Trong bối cảnh đó, câu chuyện của GEOTEC HANOI không chỉ là hành trình phát triển của một hội nghị khoa học quốc tế. Nó còn gợi mở một vấn đề rộng hơn: muốn xây dựng những hạ tầng lớn, Việt Nam cần đồng thời xây dựng một “ kiến thức nền móng” đủ mạnh cho ngành.

GEOTEC HANOI nhận được sự bảo trợ và hỗ trợ của Hội Cơ học Đất và Địa kỹ thuật Quốc tế (ISSMGE) - tổ chức uy tín hàng đầu thế giới trong lĩnh vực địa kỹ thuật

Những đại dự án cần một nền móng tri thức tương xứng

Hạ tầng Việt Nam đang bước sang một giai đoạn mới về quy mô và độ phức tạp.

Nếu những thập niên trước, bài toán chủ yếu tập trung vào đường bộ, cầu, cảng hay các công trình dân dụng lớn, thì những năm tới, thị trường xây dựng Việt Nam sẽ phải giải quyết ngày càng nhiều công trình có yêu cầu kỹ thuật đặc biệt: các mạng lưới metro đi sâu vào lòng đất trong đô thị, đường sắt tốc độ cao đòi hỏi kiểm soát chặt chẽ biến dạng nền đường, không gian ngầm phát triển dưới những thành phố mật độ cao hay các công trình điện gió ngoài khơi phải làm việc trong điều kiện địa chất và môi trường biển khắc nghiệt.

Dù khác nhau về loại hình và quy mô, các công trình này đều đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với công tác khảo sát, đánh giá điều kiện địa chất và lựa chọn giải pháp địa kỹ thuật phù hợp.

Công trình càng lớn, dư địa cho những quyết định dựa chủ yếu vào kinh nghiệm càng thu hẹp. Ngành xây dựng vì vậy không chỉ cần thiết bị hiện đại hay những công nghệ thi công mới, mà còn cần năng lực nghiên cứu, cơ sở dữ liệu lớn, mô hình tính toán và một cộng đồng chuyên gia có khả năng liên tục cập nhật tri thức toàn cầu.

Nói cách khác, bên cạnh các điều kiện thông thường để thực hiện dự án, Việt Nam cần một “kiến thức nền móng” đủ sức đi trước một bước để kiểm soát mọi rủi ro liên quan đến địa chất công trình. Đây cũng là góc nhìn đáng chú ý khi nhìn lại hành trình 15 năm của một hội nghị khoa học có quy mô quốc tế như GEOTEC HANOI.

Một hội nghị khoa học, một mạng lưới tri thức

Năm 2011, khi Tập đoàn FECON khởi xướng Hội nghị quốc tế về địa kỹ thuật GEOTEC HANOI, doanh nghiệp xây dựng tư nhân này khi ấy vẫn còn khá trẻ, Việt Nam cũng chưa có nhiều diễn đàn chuyên sâu đủ khả năng kết nối thường xuyên giới nghiên cứu trong nước với những chuyên gia địa kỹ thuật hàng đầu thế giới. Kỳ đầu tiên này thu hút 450 đại biểu đến từ 24 quốc gia với 110 bài báo khoa học, cùng sự hiện diện của những tên tuổi lớn trong ngành địa kỹ thuật quốc tế.

Qua các kỳ 2013, 2016, 2019 và 2023, GEOTEC HANOI dần hình thành một mạng lưới kết nối giữa doanh nghiệp, trường đại học, viện nghiên cứu, hội nghề nghiệp và cộng đồng chuyên gia quốc tế và trong nước vô cùng hùng hậu để có thể trao đổi cập nhật mọi kiến thức công nghệ cấp tiến nhất trên thế giới ở mỗi thời điểm khác nhau.

Trong tiến trình đó, Hội Cơ học đất và Địa kỹ thuật công trình Việt Nam (VSSMGE) giữ vai trò quan trọng về chuyên môn và kết nối học thuật, tạo nên sự kết hợp giữa nguồn lực tổ chức của doanh nghiệp với nền tảng khoa học của một hội nghề nghiệp.

Năm 2019, hội nghị lần 3 thu hút hơn 800 đại biểu từ 37 quốc gia thuộc 5 châu lục. Năm 2023 - hội nghị lần 4, số người tham dự vượt 1.200, đến từ khoảng 40 quốc gia; hơn 280 tóm tắt bài báo được gửi về từ khoảng 800 tác giả. Trong nhiều năm, hội nghị nhận được sự bảo trợ của Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA), và từ năm 2019, hội nghị nhận được sự bảo trợ chính thức của Hiệp hội Cơ học đất và Địa kỹ thuật Quốc tế (ISSMGE).

“Kiến thức nền móng” không chỉ nằm trong các bài báo khoa học

Khái niệm “Kiến thức nền móng” có thể nghe khá trừu tượng, nhưng với địa kỹ thuật, nó được tạo nên từ những giá trị rất cụ thể.

Đầu tiên là khả năng tích lũy và kế thừa tri thức. Qua nhiều kỳ GEOTEC HANOI, hàng trăm công trình nghiên cứu đã được lựa chọn, phản biện, trình bày và xuất bản quốc tế. Mỗi nghiên cứu bổ sung thêm một lớp dữ liệu, phương pháp hay kinh nghiệm để những người đi sau có thể tiếp tục phát triển thay vì bắt đầu lại từ đầu.

