Các doanh nghiệp đang chờ hướng dẫn cụ thể để tiếp cận nguồn vốn ưu đãi

NHNN phải có kế hoạch triển khai hiệu quả chính sách

Nghị quyết 198/2025/QH15 của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đặc biệt phát triển kinh tế tư nhân nêu rõ, doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh được Nhà nước hỗ trợ lãi suất 2%/năm khi vay vốn để thực hiện các dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn môi trường, xã hội, quản trị (ESG).

Các doanh nghiệp đang chờ hướng dẫn cụ thể để tiếp cận nguồn vốn ưu đãi này. “Dù Nghị quyết đã được ban hành, nhưng doanh nghiệp vẫn chưa thể tiếp cận vốn ưu đãi. Mong NHNN sớm ban hành hướng dẫn cụ thể, chi tiết để các ngân hàng thương mại triển khai”, ông Đinh Hồng Kỳ, Phó chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA) kiến nghị.

Đại biểu Quốc hội Hoàng Quốc Khánh (Lai Châu) cho rằng, việc hướng dẫn triển khai chính sách ưu đãi, hỗ trợ lãi suất 2% cho các doanh nghiệp chuyển đổi số, chuyển đổi xanh phải được nghiên cứu kỹ lưỡng, nếu không sẽ rơi vào “vết xe đổ” của việc triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất 2% trước đây (gói hỗ trợ lãi suất phục hồi kinh tế theo Nghị quyết 43/2022/QH15).

Trong phiên chất vấn tuần qua, Bộ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Văn Thắng cho biết, Bộ Tài chính đã rút kinh nghiệm về chính sách hỗ trợ lãi suất 2%. Chính phủ đã có Nghị quyết 139/NQ-CP ban hành Kế hoạch của Chính phủ triển khai Nghị quyết số 198/2025/QH15. Theo đó, việc triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất này sẽ được thực hiện từ các quỹ tài chính và hệ thống ngân hàng.

“Bộ Tài chính sẽ phối hợp với NHNN xây dựng nghị định khắc phục bất cập trong chính sách hỗ trợ lãi suất 2% trước đây, bảo đảm tính khả thi trong thực hiện. Chính phủ sẽ bố trí nguồn lực đúng và đủ để thực hiện chính sách này”, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng khẳng định.

Được biết, Nghị quyết 139/NQ-CP của Chính phủ đã giao NHNN trình Chính phủ ban hành văn bản hướng dẫn chính sách Nhà nước hỗ trợ lãi suất 2%/năm qua hệ thống các ngân hàng thương mại cho các doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vay vốn để thực hiện các dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn ESG; hoàn thành trong năm 2025.

Theo Thống đốc NHNN Nguyễn Thị Hồng, nguồn lực triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất 2% khi vay vốn để thực hiện dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn ESG theo yêu cầu Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân là từ ngân sách. Bộ Tài chính đang xây dựng kênh cho vay từ các quỹ.

Doanh nghiệp cũng cần năng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính.

- Ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường đại học Nguyễn Trãi

Để tiếp cận được vốn ưu đãi từ các quỹ và các ngân hàng thương mại, bản thân doanh nghiệp cũng cần nâng cao năng lực quản trị, minh bạch tài chính và có kế hoạch đầu tư rõ ràng. Việc xây dựng báo cáo tài chính chuẩn mực, phương án sử dụng vốn minh bạch sẽ là chìa khóa để doanh nghiệp thuyết phục các tổ chức tín dụng và quỹ đầu tư. Chỉ khi có sự phối hợp đồng bộ giữa chính sách, tổ chức tài chính và bản thân doanh nghiệp, dòng tín dụng ưu đãi này mới thúc đẩy hiệu quả kinh tế tư nhân.

Trường hợp vay từ ngân hàng thương mại, NHNN sẽ phối hợp với Bộ Tài chính có hướng dẫn rõ ràng để khắc phục các bất cập của gói hỗ trợ lãi suất 2% trong chương trình phục hồi nền kinh tế trước dây.

“NHNN đã có văn bản gửi Bộ Tài chính để cân nhắc lồng ghép vào chính sách thuế thu nhập doanh nghiệp đối với những doanh nghiệp vay vốn từ ngân hàng theo đối tượng của Nghị quyết 68-NQ/TW. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục phối hợp chặt chẽ để thực hiện các chủ trương của Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, của Quốc hội”, Thống đốc Nguyễn Thị Hồng cho biết.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đề nghị Thống đốc NHNN, ngay sau kỳ họp Quốc hội (dự kiến kết thúc cuối tháng 6/2025), phải có kế hoạch, giải pháp hiệu quả về chính sách hỗ trợ 2% theo tinh thần Nghị quyết 198/2025/QH15.

Các chuyên gia kinh tế khuyến nghị, việc triển khai chính sách hỗ trợ lãi suất 2% cho doanh nghiệp triển khai dự án xanh, kinh tế tuần hoàn cần minh bạch, rõ ràng về đối tượng, tiêu chí; đơn giản về thủ tục để doanh nghiệp và ngân hàng dễ dàng triển khai, tránh cơ chế xin - cho.

Bố trí đủ nguồn lực ưu đãi để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa

Ngoài hỗ trợ lãi suất 2%, theo tinh thần Nghị quyết 198/2025/QH15, doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo… sẽ được tiếp cận vốn ưu đãi từ Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa. Bộ Tài chính cho biết, đang khẩn trương xây dựng văn bản hướng dẫn và sẽ bố trí nguồn lực cho Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa để Quỹ cho vay mới với lãi suất ưu đãi. 

Ngoài ra, Chính phủ khuyến khích các ngân hàng thương mại tăng cường cho vay ưu đãi với doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Được biết, Nghị 139/NQ-CP của Chính phủ đã giao Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành văn bản hướng dẫn chính sách Nhà nước hỗ trợ lãi suất 2%/năm thông qua các quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách cho các doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân, hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh vay vốn để thực hiện các dự án xanh, tuần hoàn và áp dụng khung tiêu chuẩn ESG; hoàn thành trong năm 2025. Đồng thời, rà soát nghị định hiện hành về tổ chức và hoạt động của Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa để tăng cường hoạt động hỗ trợ doanh nghiệp của Quỹ.

Ông Mạc Quốc Anh, Phó chủ tịch, kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa TP. Hà Nội cho rằng, bên cạnh tăng cường vai trò của Quỹ Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa, cần hoàn thiện mô hình các Quỹ Bảo lãnh tín dụng cho doanh nghiệp nhỏ và vừa ở cả Trung ương và địa phương. Chỉ khi Quỹ tham gia bảo lãnh, ngân hàng mới mạnh dạn cho doanh nghiệp nhỏ và vừa vay.