Quang cảnh cuộc làm việc - Ảnh: Quochoi.vn.

Sáng 20/5, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn đã chủ trì cuộc làm việc với Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính về các nhiệm vụ trọng tâm trong năm 2026 và cả nhiệm kỳ, theo Cổng thông tin điện tử Quốc hội.

Theo Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn, Ủy ban Kinh tế và Tài chính có vị trí, vai trò rất đặc biệt: là cơ quan tham mưu, thẩm tra trực tiếp nhiều vấn đề lớn của quốc gia về kinh tế vĩ mô, tài chính - ngân sách, đầu tư công, nợ công, mô hình tăng trưởng, kinh tế tư nhân, các công trình trọng điểm và thể chế phát triển.

Ghi nhận, đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của Ủy ban, Chủ tịch Quốc hội cũng nêu rõ, trong bối cảnh tình hình thế giới biến động nhanh, phức tạp, Ủy ban không chỉ phải theo sát diễn biến trong nước mà còn phải chủ động cập nhật, phân tích tác động từ bên ngoài, nhất là các vấn đề về an ninh năng lượng, thị trường vàng, ngoại tệ, an ninh lương thực, biến đổi khí hậu, thương mại quốc tế và quan hệ kinh tế giữa Việt Nam với các đối tác lớn…

Do đó, Chủ tịch Quốc hội lưu ý, Ủy ban cần làm rõ trước yêu cầu mới của đất nước và đầu nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI, Ủy ban sẽ đổi mới như thế nào? Nâng tầm tham mưu ra sao? Xử lý những điểm nghẽn và tạo dấu ấn gì trong nhiệm kỳ này?

Từ đó, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban làm rõ một số vấn đề trọng tâm.

Về tư duy tham mưu chính sách, đổi mới phương thức hoạt động của Ủy ban. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh yêu cầu cần làm rõ cách thức chuyển từ "thẩm tra theo hồ sơ" sang "thẩm tra chính sách", dựa nhiều trên phân tích chính sách, dữ liệu, đánh giá tác động và dự báo rủi ro, trách nhiệm chủ động trong tham gia sớm vào chu trình chính sách

Về hoàn thiện thể chế phát triển, Chủ tịch Quốc hội lưu ý Ủy ban cần làm rõ thuận lợi, khó khăn, vướng mắc trong việc tham mưu, thẩm tra các dự án luật, Nghị quyết trong bối cảnh phải sửa đổi đồng thời nhiều luật lớn về đất đai, đầu tư, thuế, ngân sách, doanh nghiệp, ngân hàng, thị trường vốn... Trách nhiệm của Ủy ban là phải phát hiện sớm xung đột pháp luật, nhận diện các điểm nghẽn thể chế và kiến nghị giải pháp tháo gỡ kịp thời.

Với giám sát việc tổ chức thi hành pháp luật, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban cần lựa chọn đúng trọng tâm, trọng điểm trong các lĩnh vực ngân hàng, chứng khoán, bảo hiểm, đầu tư công, ngân sách, các dự án trọng điểm và phát triển kinh tế tư nhân.

Giám sát không phải là đi nhiều, báo cáo nhiều, mà phải giám sát trúng, đúng và theo đuổi đến cùng. Sau khi luật được ban hành, cần theo dõi ngay việc ban hành nghị định, thông tư hướng dẫn; phát hiện kịp thời văn bản chậm ban hành, trái luật hoặc không phù hợp thực tiễn. Cách thức giám sát cũng phải thay đổi. Không nhất thiết lúc nào cũng phải tổ chức đoàn đi kiểm tra, mà cần xây dựng cơ chế theo dõi thường xuyên, hàng tuần, hằng tháng qua dữ liệu, báo cáo, hệ thống thông tin và các kênh độc lập, theo Chủ tịch Quốc hội.

Trước yêu cầu mục tiêu tăng trưởng cao và mô hình tăng trưởng mới, Chủ tịch Quốc hội yêu cầu Ủy ban cần làm rõ công tác tham mưu trong việc kiểm soát ổn định vĩ mô, kỷ luật tài chính - ngân sách, an toàn nợ công, đồng thời tạo dư địa chính sách cho tăng trưởng, đổi mới sáng tạo và phát triển lực lượng sản xuất mới. Trách nhiệm của Ủy ban Kinh tế và Tài chính không chỉ trong việc hình thành khung chính sách mà còn phải làm rõ các điểm nghẽn trong huy động nguồn lực tài chính công, đất đai, tài nguyên, nguồn nhân lực, khu vực tư nhân, PPP, thị trường vốn, tài chính xanh.

Liên quan đến tổ chức bộ máy và năng lực tham mưu, Chủ tịch Quốc hội đề nghị Ủy ban báo cáo rõ mô hình 6 tiểu ban chuyên môn sau sắp xếp; cơ chế phối hợp giữa Thường trực Ủy ban và Vụ Kinh tế - Tài chính, nhu cầu chuyên gia, dữ liệu, công cụ số, biên chế và năng lực phân tích chính sách.

Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý làm rõ hơn về các kiến nghị cụ thể. Trên tinh thần việc gì thuộc thẩm quyền Ủy ban thì chủ động làm ngay, việc gì cần Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Đảng ủy Quốc hội, Lãnh đạo Quốc hội chỉ đạo thì kiến nghị rõ, việc gì liên quan Chính phủ, các bộ, ngành thì đề xuất cơ chế phối hợp cụ thể, rõ ràng, có thời hạn, có sản phẩm, có trách nhiệm để Lãnh đạo Quốc hội cho ý kiến.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính phải tiếp tục nâng cao chất lượng tham mưu, thẩm tra và giám sát, trở thành cơ quan phản biện chính sách sắc bén, chủ động, có dữ liệu, có tầm nhìn và có khả năng dự báo, góp phần cùng Quốc hội xử lý hiệu quả những vấn đề lớn của đất nước trong giai đoạn phát triển mới, Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh.