Nhằm thực hiện hiệu quả chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường quản lý nhà nước trong việc chống lẩn tránh biện pháp phòng vệ thương mại và gian lận xuất xứ, Bộ Tài chính đã chỉ đạo các đơn vị trực thuộc đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát.

Đồng thời, căn cứ vào Kế hoạch số 3362/KH-CHQ của Cục Hải quan về kiểm tra, giám sát và kiểm soát chống chuyển tải bất hợp pháp, gian lận xuất xứ đối với hàng hóa nhập khẩu, xuất khẩu, quá cảnh, Chi cục Điều tra chống buôn lậu (Cục Hải quan) đã chủ động xây dựng và triển khai Chuyên đề số 66/CĐ-ĐTCBL.

Vụ việc bắt giữ tại tỉnh Lạng Sơn ngày 24/4/2025.

Chuyên đề này tập trung vào việc tăng cường thu thập, phân tích thông tin, xác định các trọng điểm vi phạm để kịp thời tổ chức lực lượng phối hợp với các đơn vị Hải quan quản lý địa bàn trọng điểm tiến hành kiểm tra thực tế các lô hàng nhập khẩu, quá cảnh có dấu hiệu nghi vấn vi phạm pháp luật hải quan.

Qua đó, góp phần nâng cao hiệu quả công tác phòng chống gian lận xuất xứ, bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp chân chính và uy tín hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Trong thời gian triển khai, Chi cục Điều tra chống buôn lậu đã phát hiện nhiều vụ việc vi phạm nghiêm trọng, đặc biệt là 3 vụ việc liên quan đến xuất xứ hàng hóa và ghi nhãn hàng hóa không đúng quy định, gây ảnh hưởng lớn đến môi trường kinh doanh và hình ảnh quốc gia.

Cụ thể, vụ việc đầu tiên diễn ra tại Cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị, tỉnh Lạng Sơn. Ngày 24/4/2025, Tổ công tác thuộc Chi cục Điều tra chống buôn lậu phối hợp với Hải quan cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị kiểm tra một lô hàng quá cảnh từ Trung Quốc đi Lào.

Qua kiểm tra thực tế, trong tổng số 35 mục hàng khai báo, chỉ có 2 mục phù hợp với hồ sơ. Phần lớn các mục còn lại bị phát hiện khai thừa, thiếu số lượng, không rõ nhãn hiệu hoặc không có hàng thực tế.

Đáng chú ý, lực lượng chức năng phát hiện thêm 91 mục hàng không khai báo, trong đó có hơn 5.000 sản phẩm thời trang nghi vấn vi phạm quyền sở hữu trí tuệ, bao gồm gần 1.700 sản phẩm giày dép đã dán tem nhãn “Made in Viet Nam”.

Nếu không bị phát hiện, lô hàng này có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín của Việt Nam khi được vận chuyển sang nước khác tiêu thụ. Hiện vụ việc đang được cơ quan chức năng tiếp tục xác minh, xử lý nghiêm theo quy định pháp luật.

Thời gian gần đây, toàn ngành Hải quan tập trung cao độ vào kiểm tra để chống gian lận xuất xứ hàng hóa.

Vụ việc thứ hai liên quan đến lô hàng nhập khẩu nguyên liệu sản xuất xuất khẩu qua Cửa khẩu Chi Ma, tỉnh Lạng Sơn. Ngày 10/5/2025, Tổ công tác phối hợp kiểm tra một lô hàng của doanh nghiệp có trụ sở tại Hà Nội.

Trong 57 mục hàng khai báo, 53 mục có tem nhãn ghi tên hàng, nhà sản xuất và thông số kỹ thuật nhưng không thể hiện xuất xứ hàng hóa, đồng thời không có tài liệu kèm theo. Cơ quan Hải quan đã xử phạt vi phạm hành chính và buộc doanh nghiệp đưa toàn bộ hàng hóa vi phạm ra khỏi lãnh thổ Việt Nam.

Vụ việc thứ ba xảy ra tại Cửa khẩu quốc tế Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh. Ngày 13/5/2025, Tổ công tác phối hợp với Hải quan cửa khẩu Móng Cái kiểm tra lô hàng quá cảnh từ Trung Quốc đi Campuchia do một doanh nghiệp đăng ký.

Kết quả kiểm tra cho thấy trong 11 mục hàng khai báo, chỉ có 2 mục phù hợp, số còn lại có số lượng thực tế thấp hơn so với khai báo. Ngoài ra, lực lượng hải quan phát hiện thêm 25 mục hàng không khai báo, trong đó có 3.200 đôi dép sục nhựa gắn nhãn hiệu Crocs và tem “Made in Viet Nam”, cùng 1.720 áo thun dài tay nghi giả nhãn hiệu Chanel, Dior, Loewe với tem “Made in Thailand”. Vụ việc đang được tiếp tục làm rõ để xử lý nghiêm theo quy định.

Những kết quả trên cho thấy sự quyết liệt và hiệu quả trong công tác kiểm tra, giám sát của lực lượng hải quan, góp phần ngăn chặn các hành vi gian lận xuất xứ, bảo vệ quyền lợi doanh nghiệp chân chính và uy tín hàng hóa Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Đồng thời, các hoạt động này cũng thể hiện sự phối hợp chặt chẽ giữa các đơn vị Hải quan trong việc thực hiện nghiêm túc các quy định của pháp luật, góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, lành mạnh và phát triển bền vững.