Khối lượng giải phóng mặt bằng lớn, nhiều khó khăn phát sinh

Theo báo cáo Sở Xây dựng Quảng Trị, Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam có tổng chiều dài 1.541 km, trong đó đoạn qua tỉnh Quảng Trị dài 190,68 km, chiếm dụng hơn 1.871 ha đất. Tuyến đi qua 35 xã, phường, bố trí 2 ga hành khách tại phường Đồng Sơn và phường Nam Đông Hà, cùng 4 trạm bảo dưỡng.

Khối lượng giải phóng mặt bằng (GPMB) trên địa bàn tỉnh khá lớn, với khoảng 7.248 hộ dân bị ảnh hưởng. Trong số này, có 3.060 hộ phải bố trí tái định cư. Toàn tỉnh cũng có hơn 21.000 ngôi mộ nằm trong phạm vi dự án. Để thực hiện GPMB, dự kiến cần 29 khu nghĩa trang mới và 51 khu tái định cư, với tổng kinh phí GPMB ước tính hơn 18.800 tỷ đồng.

Cơ quan chức năng tháo dỡ hạng mục vi phạm khu vực thực hiện dự án đường sắt tốc độ cao qua Quảng Trị. Ảnh: Trương Nhân

Hiện dự án đang triển khai các hạng mục liên quan đến xây dựng khu tái định cư, tình hình cấp ứng vốn, rà soát hướng tuyến và hệ thống công trình trên tuyến. Tuy nhiên, quá trình thực hiện vẫn phát sinh nhiều khó khăn như việc xây dựng các khu nghĩa trang chưa được quy định trong Nghị quyết 172/2024/QH15; tiến độ bàn giao cọc GPMB chậm ảnh hưởng đến tiến độ chi trả bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; thiếu quỹ đất bố trí đất ở, đất nông nghiệp và quỹ đất lăng mộ tại các khu nghĩa trang mới.

Ngăn chặn phát sinh vi phạm trong vùng dự án

Để bảo đảm tiến độ chung, Phó chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Quảng Trị Hoàng Nam thống nhất giao chủ đầu tư thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đối với đoạn tuyến đi qua địa phận tỉnh Quảng Trị theo đề xuất của Sở Xây dựng.

Lãnh đạo tỉnh yêu cầu các xã, phường có tuyến đường sắt đi qua chuẩn bị kỹ lưỡng các điều kiện cần thiết, sớm ban hành kế hoạch chi tiết triển khai và tăng cường quản lý thực địa. Việc kiểm soát ranh giới GPMB và ngăn chặn xây dựng trái phép trong vùng quy hoạch được yêu cầu thực hiện nghiêm.

Sở Tài chính được giao chủ trì tham mưu việc quản lý chặt chẽ nguồn vốn phân bổ, đảm bảo sử dụng đúng trọng tâm, đúng quy định. Đồng thời, Sở Tài chính phối hợp với các địa phương hướng dẫn, tham mưu UBND tỉnh về phương án ứng vốn xây dựng các khu tái định cư.

Cùng với đó, tỉnh Đoàn được giao hỗ trợ xã Tân Mỹ trong việc cung cấp hồ sơ, xác minh nguồn gốc, mục đích sử dụng đất của các hộ dân trong phạm vi Dự án Làng thanh niên lập nghiệp An Mã. Sở Xây dựng tiếp tục tham mưu UBND tỉnh làm việc với các bộ, ngành liên quan nhằm thống nhất hướng tuyến và danh mục công trình trên tuyến đoạn qua Quảng Trị.