Nhiều bất cập

Gói thầu mua sắm thủy tinh thể nhân tạo đơn tiêu được Bệnh viện Mắt TP.HCM mời thầu vào tháng 2/2018. Mục tiêu gói thầu là mua sắm hơn 53.000 thuỷ tinh thể nhân tạo đơn tiêu các loại trong năm kế hoạch 2018. Gói thầu được chia thành 32 cấu phần và được đấu thầu rộng rãi trong nước theo phương thức 1 giai đoạn 2 túi hồ sơ. Theo biên bản mở hồ sơ đề xuất kỹ thuật vào ngày 9/3/2018, có 17 nhà thầu mua hồ sơ tham gia nộp hồ sơ dự thầu.

Theo quy định, việc đánh giá hồ sơ dự thầu phải căn cứ theo các tiêu chí được quy định trong hồ sơ mời thầu

Sau quá trình đánh giá hồ sơ kỹ thuật, Bệnh viện Mắt TP.HCM gửi thông báo tới các nhà thầu mời tham dự mở hồ sơ đề xuất tài chính. Tuy nhiên, tại thời điểm dự kiến mở hồ sơ tài chính, nhiều nhà thầu phản đối mạnh mẽ. Lý do vì bên mời thầu không tuân thủ quy trình lựa chọn nhà thầu, khi thay vì gửi thông báo kết quả chấm thầu kỹ thuật cho các nhà thầu, thì 5 phút trước thời điểm dự kiến mở hồ sơ đề xuất tài chính (14 giờ ngày 11/6/2018), bên mời thầu niêm yết danh sách nhà thầu đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật và danh sách các nhà thầu không đạt. Trước phản ứng gay gắt trên, bên mời thầu đã hoãn lễ mở hồ sơ tài chính gói thầu này.

Chia sẻ với phóng viên Báo Đầu tư, đại diện nhà thầu C. có trụ sở tại TP.HCM (yêu cầu không nêu tên) bức xúc: “Động thái gấp gáp mở hồ sơ đề xuất kỹ thuật của Tổ chuyên gia đấu thầu Bệnh viện Mắt TP.HCM bộc lộ nhiều bất cập và sai sót”. 

Đại diện nhà thầu này nói: “Các nhà thầu chỉ biết kết quả 5 phút trước khi mở hồ sơ đề xuất về mặt tài chính là chưa phù hợp với quy định tại khoản 4, Điều 5, Thông tư 23/2015/TT - BKHĐT ngày 21/12/2015 của Bộ Kế hoạch và Đầu tư quy định chi tiết lập báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu”. Theo nội dung của Thông tư 23, bên mời thầu phải gửi văn bản thông báo nêu rõ tên nhà thầu đáp ứng yêu cầu về kỹ thuật, lý do các nhà thầu không đáp ứng về mặt kỹ thuật, thời gian, địa điểm mở hồ sơ đề xuất tài chính.

Ngoài ra, theo ý kiến của một số nhà thầu khác, việc mở thầu còn vướng hàng loạt bất cập như hội đồng thầu đánh giá  hồ sơ dự thầu mà không căn cứ trên tiêu chí quy định trong hồ sơ mời thầu; không công khai các tiêu chí đánh giá hàng mẫu. Bên mời thầu dùng “thủ thuật” chia nhỏ gói thầu thành 32 phần/lô, cho dù nhiều phần có cấu hình kỹ thuật giống nhau như nhóm phần 6, 13, 25, 26, 29; nhóm phần 7, 9, 19, 24 và nhóm phần 16, 17, 20. 

Đánh giá chủ quan

Nhà thầu C. cho biết thêm, giữa tuần trước, nhà thầu này đã gửi văn bản kiến nghị tới Bệnh viện Mắt TP.HCM, Sở Y tế và Bảo hiểm Xã hội TP.HCM để chỉ ra những bất cập trong công tác chấm thầu kỹ thuật gói thầu kể trên.  

“Theo Luật Đấu thầu và các văn bản hướng dẫn thi hành, việc đánh giá hồ sơ dự thầu phải căn cứ theo các tiêu chí được quy định trong hồ sơ mời thầu, nhưng Hội đồng thầu Bệnh viện Mắt TP.HCM đã đi ngược lại nguyên tắc cơ bản nói trên khi đánh giá loại nhà thầu”, đại diện nhà thầu C. nói.

Tại các phần 19, 26 và 29, với tổng số lượng 1.300 thủy tinh thể nhân tạo, nhà thầu C. bị loại với cùng 1 lý do “không đáp ứng yêu cầu về chuyên môn và kỹ thuật theo khoản 7, Mục 3 - Tiêu chuẩn đánh giá về kỹ thuật: Mẫu mới chưa sử dụng tại Bệnh viện, tại sao không sử dụng tại nước sản xuất”. Phản pháo lại lý do này, nhà thầu C. cho rằng, tại khoản 7, Mục 3 - Tiêu chuẩn đánh giá về kỹ thuật và các quy định khác trong hồ sơ mời thầu không có quy định “mẫu mới chưa sử dụng tại bệnh viện, tại sao không sử dụng tại nước sản xuất” là bị loại, vì thế, nhà thầu C. cho rằng, việc kết quả đánh giá không dựa trên tiêu chí quy định hồ sơ mời thầu. 

Nhà thầu C dẫn chứng ở phần 19, mã hàng dự thầu Asprira-aA do nhà sản xuất HumanOptics được sử dụng tại nước Đức (nước sản xuất). Còn tại phần phần 26, phần 29, mã hàng PreciSAL-302A và mã PreciSAL-P302A đều thuộc dòng PreciSAL của hãng MBI, chỉ khác nhau ở chỗ, Model PreciSAL-302A đi kèm injector và cartridge sử dụng 1 lần, Model PreciSAL-P302A được lắp đặt sẵn trong injector liền cartridge, giảm bớt thao tác cho phẫu thuật viên. Đặc biệt, cả 3 mã hàng trên được Bệnh viện Mắt sử dụng nhiều năm qua.

Ngoài việc áp tiêu chí “trên trời” khi chấm thầu kỹ thuật, Bệnh viện Mắt TP.HCM còn “lờ” đi tài liệu kỹ thuật trong bồ sơ dự thầu để loại nhà thầu. Cụ thể, tại phần 11, Tổ chuyên gia đấu thầu đánh giá nhà thầu C. không đạt vì tài liệu kỹ thuật do nhà thầu nộp không có chứng minh lọc ánh sáng xanh. Tuy nhiên, mã hàng Asprira-aAY trong hồ sơ dự thầu nêu rất rõ thông số kỹ thuật đính kèm catalogue. Theo đó, thông số “lọc ánh sáng xanh” thể hiện ở phần tiếng Anh “Posterior chamber IOL with blue light protection (single-Piece, Foldable)”. 

Được biết, dù có những ý kiến trái chiều rất đáng xem xét từ phía nhà thầu để đảm bảo sự công tâm, minh bạch trong quá trình xét thầu kỹ thuật, nhưng Bệnh viện Mắt TP.HCM vẫn tiếp tục  tiến hành mở hồ sơ đề xuất tài chính gói thầu.