Đây là lần đầu tiên một diễn đàn đối thoại giữa các chính đảng Đông Nam Á được tổ chức, mở ra một kênh trao đổi mới nhằm tăng cường hiểu biết, xây dựng lòng tin và thúc đẩy hợp tác hướng tới một Cộng đồng ASEAN đoàn kết, tự cường và phát triển bền vững.

Phát biểu khai mạc tọa đàm, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Lê Hoài Trung nhấn mạnh sự kiện mang ý nghĩa đặc biệt đối với tiến trình hợp tác khu vực. Theo Bộ trưởng, việc các chính đảng Đông Nam Á lần đầu tiên cùng ngồi lại trao đổi thể hiện nhận thức chung về nhu cầu tăng cường đối thoại chính trị trong bối cảnh tình hình thế giới và khu vực đang có nhiều biến động nhanh chóng, sâu sắc và khó lường.

Đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao phát biểu khai mạc. (Ảnh: An Đăng/TTXVN)

Bộ trưởng cho rằng các quốc gia Đông Nam Á đang đứng trước nhiều thách thức mới trên con đường phát triển. Những động lực tăng trưởng truyền thống từng tạo nên thành công của khu vực đang gặp không ít trở ngại. Quá trình tự do hóa thương mại, toàn cầu hóa và liên kết kinh tế quốc tế đối mặt với nhiều sức ép mới. Nguy cơ gián đoạn chuỗi cung ứng tiếp tục xuất hiện ở nhiều nơi, trong khi môi trường an ninh khu vực ngày càng tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Mặc dù châu Á - Thái Bình Dương vẫn giữ vai trò đầu tàu của tăng trưởng và liên kết kinh tế toàn cầu, triển vọng phát triển trong thời gian tới vẫn còn nhiều yếu tố bất định. Cùng với đó, luật pháp quốc tế và các thể chế đa phương đang chịu những thách thức chưa từng có. Các cuộc xung đột tiếp diễn ở nhiều khu vực trên thế giới khiến môi trường hòa bình, ổn định cho phát triển trở nên mong manh hơn.

Trong bối cảnh đó, Bộ trưởng Lê Hoài Trung khẳng định niềm tin vào tương lai của ASEAN. Sau gần 60 năm hình thành và phát triển, ASEAN đã góp phần đưa Đông Nam Á trở thành khu vực của hòa bình, hợp tác, hội nhập và thịnh vượng. Từ một khu vực từng tồn tại nhiều khác biệt và cạnh tranh ảnh hưởng giữa các nước lớn, ASEAN đã từng bước xây dựng được môi trường đối thoại, hợp tác và trở thành cầu nối quan trọng giữa các quốc gia trong và ngoài khu vực.

Theo Bộ trưởng, để vượt qua các thách thức mới, duy trì đoàn kết nội khối và bảo đảm tự chủ chiến lược, hợp tác ASEAN cần được củng cố không chỉ thông qua các kênh nhà nước, chính phủ hay nghị viện, mà còn từ nền tảng chính trị của mỗi quốc gia, trong đó các chính đảng giữ vai trò đặc biệt quan trọng.

Bộ trưởng Lê Hoài Trung nhấn mạnh việc tăng cường hợp tác giữa các chính đảng Đông Nam Á không đơn thuần là một hoạt động giao lưu, mà là yêu cầu mang tính chiến lược đối với tương lai của khu vực. Các chính đảng có lợi thế gắn bó trực tiếp với nhân dân, đóng vai trò cầu nối giữa các quyết sách khu vực với đời sống xã hội, đồng thời phản ánh nguyện vọng của người dân vào quá trình hoạch định chính sách.

Thông qua đó, ASEAN có thể đến gần hơn với người dân, huy động được sự đồng thuận xã hội rộng rãi và phát huy sức mạnh tổng hợp của toàn khu vực trong giải quyết các vấn đề chung như biến đổi khí hậu, an ninh mạng, phát triển bền vững hay chuyển đổi số.

Đồng chí Lê Hoài Trung, Ủy viên Bộ Chính trị, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao với các đại biểu. (Ảnh: An Đăng/TTXVN)

Tọa đàm diễn ra với ba phiên thảo luận, quy tụ gần 20 tham luận và ý kiến trao đổi của đại diện các đảng chính trị, giới nghiên cứu và chuyên gia đến từ nhiều quốc gia Đông Nam Á. Các đại biểu tập trung thảo luận về vai trò của các chính đảng trong việc củng cố đoàn kết khu vực, thúc đẩy đối thoại chính trị, tăng cường hợp tác và đóng góp vào quá trình hiện thực hóa các mục tiêu dài hạn của ASEAN.

