Thoát nghèo là chặng đường đầy thử thách, nhưng duy trì được thành quả đó còn gian nan hơn. Nhiều hộ gia đình sau khi thoát nghèo vẫn đứng trước nguy cơ tái nghèo nếu không có nguồn lực kịp thời để đầu tư sản xuất, kinh doanh.

Xuất phát từ thực tế này, chương trình cho vay hộ mới thoát nghèo ra đời, như một “lớp đệm” quan trọng trong chính sách an sinh của Nhà nước.

Chương trình tín dụng cho hộ mới thoát nghèo là đòn bẩy quan trọng để các hộ không rơi vào cảnh tái nghèo.

Tại xã Bình Thanh (tỉnh Hưng Yên), anh Nguyễn Văn Hùng từng là hộ nghèo, năm 2016 anh vay 20 triệu đồng để nuôi gia súc. Năm 2021, khi đã thoát nghèo, anh tiếp tục được vay 50 triệu đồng theo diện hộ mới thoát nghèo. Với nguồn vốn đó, anh mạnh dạn mở xưởng may gia công, vừa ổn định kinh tế gia đình, vừa tạo việc làm thường xuyên cho gần 40 lao động địa phương với mức thu nhập 5–10 triệu đồng/tháng.

Không chỉ có những hộ trẻ tuổi, ngay cả người cao niên cũng được tiếp sức. Bà Hoàng Thị My, cũng ở xã Bình Thanh, đã cải tạo lại ao vườn, đầu tư nuôi cá, chim bồ câu và lợn nhờ khoản vay ưu đãi. Không phải lo thủ tục phức tạp hay tài sản thế chấp, bà có thể tự chủ kinh tế ở tuổi già, không phụ thuộc vào con cháu.

Những câu chuyện như của anh Hùng hay bà My chỉ là vài trong số hàng trăm nghìn trường hợp đã được hưởng lợi từ chương trình. Điểm chung là họ đều có thêm động lực để đứng vững sau khi bước qua “cánh cửa thoát nghèo”.

Từ năm 2015 đến nay, chương trình cho vay hộ mới thoát nghèo của Ngân hàng Chính sách xã hội đã giải ngân hơn 118.000 tỷ đồng, với hơn 2,75 triệu lượt hộ gia đình được tiếp cận. Hiện tổng dư nợ đạt hơn 46.600 tỷ đồng, phục vụ gần 900.000 khách hàng.

Khác với vay thương mại, chương trình không yêu cầu tài sản bảo đảm, mức vay tối đa lên tới 100 triệu đồng, thời hạn 5 năm, lãi suất 8,25%/năm cố định. Hồ sơ đơn giản, giải ngân nhanh chóng, thường chỉ sau một tuần. “Người dân không phải đi lại nhiều lần, thủ tục minh bạch, thuận tiện”, chị Nguyễn Thị Thu Phương, cán bộ Ngân hàng Chính sách xã hội tại Hưng Yên cho biết.

Bên cạnh vốn vay, hệ thống Tổ tiết kiệm và vay vốn đóng vai trò cầu nối, đồng hành cùng bà con từ khi làm hồ sơ, tư vấn sử dụng vốn đến việc trả nợ đúng hạn. Nhờ vậy, nguồn vốn không chỉ “đến đúng người” mà còn “được dùng đúng cách”.

Được biết, chính sách tín dụng cho hộ mới thoát nghèo của Việt Nam đã và đang được quốc tế đánh giá cao bởi không tạo tâm lý ỷ lại, mà khuyến khích người dân chủ động vươn lên. Thay vì “cho không”, Nhà nước hỗ trợ bằng vốn vay ưu đãi, giúp người dân có trách nhiệm sử dụng đồng vốn hiệu quả, vừa trả nợ đúng hạn, vừa tái đầu tư cho sản xuất.

Ở nông thôn, vùng sâu vùng xa, đây còn là công cụ quan trọng để ngăn ngừa tín dụng đen, giữ ổn định xã hội và mở rộng sinh kế cho người dân. Mỗi đồng vốn đến đúng lúc, đúng chỗ không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế mà còn nuôi dưỡng niềm tin, trở thành điểm tựa tinh thần để các hộ gia đình yên tâm lập nghiệp.

Có thể nói, trong bức tranh giảm nghèo bền vững của Việt Nam, chương trình cho vay hộ mới thoát nghèo là một “nét vẽ” đặc biệt, góp phần giữ vững thành quả đã đạt được, đồng thời khơi mở cơ hội phát triển lâu dài cho hàng triệu hộ dân trên cả nước.

Thực tiễn cho thấy, nếu chỉ dừng lại ở việc đưa người dân thoát nghèo, nguy cơ tái nghèo vẫn luôn rình rập khi có thiên tai, dịch bệnh hay những biến cố bất ngờ. Vì thế, hỗ trợ hộ mới thoát nghèo chính là mắt xích then chốt để bảo đảm tính bền vững trong công cuộc giảm nghèo đa chiều.