Nhà thiết kế Phan Đăng Hoàng

Từ tình yêu nghệ thuật đến nhận thức về giá trị lan tỏa

Trong dòng chảy thời trang, nhà thiết kế Phan Đăng Hoàng (sinh năm 2000) thuộc thế hệ sáng tạo đầu tiên trưởng thành trong kỷ nguyên số và toàn cầu hóa xuất hiện không ồn ào, nhưng đủ rõ nét: một nhà thiết kế trẻ, kiên nhẫn xây dựng ngôn ngữ cá nhân và từng bước đưa những chất liệu văn hóa Việt Nam bước ra sân chơi toàn cầu.

Ở thời điểm đã có sự ghi nhận nhất định từ các tuần lễ thời trang quốc tế, Hoàng nhìn nhận vai trò của mình một cách thận trọng. Anh không tự đặt mình vào vị trí “đại diện” cho thời trang Việt Nam, càng không xem bản thân là một mắt xích lớn lao. Với anh, hành trình hiện tại vẫn là hành trình xây dựng thương hiệu cá nhân, định hình hình ảnh thời trang mang tên mình trên bản đồ quốc tế.

“Nếu gọi là một mắt xích thì hơi lớn, nhưng tôi hy vọng mình là một nhân tố trong quá trình hình thành ngành công nghiệp thời trang Việt Nam trong tương lai”, Hoàng chia sẻ. Điều anh mong mỏi - giản dị mà bền bỉ - là để thời trang quốc tế biết đến Việt Nam nhiều hơn, không chỉ như một điểm gia công, mà như một nguồn cảm hứng văn hóa sống động.

Sinh ra trong gia đình có truyền thống nghệ thuật, ông bà là họa sĩ, Phan Đăng Hoàng đến với thời trang bằng một tình yêu rất tự nhiên. Những lựa chọn ban đầu như sử dụng chất liệu Việt, kể câu chuyện văn hóa Việt không phải là chiến lược, mà là phản xạ thẩm mỹ hình thành từ môi trường sống, khởi nguồn rất tự nhiên từ những đồ án tốt nghiệp còn sơ khai trên giảng đường.

Mọi thứ đến từ cảm nhận và suy nghĩ rất bản năng của một sinh viên trẻ, khi Hoàng tự hỏi: mình là ai và muốn nói điều gì qua thời trang. Khi tiếp tục theo đuổi con đường ấy trong những hành trình dài hơi hơn, từ các show diễn quốc tế đến những lần đối thoại với giới chuyên môn, Hoàng dần nhận được sự đồng cảm, chia sẻ và lan tỏa từ cộng đồng. 

Từ đó, Hoàng bắt đầu hình dung rõ hơn rằng, những câu chuyện bắt nguồn từ văn hóa, con người và các giá trị thủ công bền vững không chỉ giúp thương hiệu định hình bản sắc, mà còn có khả năng tạo ra giá trị kinh tế và lan tỏa rộng rãi hơn. Vì thế, trong mỗi bộ sưu tập, anh sử dụng các kỹ thuật đan lát thủ công, những chất liệu “made in Vietnam” như đũi, lụa tơ tằm… để kể câu chuyện của mình bằng ngôn ngữ thời trang.

Tuy vậy, Hoàng thẳng thắn nhìn nhận, rất khó để khẳng định những chất liệu này chỉ dừng ở vai trò điểm nhấn văn hóa, hay có thể thành một phần trong chuỗi cung ứng giá trị toàn cầu. Thời trang Việt Nam mới chỉ phát triển mạnh những năm gần đây và để chuẩn hóa chất liệu, mở rộng sản xuất ở quy mô lớn và xuất khẩu ra thế giới, vẫn cần thêm thời gian.

Song Hoàng tin rằng, tiềm năng là có thật. Đặc biệt, Việt Nam hiện sở hữu thế mạnh lớn về gia công thời trang, nhất là trong lĩnh vực xuất khẩu. Đó có thể xem là một cơ duyên, một tiền đề quan trọng để trong tương lai, Việt Nam không chỉ gây ấn tượng với quốc tế bằng câu chuyện văn hóa, mà còn bằng chính những chất liệu do mình tạo ra.

