Một trong những yêu cầu đặt ra đối với hệ thống y tế hiện nay là nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe, đồng thời giảm những chi phí phát sinh ngoài hoạt động khám, chữa bệnh. Trong đó, cung ứng thuốc giữ vai trò quan trọng bởi hiệu quả điều trị phụ thuộc vào khả năng người bệnh tiếp cận đúng thuốc, sử dụng an toàn và duy trì điều trị theo chỉ định.

Sở Y tế TP.HCM đã thông tin về đề xuất triển khai mô hình kết nối phần mềm giữa các phòng khám và hệ thống nhà thuốc, cho phép người bệnh chủ động lựa chọn cơ sở mua thuốc và hình thức nhận thuốc phù hợp.

Giảm bớt thời gian, chi phí đi lại và những trở ngại trong tiếp cận thuốc điều trị được kỳ vọng góp phần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe, đặc biệt với người cao tuổi và người mắc bệnh mạn tính.

Mô hình dự kiến kết nối khoảng 300 phòng khám với hàng trăm, thậm chí hàng nghìn nhà thuốc trên địa bàn TP. Thông qua phần mềm, bác sỹ có thể kê đơn, tham khảo danh mục thuốc của các nhà thuốc tham gia, trong khi người bệnh được cung cấp thông tin về giá để cân nhắc trước khi quyết định mua.

Đáng chú ý, việc sử dụng hệ thống hoàn toàn dựa trên nguyên tắc tự nguyện. Người bệnh có thể lựa chọn nhà thuốc trong mạng lưới kết nối, sử dụng dịch vụ giao thuốc tận nhà hoặc trực tiếp đến nhận thuốc. Nếu không có nhu cầu, người bệnh vẫn được nhận đơn để mua thuốc tại cơ sở khác theo lựa chọn của mình.

Sở Y tế TP.HCM đánh giá việc kết nối giữa phòng khám và nhà thuốc có thể mang lại thêm tiện ích cho người bệnh và các đơn vị cung ứng, đồng thời khuyến khích phát triển mô hình trên cơ sở tuân thủ quy định pháp luật, bảo đảm quyền tự quyết của người sử dụng dịch vụ.

Điểm đáng chú ý của đề xuất nằm ở khả năng tổ chức lại một phần quy trình tiếp cận thuốc sau khám bệnh. Thay vì người bệnh phải tự tìm kiếm nhà thuốc, kiểm tra khả năng cung ứng và di chuyển nhiều lần, thông tin về đơn thuốc, giá bán và lựa chọn cơ sở cung cấp có thể được kết nối trên cùng nền tảng.

Đối với người dân ở các đô thị lớn, mô hình này có thể góp phần giảm thời gian di chuyển, hạn chế những chuyến đi không cần thiết và tăng tính chủ động trong sắp xếp sinh hoạt. Những lợi ích này càng rõ nét đối với người cao tuổi, người khuyết tật, người hạn chế khả năng vận động và các trường hợp cần sử dụng thuốc thường xuyên.

Trong bối cảnh bệnh không lây nhiễm tiếp tục tạo gánh nặng lớn cho hệ thống y tế, khả năng tiếp cận thuốc thuận tiện có ý nghĩa đáng kể đối với người mắc tăng huyết áp, đái tháo đường, tim mạch và những bệnh lý đòi hỏi điều trị lâu dài.

Với nhóm người bệnh này, chi phí chăm sóc sức khỏe không dừng ở tiền khám và tiền thuốc mà còn bao gồm chi phí đi lại, thời gian chờ đợi, nghỉ làm và sự hỗ trợ của người thân. Mỗi lần tái khám, mua thuốc có thể tạo thêm áp lực, đặc biệt đối với các gia đình phải chăm sóc người bệnh phụ thuộc.

Việc phát triển dịch vụ giao thuốc phù hợp, nhất là những hình thức miễn phí vận chuyển, có thể giảm một phần gánh nặng gián tiếp, giúp người bệnh thuận tiện hơn trong tiếp cận thuốc và duy trì quá trình điều trị.

Tuy nhiên, lợi ích quan trọng hơn của chuyển đổi số không đơn thuần nằm ở việc rút ngắn quãng đường đi mua thuốc, mà còn ở khả năng minh bạch hóa thông tin, tăng sự kết nối giữa cơ sở khám bệnh và nhà thuốc, tạo tiền đề phát triển dịch vụ chăm sóc sức khỏe liên tục.

Cùng với việc hiện đại hóa các cơ sở khám, chữa bệnh, mạng lưới nhà thuốc đang trở thành một mắt xích cần được quan tâm trong quá trình đổi mới phương thức cung ứng dịch vụ y tế. Sự phát triển của công nghệ, hệ thống phân phối và các nền tảng đặt hàng trực tuyến tạo điều kiện để người dân tiếp cận sản phẩm chăm sóc sức khỏe thuận tiện hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng tư vấn và an toàn sử dụng thuốc.

