Hệ thống cảng cá và khu neo đậu tại Quảng Nam hiện tại chưa được đầu tư theo đúng quy hoạch của Chính phủ

Chưa đầu tư đúng quy hoạch

Việc đầu tư cảng cá và khu neo đậu tại tỉnh Quảng Nam chưa được quan tâm đúng mức và không đảm bảo theo đúng quy hoạch. Theo Quyết định số 1976/QĐ-TTg (ngày 12/11/2015) của Thủ tướng Chính phủ, đến năm 2020, tỉnh Quảng Nam có 6 cảng cá gồm: Cảng cá Tam Quang (cảng cá loại I), Cảng cá An Hòa, Cảng cá Cẩm Thanh, Cảng cá đảo Cù Lao Chàm, Cảng cá Tam Kỳ, Cảng cá Hồng Triều (đều là cảng cá loại II).

Tuy vậy, đến nay, tỉnh Quảng Nam mới thực hiện đầu tư được 2 trên tổng số 6 cảng cá đã quy hoạch. Theo đó, Cảng cá An Hòa (huyện Núi Thành) được đưa vào sử dụng năm 2012, quy mô 130 lượt/300 CV, sản lượng thủy sản qua cảng 16.000 tấn/năm; Cảng cá Tam Quang (huyện Núi Thành) có quy mô 120 lượt tàu/ngày, sản lượng thủy sản qua cảng 16.000 tấn/năm.

Tại Báo cáo số 137 (ngày 6/8/2021) gửi Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, UBND tỉnh Quảng Nam thừa nhận, 2 cảng cá trên chỉ đáp ứng được phần nào lượng tàu cá cập cảng của ngư dân các huyện Núi Thành, Tam Kỳ.

Đối với tàu cá của ngư dân các huyện Duy Xuyên, Thăng Bình, thị xã Điện Bàn và TP. Hội An, tổng số tàu cá hiện nay là 1.699 chiếc, trong đó số tàu có chiều dài từ 15 m trở lên là 320 chiếc. Tuy nhiên, khu vực này chưa có cảng cá đủ điều kiện công bố mở cảng để tàu cá cập cảng.

Bên cạnh đó, theo Quyết định số 1976/QĐ-TTg, tỉnh Quảng Nam có 6 khu neo đậu tránh trú bão, 6 khu neo đậu tránh trú bão, nhưng đến nay, tỉnh mới thực hiện đầu tư được 4 (các khu neo đậu đã được xây dựng trước năm 2015) và các khu neo đậu này chỉ đáp ứng được 60-70% nhu cầu neo đậu tránh bão cho tàu cá trên toàn tỉnh. Hai khu neo đậu tránh bão chưa được đầu tư là Khu neo đậu khu vực 3 xã Tam Tiến - Tam Hòa - Tam Xuân I và Khu neo đậu Bình Dương.

Bộc lộ nhiều bất cập

Quá trình quản lý và thực hiện quy hoạch theo Quyết định 1976/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, UBND tỉnh Quảng Nam đã áp dụng chính sách khuyến khích đầu tư theo quy định của pháp luật để thu hút vốn của các thành phần kinh tế đầu tư các dự án thuộc danh mục ưu tiên kêu gọi đầu tư theo quy hoạch và các dự án kết cấu hạ tầng có khả năng sinh lợi như hạ tầng khu chế biến tập trung, xây dựng kho lạnh, khu dịch vụ vật tư ngư cụ, máy móc, thiết bị, nhà máy nước đá, trạm xăng dầu.

Đáng chú ý, UBND tỉnh Quảng Nam thực hiện chính sách đặc biệt ưu tiên đối với các công trình hạ tầng thủy sản trong chương trình phát triển kinh tế biển, phục vụ khai thác như cảng cá, khu neo đậu, dịch vụ hậu cần nghề cá.

Tuy vậy, UBND tỉnh Quảng Nam thừa nhận, hệ thống cảng cá và khu neo đậu tại địa phương hiện tại chưa được đầu tư theo đúng quy hoạch của Chính phủ, chưa đáp ứng được nhu cầu cập cảng, neo đậu tránh trú bão của tàu cá ngư dân tại địa phương.

Bên cạnh đó, các khu neo đậu tránh trú bão chỉ được đầu tư hoàn thiện ở giai đoạn đầu, còn thiếu các công trình phụ trợ, dịch vụ hậu cần nghề cá; nhiều năm sử dụng, nhưng chưa được duy tu, bảo dưỡng định kỳ, nên bị cạn do phù sa bồi lắng.

UBND tỉnh Quảng Nam cho rằng, do chưa có hướng dẫn định mức kinh tế, kỹ thuật về công tác duy tu, bảo dưỡng, sửa chữa cảng cá, khu neo đậu, nên đơn vị quản lý chưa đủ cơ sở xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện duy tu, bảo dưỡng cơ sở hạ tầng cảng cá.

“Phần lớn các cảng cá thiếu cơ sở dịch vụ hậu cần nghề cá, trong khi hệ thống phương tiện bốc dỡ hàng hóa còn thô sơ. Việc bảo quản nguyên liệu chưa bảo đảm, tỷ lệ tổn thất sau khai thác còn cao, chất lượng hải sản bị xuống cấp và khó bảo đảm yêu cầu vệ sinh an toàn thực phẩm”, UBND tỉnh Quảng Nam trình bày thực trạng với Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Đó là chưa kể, việc thí điểm giao quản lý, khai thác cảng cá và khu neo đậu tránh trú bão cho tàu cá cho doanh nghiệp, cộng đồng ngư dân địa phương trên địa bàn tỉnh cũng chưa được thực hiện.

UBND tỉnh Quảng Nam cho biết, thời gian tới, UBND tỉnh sẽ tiếp tục kêu gọi các tổ chức, cá nhân tham gia đầu tư các dự án, thuê hạ tầng có khả năng sinh lợi, như hạ tầng khu chế biến tập trung, xây dựng kho lạnh, khu dịch vụ vật tư ngư cụ…