Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi phát biểu tại phiên họp. Ảnh HL.

Sáng 18/4, trong phiên họp toàn thể lần thứ nhất, Ủy ban Kinh tế và Tài chính tiến hành thẩm tra dự thảo Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 35/2021/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hải Phòng (Dự thảo).

Một trong những vấn đề được quan tâm thảo luận là chính sách về đất đai tại Dự thảo.

Theo đề xuất của Chính phủ, Thành phố Hải Phòng được thu hồi đất để thực hiện dự án: Đầu tư xây dựng hạ tầng trung tâm logistics phục vụ cảng biển, cảng hàng không, cảng thủy nội địa với quy mô trên 50 ha; Dịch vụ logistics phục vụ cho cảng biển, cảng hàng không, cảng thủy nội địa trên địa bàn Thành phố với quy mô đến 50 ha.

Thẩm tra, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị làm rõ việc “Thu hồi đất để xây dựng các hạng mục, công trình để hình thành Trung tâm logistics sẽ được áp dụng theo quy định nào của Luật Đất đai. Hiện nay, Điều 79 Luật Đất đai chưa quy định trường hợp này, đây cũng là quy định liên quan đến khoản 3 Điều 54 Hiến pháp (Nhà nước thu hồi đất do tổ chức, cá nhân đang sử dụng trong trường hợp thật cần thiết do luật định vì mục đích quốc phòng, an ninh; phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng - PV), vì vậy cần rõ về quan điểm để bảo đảm có căn cứ pháp lý cho tổ chức thực hiện.  

Thảo luận tại phiên thẩm tra, một số ý kiến đại biểu cho rằng, nếu quy định như Dự thảo sẽ vướng, cần phải quy định rõ là được thu hồi đất theo Điều 79 Luật Đất đai.

Phó chủ nhiệm Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính Lê Quang Mạnh thể hiện sự ủng hộ thu hồi đất để xây dựng các hạng mục, công trình để hình thành trung tâm logistics và đề nghị quy định rõ ràng để tránh nguy cơ khiếu kiện hay đàm phán mà không có lời giải.

Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Tâm cho biết, mong muốn của Ban soạn thảo là được thu hồi đất theo quy định tại Điều 79 Luật Đất đai. Ông Tâm cũng cho biết sẽ tiếp tục hoàn thiện thêm quy định về thu hồi đất tại Dự thảo.

Bên cạnh đất đai, đề xuất lập khu thương mại tự do cũng là vấn đề được quan tâm thảo luận với nhận xét chung là Hải Phòng có điều kiện rất thuận lợi để thực hiện thí điểm các cơ chế, chính sách đặc thù vượt trội, mang tính đột phá nhằm thu hút đầu tư, tài chính, thương mại, dịch vụ thúc đẩy xuất khẩu, công nghiệp, hoạt động nghiên cứu và phát triển (R&D) và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao vào khu này.

Dự thảo quy định, UBND Thành phố Hải Phòng thực hiện thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư trong Khu thương mại tự do Hải Phòng như trường hợp thu hồi đất để phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng theo quy định của pháp luật về đất đai.

Lần này cần quy định rõ thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư trong khu thương mại tự do là một trong các trường hợp được quy định tại Điều 79 Luật Đất đai, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi nêu ý kiến.

Về ưu đãi tiền thuê đất, Dự thảo quy định các dự án đầu tư trong Khu thương mại tự do Hải Phòng được miễn toàn bộ tiền thuê đất, cho cả thời hạn thuê, trừ các dự án xây dựng nhà ở thương mại, đất thương mại dịch vụ.

Thành viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính, đại biểu Hoàng Văn Cường cho rằng, nếu miễn toàn bộ tiền thuê đất thì có thể có dẫn đến nguy cơ có nhà đầu tư chiếm giữ quỹ đất, nhà đầu tư khác muốn vào sẽ khó khăn. Vì thế, nên xác định thời hạn ưu đãi, có thể miễn toàn bộ thời gian xây dựng, sau đó giảm dần theo thời gian.

Nếu nhà đầu tư ổn định lâu dài thì nên quy định thời hạn cho thuê tối đa, theo Luật Đất đai là 70 năm, hơn là ưu đãi toàn bộ tiền thuê đất, ông Cường nói.

Sau thảo luận, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho rằng, cần hoàn thiện Dự thảo theo hướng cơ chế phải vượt trội hơn nữa, thực sự hiệu quả và Hải Phòng chắc chắn sẽ phát huy rất tốt các cơ chế, chính sách đó.

Dự thảo Nghị quyết thay thế Nghị quyết số 35/2021/QH15 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển thành phố Hải Phòng sẽ được trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 9 vào đầu tháng 5 tới.