Thứ hai là mạng lưới chuyên gia. Trong những lĩnh vực kỹ thuật chuyên sâu, công nghệ không chỉ được chuyển giao bằng việc mua máy móc hay phần mềm. Nó còn đi qua con người: từ những cuộc trao đổi học thuật, hợp tác nghiên cứu đến việc chuyên gia quốc tế cùng thảo luận những bài toán phát sinh trên công trường, đặc biệt nó thực sự được phát huy tại các đồ án thiết kế và các công trình xây dựng từ lớn đến nhỏ, từ đơn giản đến phức tạp trong các điều kiện địa chất khác nhau.

Với một ngành gắn chặt với đặc điểm địa chất từng khu vực như địa kỹ thuật, sự nối này đặc biệt quan trọng. Không phải mọi công nghệ thành công trên thế giới đều có thể được áp dụng nguyên trạng tại Việt Nam. Tri thức quốc tế cần được kiểm chứng, điều chỉnh và dần chuyển thành năng lực của chính đội ngũ trong nước.

Khi AI bước vào địa kỹ thuật

Bài toán tri thức còn trở nên cấp thiết hơn khi ngành xây dựng bước vào kỷ nguyên dữ liệu và trí tuệ nhân tạo.

Các công trình hiện đại đang tạo ra khối lượng dữ liệu ngày càng lớn từ kết quả khảo sát tới dữ liệu quan trắc công trình. AI mở ra khả năng hỗ trợ xử lý dữ liệu, nhận diện xu hướng, dự báo và hỗ trợ kỹ sư trong quá trình phân tích những hệ thống địa kỹ thuật phức tạp. Nhưng  AI chỉ thực sự tạo ra giá trị khi đi cùng dữ liệu đủ tốt, kết hợp với các kỹ sư có chuyên môn sâu và có khả năng đặt đúng câu hỏi. Vì vậy, AI không làm giảm vai trò của “ kiến thức nền móng”; ngược lại, nó khiến nền tảng này trở nên quan trọng hơn. GEOTEC HANOI 2026 lần đầu tiên đưa ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong địa kỹ thuật là một trong những chủ đề mới của hội nghị, mở ra một chuyên đề có tính hiện đại và hàm lượng kỹ thuật cao.

Bên cạnh ứng dụng của AI trong địa kỹ thuật, Địa kỹ thuật cho đường sắt tốc độ cao cũng là một trong 2 chủ đề mới năm nay. Các chủ đề mới này mới đánh dấu sự chuyển dịch rõ rệt của địa kỹ thuật: từ giải quyết những vấn đề nền móng truyền thống sang xử lý các hệ thống hạ tầng ngày càng lớn, sâu, phức tạp và giàu dữ liệu.

GEOTEC HANOI qua các kỳ tổ chức đã thu hút sự tham dự của các nhà khoa học, nhà nghiên cứu và chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực địa kỹ thuật từ khắp nơi trên thế giới.

Một hành trình chưa dừng lại

GEOTEC HANOI lần thứ 6 diễn ra vào thời điểm Việt Nam bước vào một chu kỳ đầu tư hạ tầng mới - bùng nổ và bứt phá cả về quy mô và độ khó của các đại dự án. Ngày 26 - 27/11/2026, hội nghị sẽ trở lại Trung tâm Hội nghị Quốc gia, Hà Nội. Năm nay, bên cạnh Tập đoàn FECON và VSSMGE, hội nghị có thêm sự tham gia đồng tổ chức của Hiệp hội Cơ học đất và Địa kỹ thuật Trung Quốc (CISMGE).

Đáng chú ý, những chủ đề được đặt ra tại GEOTEC HANOI 2026 cũng đang hiện diện ngày càng rõ trong thực tiễn phát triển hạ tầng Việt Nam. Hà Nội và TP.HCM đang đẩy mạnh đầu tư mạng lưới đường sắt đô thị; dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam đặt ra yêu cầu lớn về công nghệ, tiêu chuẩn và năng lực triển khai của đội ngũ trong nước. Cùng với đó là sự phát triển của công trình ngầm, năng lượng hạt nhan hay gió ngoài khơi và những dự án hạ tầng có quy mô, yêu cầu kỹ thuật ngày càng cao.

Đằng sau các đại dự án ấy là những bài toán rất cụ thể về khảo sát địa chất, xử lý nền, kiểm soát lún và biến dạng, thi công hầm, quan trắc công trình hay ứng dụng dữ liệu và AI trong thiết kế, thi công, đảm bảo an toàn vận hành. Đây cũng chính là thời gian quý báu để những thành tựu nghiên cứu được mang đến phục vụ giải các bài toán thực tế trên các đại dự án hạ tầng.

Nhìn lại chặng đường 15 năm với 6 kỳ tổ chức, ý nghĩa của một hội nghị khoa học quốc tế có lẽ không nằm ở việc số người tham dự đã tăng từ 450 lên hơn 1.200, hay số quốc gia tham gia đã mở rộng từ 24 lên 40. Mà quan trọng hơn, hội nghị đang tạo ra một không gian kết nối giữa khoa học – công nghệ – doanh nghiệp thiết kế – doanh nghiệp thi công thực tiễn – giữa nhà khoa học với các kỹ sư thực hành công việc hàng ngày, nơi tri thức quốc tế được tiếp nhận, kiểm chứng và từng bước cập nhật vào năng lực ngày một xuất sắc của đội ngũ kỹ sư Việt Nam. Trong một giai đoạn mà Việt Nam cần triển khai ngày càng nhiều công trình lớn và phức tạp, năng lực làm chủ công nghệ không thể chỉ được đo bằng số máy móc có thể mua hay số dự án có thể triển khai. Nó còn nằm ở khả năng hiểu, tiếp nhận, kiểm chứng, cải tiến và tạo ra tri thức của chính mình để thực sự làm chủ mọi bài toán khó đặt ra trong thực tế ngành xây dựng công trình.