Khi chiều sâu được lắng nghe

Thời trang, đặc biệt ở quy mô quốc tế, là lĩnh vực khắc nghiệt: tốc độ nhanh, áp lực thương mại lớn và đào thải không khoan nhượng. Với Phan Đăng Hoàng, sự cân bằng không đến từ việc thỏa hiệp, mà từ việc hiểu rõ “sức khỏe” của thương hiệu.

Anh lựa chọn vận hành sáng tạo theo từng giai đoạn, phù hợp với nguồn lực tài chính, nhịp phát triển và nội tại thương hiệu. Những chiến dịch, bộ sưu tập hay dự án hợp tác đều được cân nhắc như một phần của hành trình dài hơi, thay vì chạy theo hiệu ứng tức thời. “Muốn đi đường dài, phải bắt đầu từ gốc rễ cá nhân, từ sự cộng hưởng của tập thể và những câu chuyện đủ mới mẻ để chạm tới khách hàng”, Hoàng nói.

Năm 2022, cuộc gặp với bà Anna Wintour, Tổng biên tập Vogue để lại cho Hoàng nhiều cảm xúc không chỉ bởi lời khen, mà bởi cách bà chăm chú lắng nghe câu chuyện phía sau bộ sưu tập. Với Hoàng, đó là một cơ duyên đặc biệt. Cũng như những lần làm việc cùng Naomi Campbell hay xuất hiện tại Milan Fashion Week, trải nghiệm ấy tiếp thêm cho anh động lực và niềm tin trên hành trình chinh phục bản đồ thời trang thế giới.

Hoàng không xem những khoảnh khắc đó như sự khẳng định cho bản thân hay cho thời trang Việt Nam. Nhưng anh tin rằng, ở bất kỳ đâu, tài năng và sự nghiêm túc với nghề đều có khả năng thuyết phục giới chuyên môn và công chúng. Trong một thế giới ngày càng mở, nơi mạng xã hội, Internet và công nghệ AI rút ngắn mọi khoảng cách, các nhà thiết kế trẻ hoàn toàn có cơ hội tạo ra những sản phẩm có sức ảnh hưởng toàn cầu, bằng chiều sâu nội tại cộng hưởng cùng sức mạnh hình ảnh.

Trong bối cảnh thời trang toàn cầu ngày càng cạnh tranh, Hoàng cho rằng, sức bền của một thương hiệu trẻ không nằm ở hiệu ứng tức thì, mà ở việc giữ vững những giá trị cốt lõi. Thương hiệu cần được vận hành đúng với nội tại của nó, dựa trên “sức khỏe” tài chính và giai đoạn phát triển để lựa chọn những chiến dịch và hướng sáng tạo phù hợp.

Quan trọng hơn, theo Hoàng, phát triển bền vững không chỉ là kể câu chuyện hay theo đuổi những giá trị thực chất, mà còn là cách thương hiệu liên tục cập nhật, đối thoại và đến gần hơn với khách hàng. Từ những gốc rễ cá nhân, sự cộng hưởng của tập thể, đến những câu chuyện mới mẻ và hấp dẫn, không chỉ dành cho người mua, mà cả những người theo dõi trên mạng xã hội, thì thương hiệu cần xây dựng một hệ giá trị đủ rộng và đủ sâu. Chỉ khi đó, con đường đi dài và bền vững mới thực sự được mở ra.

Thời trang không đi một mình

Năm 2023 đánh dấu cột mốc đặc biệt trong hành trình của Phan Đăng Hoàng, khi lần lượt thực hiện show diễn tại Việt Nam và ra mắt bộ sưu tập Mirage - dự án mang đậm cảm hứng từ thiên nhiên và con người Tây Bắc. Không chỉ là hai sự kiện thời trang, đó còn là hai khoảnh khắc cho thấy rõ hơn cách Hoàng muốn đưa sáng tạo của mình bước ra khỏi bản vẽ, khoác lên những câu chuyện sống động, có chiều sâu văn hóa và khả năng chạm tới cảm xúc công chúng.