Nhiều ý kiến cho rằng trong bối cảnh thế giới đang trải qua những biến đổi sâu rộng, các đảng chính trị cần phát huy hơn nữa vai trò định hướng chiến lược, xây dựng đồng thuận xã hội và thúc đẩy các sáng kiến hợp tác nhằm bảo đảm một tương lai hòa bình, ổn định và phát triển bền vững cho khu vực.

Các đại biểu cũng khẳng định tinh thần trách nhiệm chung đối với tiến trình xây dựng Cộng đồng ASEAN, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường các cơ chế trao đổi thường xuyên giữa các chính đảng nhằm tạo dựng lòng tin và sự hiểu biết lẫn nhau.

Phát biểu bế mạc tọa đàm, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường cho biết các kết quả đạt được đã cho thấy nhu cầu và tiềm năng rất lớn của việc mở rộng đối thoại thông qua kênh các đảng chính trị.

Theo Thứ trưởng, đối thoại chính đảng sẽ góp phần củng cố lòng tin chính trị, tăng cường hiểu biết lẫn nhau và nuôi dưỡng tinh thần đoàn kết trong ASEAN. Đây cũng là nền tảng quan trọng để xây dựng một Cộng đồng ASEAN gắn kết, kiên cường và lấy người dân làm trung tâm.

Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường nhận định, đối thoại giữa các đảng chính trị đang dần trở thành một bộ phận quan trọng trong cơ sở hạ tầng lòng tin chính trị của khu vực. Đây là không gian để các bên trao đổi ý tưởng, chia sẻ kinh nghiệm và từng bước hình thành đồng thuận, qua đó tạo điều kiện thuận lợi cho hợp tác ASEAN trong dài hạn.

Đối với Việt Nam, thúc đẩy quan hệ với các đảng chính trị trên thế giới nói chung và tại Đông Nam Á nói riêng là một trong những ưu tiên quan trọng trong quá trình triển khai chính sách đối ngoại và hội nhập quốc tế.

Tổng kết các nội dung thảo luận, Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường cho biết tọa đàm đã đạt được đồng thuận rộng rãi trên ba lĩnh vực trọng tâm.

Thứ nhất, tăng cường lòng tin, đối thoại và hiểu biết lẫn nhau giữa các đảng chính trị, cũng như giữa các đảng với giới học giả, viện nghiên cứu và cộng đồng học thuật có ý nghĩa thiết thực trong việc củng cố đoàn kết ASEAN, nâng cao khả năng thích ứng và phát huy vai trò trung tâm của ASEAN trong bối cảnh nhiều biến động hiện nay.

Thứ hai, các đảng chính trị cần chủ động hơn trong việc đề xuất sáng kiến và thúc đẩy các ý tưởng hợp tác nhằm hiện thực hóa các mục tiêu của Cộng đồng ASEAN cũng như triển khai hiệu quả các Kế hoạch Chiến lược ASEAN đến năm 2045. Vai trò của các đảng đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm ASEAN phát triển theo hướng bao trùm, bền vững, lấy con người làm trung tâm và không để ai bị bỏ lại phía sau.

Thứ ba, các đại biểu tái khẳng định vai trò ngày càng lớn của các đảng chính trị trong hoạch định chính sách, thúc đẩy hợp tác khu vực và chia sẻ kinh nghiệm quản trị. Đây là những yếu tố cần thiết để ASEAN ứng phó hiệu quả với các thách thức chung và thích ứng với những biến đổi nhanh chóng của môi trường khu vực và quốc tế.

Tại tọa đàm, một số đại biểu cũng đề xuất xây dựng cơ chế trao đổi thường xuyên hơn giữa các đảng chính trị trong khu vực.

Theo Thứ trưởng Nguyễn Mạnh Cường, đây là sáng kiến thiết thực, có thể tạo ra không gian đối thoại định kỳ giữa các chính đảng, học giả, viện nghiên cứu và các trung tâm tư vấn chiến lược, từ đó hình thành các khuyến nghị chính sách và sáng kiến hợp tác nhằm hỗ trợ ASEAN xử lý hiệu quả những thách thức mới nổi, đồng thời góp phần hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2045.