ngày 2/5, Chính phủ đã có báo cáo đánh giá bổ sung kết quả thực hiện NSNN năm 2024, tình hình triển khai thực hiện dự toán NSNN năm 2025, gửi Quốc hội.

Theo báo cáo, tổng thu NSNN 4 tháng ước đạt 944,1 nghìn tỷ đồng, bằng 48% dự toán, tăng 26,3% so cùng kỳ năm 2024 còn tổng chi ước đạt 595,4 nghìn tỷ đồng, bằng 23,4% dự toán, tăng 15,2%.

Với những chủ trươg lớn của năm nay (tăng trưởng GDP năm 2025 từ 8% trở lên, sắp xếp tổ chức bộ máy nhà nước, đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc, miễn học phí…), Chính phủ trình Quốc hội xử lý một số nhiệm vụ chi phát sinh trong điều hành NSNN.

Cụ thể là bổ sung dự toán ngân sách Trung ương (NSTW) năm 2025 để chi trả chế độ, chính sách đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động khi thực hiện sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy.

Chính phủ đề nghị Quốc hội cho phép sử dụng 15.710 tỷ đồng  nguồn kinh phí cải cách tiền lương để điều chỉnh mức lương cơ sở năm 2024 còn dư chuyển nguồn sang năm 2025 để bổ sung dự toán cho các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương thực hiện chi trả chế độ, chính sách cho các đối tượng quy định tại các Nghị định số 178/2024/NĐ-CP và Nghị định số 67/2025/NĐ-CP của Chính phủ.

Cho phép bổ sung 28.290 tỷ đồng dự toán thu NSTW năm 2025 từ nguồn tích lũy cho cải cách tiền lương của NSTW, đồng thời bổ sung tương ứng dự toán chi NSTW năm 2025 để bổ sung dự toán cho các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương thực hiện chi trả chế độ, chính sách cho các đối tượng quy định tại các Nghị định số 178/2024/NĐ-CP và Nghị định số 67/2025/NĐ-CP của Chính phủ theo cơ chế thực hiện cải cách tiền lương.

Giao Chính phủ tổ chức thực hiện khoản kinh phí 44.000 tỷ đồng nêu trên theo quy định Luật Ngân sách nhà nước và Luật số 56/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung Luật Ngân sách nhà nước.

Trường hợp sử dụng hết nguồn 44.000 tỷ đồng nêu trên, để chủ động về nguồn bổ sung cho các địa phương, Chính phủ trình Quốc hội cho phép sử dụng nguồn tích lũy chi cải cách tiền lương của NSTW năm 2024 còn dư để bổ sung cho các địa phương, giao Chính phủ tổ chức thực hiện và báo cáo Quốc hội kết quả thực hiện tại kỳ họp gần nhất.

Đề xuất này được đưa ra khi thời gian tới các địa phương sẽ phát sinh nhu cầu kinh phí thực hiện chính sách, chế độ đối với cán bộ công chức, viên chức, người lao động trong thực hiện sắp xếp tổ chức bộ máy.

Chính phủ cũng đề xuất chuyển nguồn dự toán chi thường xuyên NSTW năm 2024 chưa phân bổ sang năm 2025 để có nguồn thực hiện chính sách miễn học phí, thực hiện các nhiệm vụ phát sinh do sắp xếp tổ chức bộ máy.

Nhu cầu kinh phí NSTW hỗ trợ địa phương thực hiện chính sách miễn học phí (trên cơ sở số liệu sơ bộ của Bộ Giáo dục và Đào tạo, sau khi yêu cầu các địa phương đảm bảo nguồn thực hiện theo quy định) khoảng 10 nghìn tỷ đồng, riêng năm 2025 (4 tháng năm học 2025-2026) khoảng 4,5 nghìn tỷ đồng.

Đồng thời, còn phát sinh nhu cầu kinh phí thực hiện di dời trụ sở mới, sửa chữa trụ sở, hệ thống hạ tầng thông tin,… cho các Bộ, cơ quan trung ương, địa phương sau sáp nhập.

Vì vậy, trên cơ sở nguồn dự toán chi thường xuyên NSTW năm 2024 bố trí tại các lĩnh vực chưa phân bổ đầu năm còn lại khoảng 6.623 tỷ đồng, Chính phủ trình Quốc hội cho phép chuyển nguồn sang năm 2025 để thực hiện chính sách miễn học phí, thực hiện các nhiệm vụ phát sinh do sắp xếp tổ chức bộ máy.

Đề xuất tiếp theo từ cơ quan hành pháp là cân đối, bố trí đạt 3% tổng chi NSNN năm 2025 cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia đáp ứng yêu cầu của Nghị quyết số 57-NQ/TW và Thông báo số 03-TB/BCĐTW.

Theo Chính phủ, NSTW cần được cân đối, bổ sung khoảng 25 nghìn tỷ đồng để chi cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, đảm bảo mức bố trí năm 2025 đủ 3% tổng chi NSNN. Chính phủ dự kiến trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội bố trí từ nguồn tăng thu NSTW năm 2024 để thực hiện nhiệm vụ này.

Trường hợp sau khi đã sử dụng nguồn tăng thu NSTW năm 2024 theo quyết định của Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhưng chưa đảm bảo mức bố trí ít nhất 3% chi NSNN năm 2025 cho nhiệm vụ nêu trên, trình Quốc hội cho phép Chính phủ điều chỉnh, sắp xếp trong phạm vi các khoản dự toán chi NSTW năm 2025 chưa phân bổ đầu năm  để thực hiện.

Do nguồn tăng thu NSTW năm 2024 và nguồn điều chỉnh dự toán năm 2025 chưa phân bổ cho các nhiệm vụ, dự án cụ thể; vì vậy, trình Quốc hội giao Chính phủ tổ chức thực hiện và báo cáo cấp có thẩm quyền kết quả thực hiện.

Theo dự kiến chương trình Kỳ họp thứ 9, ngay trong phiên khai mạc vào sáng 5/5, Quốc hội sẽ nghe Chính phủ báo cáo về tình hình kinh tế, xã hội, ngân sách nhà nước.