Bộ Tài chính cho biết, khoản 2 Điều 22 Luật Thuế thu nhập cá nhân quy định biểu thuế lũy tiến từng phần áp dụng đối với thu nhập từ tiền lương, tiền công với 7 bậc thuế: 5%, 10%, 15%, 20%, 25%, 30% và 35%.

Qua thực tế thực hiện, có quan điểm cho rằng biểu thuế hiện hành chưa hợp lý, nhiều bậc, khoảng cách giữa các bậc quá hẹp, dễ dẫn đến nhảy bậc thuế khi tổng hợp thu nhập cuối năm, làm tăng số thuế phải nộp và số lượng quyết toán thuế trong khi phần thuế tăng thêm không nhiều.

Hồ trợ người dân kê khai thuế. Ảnh tư liệu.

Việc áp dụng thuế thu nhập cá nhân theo các mức thuế suất lũy tiến từng phần là chính sách phổ biến trên thế giới. Hầu hết các nước đều có biểu thuế lũy tiến với nhiều bậc khác nhau, nhằm thu thuế theo mức thu nhập khác nhau để đảm bảo tính công bằng theo chiều dọc (thuế phải trả tăng theo thu nhập). Mỗi nước có cách thiết kế biểu thuế phù hợp với chính sách thuế của mình. Một số quốc gia gần đây hướng tới đơn giản hóa bằng cách giảm số bậc thuế.

Nghiên cứu của Bộ Tài chính cho thấy mức thuế suất cao nhất ở một số quốc gia được điều chỉnh tăng lên trong năm 2024, ví dụ như Phần Lan tăng mức thuế suất cao nhất từ 57% lên 57,3%, Lithuania tăng từ 20% lên 32%, Mauritius tăng từ 15% lên 20%. Một số nước châu Á áp dụng mức thuế cao nhất là 45% (Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc), mức 30% (Malaysia) và 35% (Philippines, Indonesia). Một số quốc gia áp dụng mức thuế thấp nhất là 0% (Malaysia, Algeria, Ấn Độ).

Số bậc thuế ở các quốc gia khác nhau tùy theo điều kiện kinh tế - xã hội và chính sách từng nước. Ở châu Á, số bậc thuế dao động từ năm đến mười ba; Singapore có nhiều bậc nhất với 13 bậc. Ở châu Âu, Bắc Mỹ và châu Úc, hầu hết các nước áp dụng từ năm đến 6 bậc, Hoa Kỳ có 7 bậc và Albania chỉ có 2 bậc.

Bộ Tài chính nhận định, sau khi rà soát cơ cấu biểu thuế hiện hành và nghiên cứu xu hướng cải thiện mức sống, cũng như kinh nghiệm quốc tế, có thể nghiên cứu cắt giảm số bậc thuế hiện nay từ 7 bậc xuống mức phù hợp, đồng thời nới rộng khoảng cách thu nhập giữa các bậc để điều tiết cao hơn đối với người có thu nhập cao. Việc này sẽ góp phần đơn giản hóa biểu thuế, giảm số bậc thuế nhằm tạo thuận lợi cho việc kê khai, nộp thuế của người nộp thuế.

Tại dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (thay thế) đang gửi xin ý kiến, Bộ Tài chính đã đề xuất 2 phương án sửa đổi biểu thuế.

Đối với phương án 1, những cá nhân có thu nhập tính thuế hiện đang ở bậc 1 sẽ không bị ảnh hưởng nhiều, tuy nhiên với việc điều chỉnh mức giảm trừ gia cảnh thì các cá nhân này sẽ được giảm thuế.

Đối với các cá nhân có thu nhập ở các bậc từ bậc 2 trở lên sẽ được hưởng mức giảm thuế so với hiện tại. Ví dụ, cá nhân có thu nhập tính thuế 10 triệu đồng/tháng được giảm 250.000 đồng/tháng, thu nhập 30 triệu đồng/tháng giảm 850.000 đồng/tháng, thu nhập 40 triệu đồng/tháng giảm 750.000 đồng/tháng, và thu nhập 80 triệu đồng/tháng giảm 650.000 đồng/tháng.

Phương án 2 cơ bản mang lại mức giảm thuế tương đương phương án 1 cho những cá nhân có thu nhập tính thuế từ 50 triệu đồng/tháng trở xuống. Tuy nhiên, với những người có thu nhập tính thuế trên 50 triệu đồng/tháng, mức giảm thuế sẽ lớn hơn so với phương án 1, dẫn đến sự giảm mạnh hơn về số thu ngân sách nhà nước.

Bộ Tài chính khẳng định việc sửa đổi biểu thuế thu nhập cá nhân cần phải phù hợp với định hướng trong Chiến lược Cải cách hệ thống thuế đến năm 2030. Cải cách này phải đảm bảo thích ứng với bối cảnh kinh tế xã hội, mức thu nhập và đời sống của người dân, đồng thời phù hợp với thông lệ quốc tế, đặc biệt tại các quốc gia có điều kiện tương đồng.

Sự điều chỉnh này vừa nhằm bảo vệ quyền lợi người lao động, khuyến khích phát triển thị trường lao động trong bối cảnh hội nhập quốc tế, vừa đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước.