Tổng Giám đốc Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Roberto Azevedo thông báo sẽ rời khỏi vị trí hiện nay từ ngày 31/8. Ảnh: Reuters

Giới chuyên gia đưa ra cảnh báo trên trong bối cảnh Tổng Giám đốc đương nhiệm Roberto Azevedo rời khỏi vị trí này từ ngày 31/8.

Giữa tháng 5 vừa qua, Tổng Giám đốc đương nhiệm của WTO Roberto Azevedo đã bất ngờ thông báo quyết định từ chức vì lý do gia đình, sớm hơn một năm trước khi nhiệm kỳ thứ hai của ông chính thức kết thúc. Quyết định này của ông Azevedo đã buộc WTO phải đẩy nhanh tiến trình bầu chọn nhà lãnh đạo mới vốn thường kéo dài trong một thời gian.

Bất kỳ nhà lãnh đạo tương lai nào của WTO đều đứng trước nhiệm vụ khó khăn dẫn dắt tổ chức hiện đối mặt với một loạt cuộc khủng hoảng nghiêm trọng, trong đó có các cuộc đàm phán thương mại đình trệ và nỗ lực làm giảm căng thẳng thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc.

Ngoài ra, WTO cũng phải hỗ trợ các quốc gia thành viên vượt qua cuộc suy giảm kinh tế toàn cầu nghiêm trọng do đại dịch COVID-19 gây ra. Hiện WTO liên tục đối mặt với những chỉ trích gay gắt từ Mỹ, nước đã “vô hiệu hóa” cơ quan giải quyết tranh chấp của WTO, đồng thời cảnh báo sẽ rời khỏi tổ chức này.

Theo kế hoạch, WTO sẽ bắt đầu 3 vòng tham vấn vào tháng tới để dần thu hẹp danh sách ứng cử viên. Tiến trình bầu chọn nhà lãnh đạo WTO dự kiến sẽ kéo dài đến giữa tháng 11/2020.

Tuy nhiên, nhiều nhà quan sát lại cho rằng, quan điểm "cứng rắn" của Mỹ có thể ảnh hưởng tiêu cực tới tiến trình bổ nhiệm tân Tổng Giám đốc và có thể nhiều nước thành viên WTO mong muốn việc bỏ phiếu diễn ra sau cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ.

Trong số 8 ứng cử viên chạy đua vào "ghế nóng" thay thế ông Azevedo, cựu Bộ trưởng Thương mại Quốc tế của Vương quốc Anh Liam Fox khá nổi bật với cam kết sẽ bổ nhiệm 50% lãnh đạo cao cấp của WTO là nữ giới.

Một ứng cử viên đáng chú ý khác là bà Amina Mohamed, cựu Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Kenya với kinh nghiệm từng lãnh đạo các cơ quan quan trọng nhất của WTO là Đại hội đồng, Cơ quan giải quyết tranh chấp và Cơ quan đánh giá chính sách ngoại giao.

Kể từ khi thành lập vào năm 1995, WTO đã có 3 tổng giám đốc là người châu Âu, trong khi châu Đại Dương, châu Á và Nam Mỹ, mỗi châu lục từng có 1 người đảm nhận cương vị này. Mỗi nhiệm kỳ kéo dài 4 năm và ứng cử viên đắc cử phải nhận được sự ủng hộ đa số của 164 nước thành viên WTO qua mỗi lần bình chọn.