Dự án Trung tâm điều hành và giao dịch Vicem. Hiện dự án đang chờ chuyển giao về Bộ Công an (Ảnh: Hải Yến)

Mục tiêu lãi trước thuế gần 1.300 tỷ đồng

Bộ Xây dựng vừa giao một loạt nhiệm vụ năm 2027 cho Vicem, doanh nghiệp có vốn nhà nước lớn nhất trong ngành xi măng.

Bên cạnh yêu cầu duy trì hoạt động sản xuất, kinh doanh có lãi, tiết giảm tối đa chi phí và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, Vicem phải tập trung xử lý những tồn tại tại các dự án đầu tư dở dang, kéo dài nhiều năm.

Theo chỉ tiêu định hướng kế hoạch kinh doanh năm 2027, Bộ Xây dựng giao Vicem mục tiêu lợi nhuận trước thuế hợp nhất, chưa tính chênh lệch tỷ giá, đạt hơn 1.291 tỷ đồng, tăng gần 30% so với ước thực hiện năm 2026.

Sản lượng tiêu thụ clinker và xi măng dự kiến đạt 29,7 triệu tấn, tăng 5,6% so với năm 2026. Trong đó, tiêu thụ xi măng trong nước đạt xấp xỉ 26,6 triệu tấn, tăng 10,2%. Nộp ngân sách nhà nước theo chỉ tiêu hợp nhất dự kiến đạt 1.673 tỷ đồng, tăng khoảng 12%.

Đối với công ty mẹ, doanh thu và thu nhập khác năm 2027 được định hướng đạt 771,63 tỷ đồng, tăng 6,6%; lợi nhuận trước thuế, chưa tính chênh lệch tỷ giá, đạt 483,08 tỷ đồng, tăng 21,9%.

Để hoàn thành các chỉ tiêu được giao, Vicem phải đẩy mạnh sản xuất, tiêu thụ xi măng, tiết giảm chi phí và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.

Sau ba năm thua lỗ liên tiếp (2023 - 2025), với tổng số lỗ lên tới hàng nghìn tỷ đồng, hoạt động sản xuất, kinh doanh của Vicem trong năm 2026 đã ghi nhận chuyển biến tích cực.

Theo báo cáo tại cuộc họp ngày 12/10 về tình hình sản xuất, kinh doanh quý III/2026, tổng sản lượng tiêu thụ của Vicem trong 9 tháng đạt 20,692 triệu tấn, tương đương 74,8% kế hoạch năm, tăng 14% so với cùng kỳ năm 2025. Riêng tiêu thụ xi măng trong nước đạt 17,7 triệu tấn, hoàn thành 77,4% kế hoạch năm, tăng 18,7%.

Kết quả kinh doanh cũng cải thiện rõ rệt. Trong quý III/2026, lợi nhuận trước thuế, chưa tính chênh lệch tỷ giá cuối kỳ, đạt 295,3 tỷ đồng, bằng 110,9% mục tiêu quý, tăng so với mức 140,6 tỷ đồng cùng kỳ năm 2025.

Lũy kế 9 tháng, lợi nhuận trước thuế đạt 829,8 tỷ đồng, tương đương 86,7% kế hoạch năm 2026 là 956,9 tỷ đồng, tăng 636,5 tỷ đồng so với mức 193,3 tỷ đồng cùng kỳ năm trước.

Chia sẻ với Báo Tài chính - Đầu tư, ông Nguyễn Thanh Tùng, Phó tổng giám đốc Vicem cho biết, sự bứt phá của đầu tư công, sự khởi sắc của thị trường bất động sản và nhà ở, cùng việc triển khai hàng loạt dự án hạ tầng trọng điểm, cao tốc và giao thông kết nối vùng đã thúc đẩy nhu cầu vật liệu xây dựng, trong đó có xi măng. Nhờ đó, hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp thuận lợi hơn, góp phần cải thiện doanh thu và lợi nhuận.

Theo ông Tùng, nhu cầu xi măng trong quý IV/2026 dự kiến tiếp tục tăng khi nhiều công trình, dự án đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành mục tiêu đề ra. Đây là cơ hội để Vicem gia tăng tiêu thụ, duy trì sản xuất và phấn đấu hoàn thành các chỉ tiêu về bán hàng, doanh thu, lợi nhuận.

Với kết quả đạt được sau 9 tháng và triển vọng tiêu thụ trong quý cuối năm, mục tiêu doanh thu là hơn 31.400 tỷ đồng và lợi nhuận trên 1.000 tỷ đồng, vượt kế hoạch năm 2026, được ông Tùng đánh giá là khả thi.

Quan trọng hơn, kết quả kinh doanh khả quan của năm 2026 sẽ tạo nền tảng để Vicem thực hiện các nhiệm vụ sản xuất, bán hàng và tiếp tục tái cơ cấu trong năm 2027.

Áp lực xử lý dứt điểm tồn tại tại loạt dự án

Bên cạnh nhiệm vụ duy trì đà phục hồi kinh doanh, Vicem còn phải tập trung xử lý những tồn tại kéo dài tại các dự án đầu tư của công ty mẹ. Đây là một trong những yêu cầu được Bộ Xây dựng nhấn mạnh khi giao định hướng kế hoạch năm 2027 cho Tổng công ty.

