Bộ Tài chính đang đề xuất nâng mức thu nhập làm căn cứ xác định người phụ thuộc lên 3 triệu đồng/tháng, tăng thêm 2 triệu đồng so với mức hiện hành 1 triệu đồng/tháng. Đây là một trong những nội dung đáng chú ý tại dự thảo Thông tư hướng dẫn một số điều của Luật thuế thu nhập cá nhân số 109/2025/QH15, dự kiến có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Theo dự thảo, người phụ thuộc được xác định là người không có  thu nhập hoặc có thu nhập bình quân tháng trong năm từ tất cả các nguồn không vượt quá 3 triệu đồng. Người nộp thuế phải chịu trách nhiệm kê khai trung thực và chính xác về thu nhập của người phụ thuộc; trường hợp kê khai sai sẽ bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Việc nâng ngưỡng lên 3 triệu đồng là cần thiết. Ảnh minh họa.

Hiện nay, mức thu nhập 1 triệu đồng/tháng để xác định người phụ thuộc được áp dụng theo Thông tư số 111/2013/TT-BTC. Tuy nhiên, sau hơn một thập kỷ, mức này được đánh giá là không còn phù hợp với thực tế đời sống.

Số liệu thống kê cho thấy, chi tiêu bình quân đầu người năm 2024 đạt khoảng 2,977 triệu đồng/người/tháng, tăng khoảng 1,6 lần so với năm 2014. Trong khi đó, thu nhập bình quân đầu người đạt khoảng 5,15 triệu đồng/tháng, tăng gần gấp đôi so với năm 2014.

Điều này đồng nghĩa với việc ngưỡng 1 triệu đồng/tháng đã không còn phản ánh đúng mức sống tối thiểu, đặc biệt tại các đô thị lớn - nơi chi phí sinh hoạt tăng nhanh trong những năm qua.

Trên cơ sở đó, Bộ Tài chính cho rằng việc nâng ngưỡng lên 3 triệu đồng là cần thiết, vừa bảo đảm phù hợp với mặt bằng chi tiêu, vừa tạo dư địa hỗ trợ người nộp thuế.

Dù vậy, nhiều ý kiến cho rằng mức 3 triệu đồng/tháng có thể vẫn chưa theo kịp thực tế chi tiêu, đặc biệt khi so sánh với mức chi tiêu bình quân đã gần chạm ngưỡng này từ năm 2024.

Theo phân tích của các chuyên gia, chi tiêu bình quân đầu người là mức trung bình của cả nước, bao gồm cả khu vực nông thôn, vùng khó khăn và đô thị. Trong khi đó, người nộp thuế và người phụ thuộc chủ yếu tập trung tại khu vực thành thị - nơi chi phí sinh hoạt cao hơn đáng kể.

Do đó, có đề xuất nâng ngưỡng này lên khoảng 3,4 triệu đồng/tháng, tương ứng với mức chi tiêu dự kiến trong năm 2026. Bên cạnh đó, việc sử dụng mức lương tối thiểu vùng hoặc lương cơ sở làm tham chiếu cũng được xem là hướng đi hợp lý.

Một số chuyên gia còn đề xuất xây dựng cơ chế điều chỉnh tự động ngưỡng thu nhập theo biến động của các chỉ số kinh tế như chi tiêu bình quân, lương tối thiểu hoặc lương cơ sở. Cách tiếp cận này giúp chính sách linh hoạt hơn, tránh tình trạng “đứng im” trong thời gian dài như giai đoạn vừa qua.

Việc điều chỉnh ngưỡng thu nhập để xác định người phụ thuộc không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật, mà còn tác động trực tiếp đến quyền lợi của người nộp thuế, đặc biệt là nhóm có thu nhập trung bình.

Theo Bộ Tài chính, mục tiêu của việc sửa đổi lần này là bảo đảm chính sách thuế tiệm cận hơn với thực tế đời sống, đồng thời tạo sự công bằng trong thực hiện nghĩa vụ thuế.

Bên cạnh đó, dự thảo Thông tư cũng bổ sung, hoàn thiện các quy định về hồ sơ, thủ tục xác định người phụ thuộc, nhằm bảo đảm tính minh bạch, đồng bộ và thuận lợi trong quá trình thực hiện.

Trong bối cảnh hệ thống pháp luật thuế đang bước vào giai đoạn điều chỉnh lớn, việc nâng ngưỡng thu nhập người phụ thuộc được xem là một bước đi cần thiết, góp phần hoàn thiện chính sách theo hướng hiện đại, sát thực tế và hỗ trợ tốt hơn cho người dân.