Đặc biệt, ngày Hoàng kết nối cảm hứng Tây Bắc với các nghệ sĩ thị giác trong khuôn khổ Lit Exhibition mở ra cho anh nhận thức rõ ràng hơn về vai trò của không gian sáng tạo và triển lãm liên ngành: nơi thời trang không đứng một mình, mà đối thoại với mỹ thuật, sắp đặt, ánh sáng và cảm xúc, để tạo nên giá trị cộng hưởng cho kinh tế sáng tạo trong nước.

Với Hoàng, mỗi bộ sưu tập không chỉ là thử nghiệm thẩm mỹ, mà còn là một bài toán khắt khe về sự cân bằng: giữa nghệ thuật và thương mại, giữa cảm hứng sáng tạo và sức khỏe tinh thần, tài chính của thương hiệu. Anh lựa chọn rất kỹ từng đề bài, từng chi tiết, để đảm bảo DNA thẩm mỹ được giữ vững, thương hiệu có thể vận hành bền bỉ và đi đường dài.

Tinh thần ấy cũng theo Hoàng đến Mirage, khi anh chuyển hóa một không gian rất Việt Nam - Tây Bắc với lịch sử, văn hóa và những xúc cảm rất riêng thành ngôn ngữ thời trang có thể được hiểu và đánh giá cao tại Milan Fashion Week. Thách thức lớn nhất, theo Hoàng, không nằm ở địa lý hay hình ảnh bề mặt, mà ở việc giữ được “cái hồn”: tinh thần con người, chiều sâu văn hóa và những rung động chân thật đã được bồi đắp qua hàng trăm năm.

Việc thương hiệu PHAN DANG HOANG được Vogue Italia lựa chọn vào danh sách 21 thương hiệu trẻ triển vọng tại Milan Fashion Week cho thấy tiềm năng rõ ràng của thời trang Việt Nam trong dòng chảy sáng tạo toàn cầu. Tuy vậy, Hoàng không nói nhiều về tương lai xa. Anh chọn tập trung làm tốt những gì đang có, kiên nhẫn xây dựng giá trị và kể thêm những câu chuyện tử tế cho thời trang Việt.

Với anh, kinh tế sáng tạo không thể được tạo nên từ nỗ lực đơn lẻ của từng nhà thiết kế, mà cần sự chung tay của nhiều “mắt xích”: không gian sáng tạo, triển lãm, nghệ sĩ liên ngành và những người trẻ dám thể hiện bản thân. Khi đó, thời trang và nghệ thuật Việt Nam mới thực sự trở thành một phần sống động của nền kinh tế sáng tạo đang hình thành.

Khi làm việc quốc tế, Hoàng không đặt lên mình áp lực phải “đại diện cho Việt Nam”. Anh chọn cách kể câu chuyện mình là người Việt Nam, bằng chất liệu văn hóa Việt, với tất cả tình yêu và đam mê dành cho nghề. Với anh, mỗi lần giới thiệu bản thân ở sân chơi quốc tế cũng là một lần nhắc đến quê hương, một vùng đất nhiều tiềm năng, nhiều chất liệu và nhiều nhân tài đang chờ được khai mở.

Theo Phan Đăng Hoàng, lợi thế lớn nhất của thế hệ nhà thiết kế trẻ Việt Nam hiện nay là tư duy mới, sự dám thử nghiệm và khả năng tiếp cận nhanh với các sân khấu quốc tế. Sự mở cửa của nền kinh tế, cùng với mạng xã hội và truyền thông số tạo ra môi trường cộng hưởng hiếm có.

Rào cản vẫn còn, đến từ hạ tầng đến hệ sinh thái ngành, nhưng Hoàng tin rằng, khi tiềm năng được nhìn nhận đúng mức, thời trang Việt Nam sẽ từng bước hình thành một ngành công nghiệp thực thụ, nơi những tài năng trẻ có thể đi xa hơn, bền vững hơn.

Không mang tham vọng đại diện cho một thế hệ, nhưng trong cách Phan Đăng Hoàng làm nghề, có thể nhận ra chân dung của lớp nhà thiết kế sinh sau năm 2000 đang từng bước tham gia sâu hơn vào dòng chảy kinh tế sáng tạo Việt Nam, bằng chính năng lực sáng tạo và sự kiên nhẫn của mình.