Thực tế, một số hệ thống bán lẻ dược phẩm đã chủ động triển khai các dịch vụ giao hàng tận nhà, giảm chi phí vận chuyển và mở rộng kênh tiếp cận cho người dân. Chẳng hạn, hệ thống nhà thuốc Long Châu duy trì chính sách miễn phí giao hàng toàn quốc đối với đơn hàng đặt qua ứng dụng, cùng những điều kiện hỗ trợ vận chuyển trên các kênh mua sắm khác. Hoạt động này góp phần cho thấy xu hướng ứng dụng công nghệ để đưa dịch vụ nhà thuốc đến gần người sử dụng hơn.

Với người cao tuổi hoặc người mắc bệnh mạn tính, khả năng đặt hàng và nhận sản phẩm tại nhà có thể giảm bớt những trở ngại trong sinh hoạt. Đối với các gia đình có người bệnh cần chăm sóc thường xuyên, dịch vụ giao nhận còn giúp tiết kiệm thời gian, hạn chế việc phải bố trí người thân đi mua thuốc hoặc các sản phẩm chăm sóc sức khỏe.

Tuy nhiên, việc mở rộng dịch vụ giao hàng cần được phân biệt với hoạt động bán thuốc kê đơn, vốn phải tuân thủ những yêu cầu chuyên môn và pháp luật riêng. Thuốc cần được cung ứng đúng chỉ định, bảo quản phù hợp và có sự hướng dẫn cần thiết của dược sỹ. Những tiện ích công nghệ chỉ thực sự có giá trị nếu không làm suy giảm các nguyên tắc an toàn trong sử dụng thuốc.

Đây cũng là vấn đề cần được tính đến trong mô hình kết nối phòng khám và nhà thuốc tại TP.HCM. Bên cạnh tính thuận tiện, hệ thống phải bảo đảm thông tin đơn thuốc được chuyển tiếp với sự đồng ý của người bệnh, dữ liệu cá nhân được bảo vệ và hoạt động cung ứng phù hợp với các quy định hiện hành.

Đặc biệt, cần tránh hình thành cơ chế liên kết khép kín giữa cơ sở khám bệnh và một số nhà thuốc, làm hạn chế quyền lựa chọn hoặc tạo ra nguy cơ xung đột lợi ích. Người bệnh phải được cung cấp thông tin rõ ràng về giá, điều kiện giao nhận, khả năng cung ứng và được tự quyết định địa điểm mua thuốc.

Về phía các cơ quan quản lý Nhà nước, khi hình thành các nền tảng kết nối cũng mở ra yêu cầu chuẩn hóa thông tin thuốc, tăng cường quản lý đơn thuốc điện tử và nâng cao trách nhiệm của các cơ sở tham gia. Khi hoạt động khám bệnh, kê đơn và cung ứng thuốc được tổ chức minh bạch, người dân có thể giảm thời gian thực hiện các thủ tục, trong khi cơ quan quản lý có thêm điều kiện nâng cao hiệu quả giám sát.

Đề xuất kết nối phòng khám với nhà thuốc tại TP.HCM cần được đặt trong xu hướng rộng hơn của ngành Y tế là chuyển dần từ cung cấp những dịch vụ riêng lẻ sang chăm sóc sức khỏe liên tục, chủ động và gần dân hơn.

Trong năm 2026, TP.HCM đã triển khai các mô hình chăm sóc sức khỏe tại cộng đồng, tổ chức lực lượng y tế đến tận nhà thăm khám cho người cao tuổi, người khuyết tật và những trường hợp gặp khó khăn trong di chuyển. Thành phố cũng thúc đẩy thí điểm khám, chữa bệnh bảo hiểm y tế tại nhà gắn với các đội chăm sóc sức khỏe theo địa bàn dân cư.

Hoạt động này cho thấy khả năng tiếp cận dịch vụ y tế đang được nhìn nhận toàn diện hơn. Chăm sóc sức khỏe không kết thúc sau một lần thăm khám hay nhận đơn thuốc mà còn bao gồm theo dõi diễn biến bệnh, tư vấn sử dụng thuốc, quản lý các yếu tố nguy cơ và hỗ trợ người bệnh trong quá trình điều trị lâu dài.

Trong mô hình đó, khả năng cung ứng thuốc thuận tiện có thể trở thành một yếu tố hỗ trợ, nhất là đối với người bệnh phải điều trị thường xuyên. Song song với giao nhận, hoạt động tư vấn của dược sỹ, hướng dẫn tuân thủ đơn thuốc và phát hiện những vấn đề cần trao đổi lại với bác sỹ vẫn giữ vai trò thiết yếu.

Về lâu dài, hiệu quả của các giải pháp đổi mới cần được đánh giá trên nhiều phương diện, gồm mức độ thuận tiện, chi phí thực tế mà người bệnh tiết kiệm được, chất lượng tư vấn, an toàn sử dụng thuốc và khả năng tiếp cận công bằng giữa các nhóm dân cư.

Các dịch vụ dựa trên nền tảng số cũng cần tính đến người cao tuổi chưa quen sử dụng điện thoại thông minh, người có thu nhập thấp hoặc hạn chế về khả năng tiếp cận công nghệ. Việc duy trì những kênh hỗ trợ trực tiếp bên cạnh ứng dụng điện tử sẽ giúp các tiện ích mới đến được với nhiều đối tượng hơn.