Giảm ròng hơn 378.000 tài khoản chứng khoán

Tổng công ty Lưu ký và Bù trừ chứng khoán Việt Nam (VSDC) vừa công bố số thông tin về số lượng tài khoản chứng khoán gây bất ngờ lớn khi tổng số tài khoản của các nhà đầu tư cá nhân lần đầu ghi nhận mức giảm ròng và đã giảm rất sâu. Gần 380.000 tài khoản chứng khoán biến mất trong tháng 10/2023.

Cụ thể, số tài khoản giao dịch của nhà đầu tư giảm từ 7,8 triệu tài khoản trong cuối tháng 9 xuống còn 7,45 triệu tài khoản tính đến cuối tháng 10. Trong đó, riêng tài khoản cá nhân trong nước giảm ròng 378.137 tài khoản. Ở chiều ngược lại, tháng 10 vẫn có thêm 164 tài khoản tổ chức trong nước, 229 tài khoản cá nhân nước ngoài và 17 tài khoản tổ chức nước ngoài.

Số lượng tài khoản đóng tăng vọt kéo tổng số tài khoản chứng khoán toàn quốc về mức trước ngày cuối tháng 7/2023. Được biết, số liệu do VSDC công bố được tổng hợp từ dữ liệu do các thành viên giao dịch (các công ty chứng khoán được chấp thuận làm thành viên giao dịch trên sở giao dịch) cung cấp. Theo VDSC, một số công ty chứng khoán chủ động thực hiện rà soát các tài khoản để thực hiện đóng tài khoản chưa kích hoạt/không giao dịch...

Đây có thể là nguyên nhân dẫn đề số lượng tài khoản đóng tăng vọt cùng trong tháng 10. Quy định hiện hành cho phép mỗi cá nhân chỉ có thể có một tài khoản tại một công ty chứng khoán, nhưng không bị giới hạn việc mở tài khoản tại các công ty chứng khoán khác nhau. Trong trường hợp tài khoản bị đóng không hoạt động, hay lâu không giao dịch, việc thực hiện đóng tài khoản không ảnh hưởng đến dòng tiền trên thị trường. 

Áp lực làm sạch dữ liệu?

Hoạt động mở/đóng tài khoản được thao tác khá dễ dàng khi khách hàng có nhu cầu, đặc biệt với các tài khoản không có số dư tiền/chứng khoán. Tương tự như mở tài khoản, nhu cầu đóng tài khoản là hiện hữu dù thường chỉ rất ít. Trong khi đó, nhờ tiện ích từ phương thức mở tài khoản eKYC, sự cố nghẽn lệnh hồi giữa năm 2021, chính sức hút của thị trường chứng khoán các năm qua hay sự cạnh tranh giữa các công ty chứng khoán trong việc thu hút khách hàng mới, số lượng tài khoản đã tăng lên rất nhanh, chỉ 3 năm đã gấp 2,8 lần số tài khoản 20 năm trước cộng lại.

Thị trường chứng khoán Việt Nam từng ghi nhận những tháng có số lượng tài khoản mở mới tăng vọt lên xấp xỉ nửa triệu tài khoản trong hai tháng 5/2022 và 6/2022, tương ứng có khoảng 45-50 tài khoản mới mới mỗi phút. Tuy nhiên, nhiều ý kiến khi đó cho rằng số lượng tài khoản mở mới đột biến có thể đến từ một kết nối giữa một công ty chứng khoán thuộc ngân hàng đã mở tài khoản cho khách hàng chính ngân hàng đó. Nhất là trong bối cảnh diễn biến thị trường tiêu cực hồi giữa năm 2022, có những công ty chứng khoán lớn giảm 20% lượng đăng ký mở mới, việc lượng tài khoản mới tăng vọt là điều khá bất thường thời điểm đó.

Số lượng tài khoản sụt giảm mạnh ngay trong đợt rà soát dữ liệu người tham gia giao dịch chứng khoán của cơ quan quản lý. Trung tuần tháng 10, Chính phủ đã yêu cầu Ủy ban chứng khoán Nhà nước phải kết nối với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để làm sạch dữ liệu người tham gia giao dịch chứng khoán. Cụ thể, là sẽ thực hiện đối chiếu thông tin của người dùng để đảm bảo trùng khớp và loại bỏ dữ liệu sai, trùng lặp hoặc thông tin ảo.

Theo yêu câu của Chính phủ, việc này phải hoàn thành trong tháng 11 năm nay.