Thời gian qua, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ đã quyết liệt chỉ đạo và triển khai nhiều nhiệm vụ phát triển nhà ở xã hội; ban hành 22 Nghị quyết, 12 Chỉ thị, Quyết định, Công điện; tổ chức nhiều hội nghị toàn quốc để triển khai thực hiện phát triển nhà ở xã hội...

Chính phủ đã có Nghị quyết về Đề án xây dựng ít nhất 1 triệu căn nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khoa học công nghệ giai đoạn 2021-2030 và các chương trình, kế hoạch phát triển nhà ở của địa phương. Trong đó, cả nước phấn đấu trong năm 2025 hoàn thành trên 100.000 căn nhà ở xã hội.

Lũy kế đến nay, cả nước có 696 dự án nhà ở xã hội đã và đang được triển khai với quy mô hơn 637.000 căn. Riêng trong 9 tháng của năm 2025, cả nước đã hoàn thành trên 50.000 căn, đạt 50,5%, dự kiến đến hết năm 2025 sẽ hoàn thành hơn 89.000 căn, đạt 89% kế hoạch năm.

Tại cuộc họp, các đại biểu đã tập trung thảo luận, đóng góp ý kiến vào dự thảo Nghị quyết mới của Chính phủ về triển khai một số giải pháp đột phá phát triển nhà ở xã hội thời gian tới, đặc biệt là giao một số doanh nghiệp làm chủ đầu tư dự án nhà ở xã hội.

Các đại biểu thảo luận về vai trò quản lý nhà nước trong phát triển nhà ở xã hội; vai trò của các địa phương, nhất là trong bố trí quỹ đất, giải phóng mặt bằng; nhu cầu thực về nhà ở xã hội; nguồn lực, nguồn tín dụng dành cho nhà ở xã hội; chính sách ưu đãi cho các dự án nhà ở xã hội; giá bán, cho thuê nhà ở xã hội…

Đặc biệt, các đại biểu đề xuất nhiều giải pháp nhằm xác định tiêu chuẩn, tiêu chí lựa chọn doanh nghiệp để giao chủ đầu tư nhà ở xã hội; quy trình, thủ tục, tiêu chuẩn, tiêu chí xác định đối tượng được hưởng chính sách nhà ở xã hội; đảm bảo công khai, minh bạch, đơn giản hóa quy trình, thủ tục, tạo thuận lợi cho người dân, doanh nghiệp trong vấn đề nhà ở xã hội, đảm bảo chính xác, không xảy ra tiêu cực, trục lợi chính sách…

Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì Hội nghị với các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp về các giải pháp phát triển đột phá nhà ở xã hội.

Công khai minh bạch cả nhà đầu tư, người mua nhà

Kết luận hội nghị, Thủ tướng Phạm Minh Chính hoan nghênh, đánh giá cao ý kiến chất lượng, thể hiện trách nhiệm của đại biểu; yêu cầu Bộ Xây dựng tiếp thu đầy đủ các ý kiến xác đáng để khẩn trương hoàn thiện dự thảo nghị quyết trình Chính phủ xem xét ban hành trong 5 ngày tới.

Thủ tướng nêu rõ, Nghị quyết nhằm tiếp tục cụ thể hóa, thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, giải quyết được các vướng mắc pháp lý trước đây chưa giải quyết được, từ đó tạo đột phá trong phát triển nhà ở xã hội.

Nghị quyết có thời hạn áp dụng lâu dài, phạm vi áp dụng với tất cả các tỉnh, thành phố trên cả nước; khuyến khích sự tham gia của các doanh nghiệp đủ tiêu chuẩn, tiêu chí về tài chính, kinh nghiệm, tiềm lực, thời gian, giá cả; tạo thuận lợi nhất, thông thoáng nhất để thời gian thực hiện các dự án từ 2-3 năm.

Muốn vậy, phải xây dựng các điều kiện, tiêu chuẩn, tiêu chí, quy trình, thủ tục để giao cho các doanh nghiệp làm chủ đầu tư các dự án bảo đảm công khai, minh bạch, trên cơ sở này phân cấp cho các địa phương thực hiện.

Thủ tướng nhấn mạnh, cần cắt giảm ít nhất 50% thủ tục hành chính, đưa các dự án nhà ở xã hội vào nhóm "luồng xanh", "luồng ưu tiên" để làm thủ tục nhanh chóng, kịp thời; tạo quỹ đất sạch cho phát triển nhà ở xã hội bằng cách thức linh hoạt; đa dạng hoá nguồn vốn cho phát triển nhà ở xã hội, gồm vốn tín dụng, vốn Nhà nước qua Ngân hàng Chính sách xã hội, Quỹ phát triển nhà ở, phát hành trái phiếu…

Thủ tướng yêu cầu các địa phương phải có quy định và có trách nhiệm trong giải quyết nhanh, gọn, chính xác thủ tục hành chính cho phát triển nhà ở xã hội, theo phương châm "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm"; phát huy tinh thần dám nghĩ, dám làm nhưng vô tư, trong sáng, cái gì tốt cho dân cho nước thì cứ thế mà làm; hài hòa lợi ích giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người dân, đảm bảo quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân, doanh nghiệp, đồng thời bảo đảm kỷ cương pháp luật.

Về điều kiện, thủ tục với người được thụ hưởng chính sách nhà ở xã hội, Thủ tướng nêu rõ theo hướng tăng cường hậu kiểm, trên cơ sở dữ liệu tích hợp, liên thông trên cả nước để kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo công khai minh bạch, thông tin rõ ràng về ai có nhu cầu, ai đã có nhà, ai chưa có nhà…

Thủ tướng lưu ý, mở rộng các chủ thể tham gia phát triển nhà ở xã hội và đối tượng được thụ hưởng; phát triển nhà ở xã hội cả ở khu vực đô thị và nông thôn theo hướng sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả nhất; trong một khu đô thị cần có nhiều phân khúc nhà khác nhau, trong đó có nhà ở xã hội, dùng chung hạ tầng thiết yếu về giao thông, điện, nước, viễn thông, văn hóa, xã hội, y tế, giáo dục, thể thao...

Chỉ rõ Nghị quyết phải có các nội dung liên quan sàn giao dịch, quỹ nhà ở quốc gia, dữ liệu về nhà ở…, Thủ tướng chỉ đạo các bộ, ngành theo chức năng, nhiệm vụ tiếp tục hoàn thiện góp ý những vấn đề liên quan nhà ở xã hội gửi Bộ Xây dựng chủ trì hoàn thiện dự thảo Nghị quyết.

Thủ tướng giao Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà chỉ đạo, Bộ Xây dựng khẩn trương hoàn thiện dự thảo nghị quyết, Thủ tướng nhấn mạnh "Đảng đã lãnh đạo, Chính phủ thống nhất, Quốc hội đồng tình, nhân dân, doanh nghiệp ủng hộ, Tổ quốc mong chờ thì chỉ bàn làm không bàn lùi", vừa đạt mục tiêu trước mắt, vừa hướng tới mục tiêu lâu dài, góp phần phát triển nhanh, bền vững.