Địa bàn kiểm tra là khu vực khai thác vàng trái phép ở đầu nguồn (tại khu vực xã Hồng Thủy) gây nên tình trạng ô nhiễm nước sông Đakrông (tỉnh Quảng Trị). Chuyến kiểm tra còn có sự tham gia của đại diện lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Trị và các đơn vị liên quan của 2 địa phương.

Theo báo cáo của Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Thừa Thiên Huế, trước đây, khu vực này được Bộ Tài nguyên và Môi trường cấp phép thăm dò khoáng sản (vàng) cho Công ty CP Đông Trường Sơn theo Giấy phép thăm dò số 824/GP-BTNMT ngày 10/5/2011, gia hạn 2 lần tại các Giấy phép số 1478/GP BTNMT ngày 22/8/2013 và số 2503/GP-BTNMT ngày 28/10/2016.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế Phan Quý Phương (thứ nhất từ trái sang) kiểm tra khu vực trước đây người dân từng khai thác vàng trái phép. Ảnh: Ngọc Minh

Sau khi kết thúc thời hạn thăm dò (ngày 10/5/2017), Công ty này đã di dời toàn bộ máy móc, thiết bị và đi khỏi địa phương nhưng không thông báo cho chính quyền địa phương được biết. Do khu vực nằm ở vùng sâu, vùng xa, khó khăn trong công tác quản lý nên một số người dân của xã Hồng Thủy và xã Hồng Vân, huyện A Lưới tiến hành khai thác khoáng sản vàng trái phép.

Theo UBND tỉnh Thừa Thiên Huế, tại thời điểm đoàn công tác đến hiện trường thì không còn tình trạng khai thác khoáng sản trái phép mà chỉ còn những dấu vết khai thác đã cũ.

Theo đó, khu vực khai thác có một số hầm, hố đào lấy đất đá; có mương dân dùng để khai thác bằng phương pháp bơm áp lực cao tạo thành từ khu vưc khai thác về khe suối, có môt ṣố máng gỗ bị hỏng và lán trại đã bị ̣phá hủy. Khu vực khai thác có dấu hiêu sạt trượt đất, độ dốc lớn. Trước đó, các đoàn kiểm tra do địa phương thực hiện cũng đã tháo dỡ, phá hủy các lán trại, mương dẫn, một số hầm, hố phục vụ khai thác.

Sau khi kiểm tra thực địa khu vực từng xuất hiện tình trạng khai thác vàng trái phép trước đây tại xã Hồng Thủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế Phan Quý Phương khẳng định, thời gian gần đây không còn xảy ra chuyện người dân khai thác vàng trái phép, bởi những dấu vết khai thác đã quá cũ, thậm chí một số điểm cây cối đã mọc xanh tươi.

Qua kiểm tra thực tế, liên quan đến việc nước từ khu vực khai thác vàng trái phép trước đây chảy vào khe A Pey B và khe Bung sau đó chảy vào khe Li Leng ra sông Đakrông về các xã A Ngo, A Bung, Tà Rụt thuộc huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị xuất hiện màu đỏ đục, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Phan Quý Phương nhận định, nguyên nhân đục nguồn nước có thể do mưa lớn làm sạt lở đất, phá vỡ kết cấu đất đầu nguồn do quá trình làm đường khai thác rừng, kết hợp các khu vực khai thác vàng đất đã bị bóc thực bì nên không giữ đươc̣ đất, dẫn đến cuốn xuống các khe suối gây vẩn đục nguồn nước.

Buổi kiểm tra có sự tham gia của các cơ quan liên quan của 2 tỉnh Quảng Trị, Thừa Thiên Huế. Ảnh: Ngọc Minh

Trao đổi với lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Trị, Phó chủ tịch Phan Quý Phương cho biết, thời gian tới, UBND tỉnh Thừa Thiên Huế sẽ có văn bản cụ thể gửi tỉnh Quảng Trị nhằm làm rõ nguyên nhân nước sông Đakrông thuộc xã A Bung xuất hiện vẫn đục.

Cũng tại buổi kiểm tra, lãnh đạo Sở Tài nguyên và Môi trường tỉnh Quảng Trị ghi nhận thực tế hiện trường và cho biết sẽ có báo cáo chi tiết cho UBND tỉnh Quảng Trị xung quanh chuyến kiểm tra thực địa này, đồng thời sẽ thường xuyên nắm thông tin, chia sẻ thông tin với phía Thừa Thiên Huế khi xuất hiện các vấn đề liên quan.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Thừa Thiên Huế Phan Quý Phương đề nghị các cơ quan, đơn vị được giao nhiệm vụ quản lý khoáng sản phải tăng cường công tác kiểm tra, chỉ đạo thực hiện tốt công tác quản lý nhà nước về khoáng sản, ngăn chặn khai thác khoáng sản trái phép; thường xuyên theo dõi, giám sát hoạt động khai thác khoáng sản để kịp thời phát hiện, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.

Trước đó, nhiều người dân tại sinh sống khu vực gần sông Đakrông (huyện Đakrông, tỉnh Quảng Trị) phản ánh tình trạng nước sông đổi màu bất thường nghi do khai thác vàng ở đầu nguồn, ảnh hưởng đến việc sử dụng nguồn nước sinh hoạt của người dân địa phương. Mặc dù người dân nhiều lần phản ánh về tình trạng ô nhiễm, nhưng đến nay vấn đề vẫn chưa được giải quyết dứt điểm.