Thay vì áp dụng một chiến lược chung, bác sỹ ngày càng có thêm cơ sở để nhận diện đặc điểm riêng của từng người bệnh, phân tầng nguy cơ và lựa chọn phương án điều trị phù hợp hơn.

Tại Hội thảo khoa học “Xu hướng Y học chính xác trong thực hành lâm sàng hô hấp chuyên sâu” do Bệnh viện Đại học Phenikaa phối hợp với Hội Phổi Việt Nam tổ chức các chuyên gia, nhà khoa học và bác sỹ trong nước, quốc tế đã cập nhật những tiến bộ mới trong chẩn đoán, điều trị và quản lý bệnh hô hấp.

Trong những năm gần đây, y học chính xác đang mở rộng đáng kể khả năng đánh giá người bệnh thông qua sinh học phân tử, dấu ấn sinh học và các kỹ thuật thăm dò chuyên sâu. Những công cụ này giúp bác sỹ không chỉ xác định bệnh, mà còn hiểu rõ hơn đặc điểm của từng trường hợp, từ đó phân tầng nguy cơ, dự báo tiến triển và lựa chọn chiến lược điều trị phù hợp.

Thay vì áp dụng một chiến lược chung, bác sỹ ngày càng có thêm cơ sở để nhận diện đặc điểm riêng của từng người bệnh, phân tầng nguy cơ và lựa chọn phương án điều trị phù hợp hơn.

Xu hướng này đặc biệt có ý nghĩa trong lĩnh vực hô hấp, vốn bao gồm nhiều nhóm bệnh có biểu hiện tương tự nhưng cơ chế bệnh sinh, mức độ tiến triển và đáp ứng điều trị rất khác nhau. Việc tiếp cận sâu hơn ở mức độ phân tử và chức năng vì thế đang tạo cơ sở để quá trình chẩn đoán và điều trị chuyển từ mô hình tương đối đồng nhất sang cá thể hóa hơn.

TS.Đinh Văn Lượng, Chủ tịch Hội Phổi Việt Nam, Giám đốc Bệnh viện Phổi Trung ương cho biết, hô hấp là một trong những lĩnh vực y khoa có tốc độ phát triển nhanh, với những cập nhật liên tục về hiểu biết bệnh học, công nghệ chẩn đoán và phương pháp điều trị. Sự thay đổi này đặt ra yêu cầu ngày càng cao đối với khả năng cập nhật kiến thức, đồng thời đòi hỏi sự kết nối chặt chẽ hơn giữa nghiên cứu khoa học và thực hành lâm sàng.

Theo ông, tăng cường trao đổi học thuật và chia sẻ kinh nghiệm giữa các chuyên gia, cơ sở y tế có ý nghĩa quan trọng trong việc đưa những tiến bộ mới đến gần hơn với người bệnh, thay vì chỉ dừng lại ở nghiên cứu hoặc các khuyến cáo chuyên môn.

Hội thảo năm nay tập trung vào 12 chuyên đề chuyên sâu, chia thành bốn nhóm lớn gồm kiểm soát bệnh lao và ứng dụng sinh học phân tử trong bệnh hô hấp; thăm dò chức năng hô hấp chuyên sâu; cập nhật chẩn đoán và điều trị hen, bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính COPD, ung thư phổi, nấm phổi và các bệnh phổi do vi khuẩn Mycobacterium không lao (NTM).; cùng các rối loạn hô hấp liên quan đến giấc ngủ.

Các báo cáo không chỉ cập nhật kiến thức mới mà còn tập trung vào những vấn đề đang tác động trực tiếp đến thực hành lâm sàng, trong đó có hướng dẫn GOLD 2026 về chẩn đoán và điều trị COPD. Việc cập nhật các khuyến cáo mới giúp bác sỹ có thêm căn cứ để đánh giá đúng mức độ bệnh, lựa chọn phác đồ và theo dõi người bệnh phù hợp hơn.

Một điểm nổi bật khác là việc ngày càng chú trọng các dấu ấn sinh học, công nghệ phân tử và phương pháp điều trị đích. Đây là những yếu tố giúp y học chính xác không còn là một khái niệm mang tính nghiên cứu, mà từng bước trở thành định hướng thực hành trong việc nhận diện bệnh, phân tầng nguy cơ và xây dựng chiến lược điều trị.

Còn theo PGS-TS.Nguyễn Thanh Hồi, Tổng Giám đốc Bệnh viện Đại học Phenikaa, y học chính xác đang tạo ra những thay đổi quan trọng trong chẩn đoán và điều trị bệnh hô hấp, từ nhận diện đặc điểm của từng người bệnh đến lựa chọn chiến lược phù hợp. Giá trị của những tiến bộ mới nằm ở khả năng chuyển hóa thành thực hành lâm sàng, qua đó giúp bác sỹ đưa ra quyết định sát hơn với từng trường hợp cụ thể.

Các chuyên gia y tế cho rằng, trong nhiều năm, bệnh hô hấp thường được nhận diện từ những gì đã biểu hiện ra ngoài như cơn khó thở, tiếng ran phổi, một phim chụp bất thường hay một chỉ số chức năng hô hấp suy giảm.

Y học chính xác đang cố gắng đi sâu hơn lớp biểu hiện đó, tìm đến những dấu hiệu báo trước, những khác biệt sinh học và những “tín hiệu riêng” của từng người bệnh. Nếu làm được điều này, giá trị của điều trị sẽ không chỉ nằm ở việc xử lý một đợt bệnh đã xảy ra, mà ở khả năng thay đổi quỹ đạo của bệnh trước khi tổn thương trở nên khó đảo ngược.

Sự phát triển của y học chính xác cũng đặt ra một yêu cầu mới đối với hệ thống y tế: không chỉ đầu tư thiết bị hay công nghệ, mà cần đồng thời nâng năng lực chuyên môn, chuẩn hóa quy trình và tăng khả năng phối hợp giữa các chuyên ngành.

Chỉ khi những dữ liệu từ chẩn đoán hình ảnh, chức năng hô hấp, sinh học phân tử và dấu ấn sinh học được tích hợp trong một quyết định lâm sàng thống nhất, giá trị của cá thể hóa điều trị mới thực sự được phát huy.