Hội nghị được xác định là bước chuẩn bị quan trọng trong lộ trình chuyển đổi số, hướng tới xây dựng và vận hành Hệ thống Hải quan số thống nhất trên toàn quốc vào cuối năm 2026.

Hội nghị có sự tham dự của đại diện Cục Quản lý, giám sát chính sách thuế, phí và lệ phí; Vụ Pháp chế (Bộ Tài chính) cùng gần 350 công chức, lãnh đạo đến từ 11 đơn vị hải quan khu vực từ Thừa Thiên Huế trở ra. Nội dung tập huấn tập trung thống nhất cách thức triển khai các quy định pháp lý mới, đồng thời chuẩn bị hạ tầng kỹ thuật cho giai đoạn chuyển đổi công nghệ lớn của ngành Hải quan.

Toàn cảnh hội nghị. Ảnh: Văn Tá.

Tại hội nghị, đại diện Ban Quản lý giám sát về hải quan đã giới thiệu các điểm mới của Nghị định số 167/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 08/2015/NĐ-CP về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát và kiểm soát hải quan. Trong đó, một số nội dung sửa đổi quan trọng tại Điều 10, Điều 11 và Điều 35 đã có hiệu lực từ 1/7/2025, tạo cơ sở pháp lý cho việc đẩy mạnh số hóa thủ tục.

Tiếp đó, hội nghị cũng phổ biến các nội dung trọng tâm của Thông tư số 121/2025/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành ngày 18/12/2025, có hiệu lực từ 1/2/2026. Các quy định mới tập trung cắt giảm chứng từ giấy, chuyển mạnh sang quản lý trên nền tảng số thông qua các chỉ tiêu thông tin được chuẩn hóa trên hệ thống.

Phó Cục trưởng Âu Anh Tuấn chia sẻ tại hội nghị. Ảnh: Văn Tá.

Một nội dung được các đại biểu quan tâm là việc triển khai Phần mềm quản lý phương tiện vận tải xuất nhập cảnh qua cửa khẩu biên giới đường bộ và đường thủy nội địa. Sau thời gian thí điểm từ tháng 12/2025, phần mềm chính thức được vận hành trên phạm vi toàn quốc trong tháng 1/2026, cho phép theo dõi toàn bộ hành trình phương tiện theo thời gian thực. Việc ứng dụng phần mềm này giúp nâng cao hiệu quả giám sát tại khu vực biên giới, đồng thời làm rõ trách nhiệm của chủ phương tiện và doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục, hạn chế tối đa sai sót do can thiệp thủ công.

Song song với việc hoàn thiện các quy định thuộc lĩnh vực hải quan, Cục Hải quan cũng đang tích cực phối hợp, tham gia ý kiến với Bộ Công Thương trong quá trình xây dựng nghị định thay thế Nghị định số 69/2018/NĐ-CP, nhằm bảo đảm các quy định về quản lý ngoại thương, giấy phép và kiểm tra chuyên ngành phù hợp với mô hình hải quan số.

Phát biểu chỉ đạo tại hội nghị, ông Âu Anh Tuấn, Phó Cục trưởng Cục Hải quan, nhấn mạnh việc hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và quy trình nghiệp vụ là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với yêu cầu tinh gọn bộ máy và nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước. Trong bối cảnh Chính phủ đẩy mạnh chuyển đổi số, ngành Hải quan xác định lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm để xây dựng hệ thống quản lý hiện đại, phù hợp với thông lệ và cam kết quốc tế.

Đại diện doanh nghiệp tham gia ý kiến. Ảnh: Văn Tá.

Về lộ trình sắp tới, Phó Cục trưởng Âu Anh Tuấn cho biết, năm 2026 sẽ là thời điểm rà soát, sửa đổi và bổ sung Luật Hải quan, dự kiến trình Quốc hội vào tháng 10/2026. Đây sẽ là cơ sở pháp lý quan trọng để đáp ứng yêu cầu thực tiễn của mô hình Hải quan số, đồng thời tạo nền tảng cho việc điều chỉnh đồng bộ các nghị định, thông tư hướng dẫn.

Theo kế hoạch, Hệ thống VNACCS/VCIS sẽ được thay thế bằng hệ thống thông quan mới từ ngày 31/12/2026. Đây là hệ thống lõi của Hải quan số, cho phép xử lý dữ liệu tập trung, tốc độ cao và tích hợp toàn bộ các nghiệp vụ từ thông quan, quản lý rủi ro, kiểm tra sau thông quan đến quản lý thuế trên một nền tảng thống nhất, kết nối với Cổng thông tin một cửa quốc gia.

Kết luận hội nghị, Phó Cục trưởng Âu Anh Tuấn yêu cầu các đơn vị hải quan khu vực khẩn trương phổ biến, quán triệt lại nội dung tập huấn cho đội ngũ công chức thực thi; chủ động phản ánh những khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai để kịp thời tháo gỡ, bảo đảm các quy định mới và hệ thống công nghệ thông tin được vận hành thông suốt, góp phần vào mục tiêu hiện đại hóa toàn diện ngành Hải quan.