Cụ thể, Bộ Xây dựng yêu cầu Vicem xử lý dứt điểm các tồn tại tại các dự án, gồm Trung tâm điều hành và giao dịch Vicem, Nhà máy Kết cấu bê tông - Vật liệu xây dựng không nung Đông Hồi và Cảng Vicem tại Đông Hồi, bảo đảm không để xảy ra thất thoát, lãng phí.

Các dự án này đều gặp vướng mắc, chậm tiến độ kéo dài nhiều năm. Trong đó, Trung tâm điều hành và giao dịch Vicem tại lô 10E6, Khu đô thị mới Cầu Giấy, Hà Nội, có quy mô vốn lớn nhất.

Dự án có tổng mức đầu tư sau điều chỉnh là 2.743 tỷ đồng, với chi phí xây dựng cơ bản dở dang gần 773,5 tỷ đồng. Do nhiều nguyên nhân chủ quan và khách quan, dự án chậm tiến độ hàng chục năm và hiện đã dừng thi công.

Đại diện Vicem cho biết, doanh nghiệp đang phối hợp với các cơ quan quản lý có thẩm quyền để được hướng dẫn trình tự, thủ tục chuyển giao nguyên trạng dự án Trung tâm điều hành và giao dịch Vicem về Bộ Công an. Bộ Xây dựng cũng đã có công văn báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc bàn giao dự án và đang chờ ý kiến chỉ đạo.

Trong khi đó, dự án Nhà máy Kết cấu bê tông - Vật liệu xây dựng không nung Đông Hồi có tổng mức đầu tư 819 tỷ đồng từ năm 2010; dự án Cảng Vicem tại Đông Hồi có tổng mức đầu tư 1.978 tỷ đồng. Cả hai dự án đều kéo dài nhiều năm và đã được Tổng công ty quyết định dừng đầu tư.

“Tinh thần là năm 2027 chúng tôi sẽ xử lý dứt điểm tồn tại tại các dự án này theo đúng chỉ đạo của Bộ Xây dựng”, ông Tùng khẳng định.

Bên cạnh các dự án dở dang, Vicem còn phải chỉ đạo, hỗ trợ tháo gỡ khó khăn, nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh tại các đơn vị thành viên đang thua lỗ, gặp khó khăn về tài chính, trong đó có Công ty cổ phần Xi măng Hạ Long và Công ty cổ phần Xi măng Vicem Hải Vân. Bộ Xây dựng yêu cầu phấn đấu để các doanh nghiệp này không thua lỗ trong năm 2027 và những năm tiếp theo. Vicem hiện có 10 doanh nghiệp thành viên sản xuất, kinh doanh xi măng, nhưng một số đơn vị vẫn hoạt động kém hiệu quả, thua lỗ kéo dài. Kết quả kinh doanh yếu kém tại các đơn vị này là một trong những nguyên nhân chủ yếu khiến Vicem ghi nhận khoản lỗ lớn trong giai đoạn 2023 - 2025. Việc khắc phục tình trạng này tiếp tục là bài toán khó trong quá trình tái cơ cấu và bảo toàn vốn nhà nước tại Tổng công ty.

Báo cáo tài chính hợp nhất đến ngày 30/6/2026 cho thấy, Tổng công ty có số dư nợ ngắn hạn vượt quá tài sản ngắn hạn là 3.877 tỷ đồng, giảm so với mức gần 4.100 tỷ đồng đầu năm. Tình trạng này phản ánh các khó khăn về tài chính và khó khăn trong việc thanh toán các khoản nợ đến hạn tại một số công ty con.

Đáng chú ý, ba công ty con thuộc diện giám sát đặc thù gồm Vicem Tam Điệp, Vicem Sông Thao và Vicem Hạ Long ghi nhận tổng lỗ lũy kế 8.114 tỷ đồng tại ngày 30/6/2026, tăng 60 tỷ đồng so với đầu năm. Tổng số nợ ngắn hạn vượt tài sản ngắn hạn của ba đơn vị lên tới 7.366 tỷ đồng.

Ông Tùng cho hay, năm 2027, giá năng lượng được dự báo vẫn ở mức cao do xung đột tại Trung Đông diễn biến phức tạp, có thể tiếp tục đẩy chi phí sản xuất tăng lên. Trong khi đó, ngành xi măng vẫn đối mặt với tình trạng dư cung lớn, cạnh tranh gay gắt tại thị trường nội địa, còn hoạt động xuất khẩu chịu sức ép từ các biện pháp phòng vệ thương mại tại nhiều thị trường.

Trong bối cảnh đó, cải thiện hiệu quả hoạt động tại những đơn vị thành viên còn thua lỗ vẫn là thách thức lớn đối với Vicem, đồng thời là nhiệm vụ quan trọng trong quá trình tái cơ cấu, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn và thực hiện các mục tiêu kinh doanh năm 2027.