Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân - Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia được tổ chức hằng năm nhằm khơi dậy niềm tự hào dân tộc, phát huy truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”, tri ân công đức của Nữ tướng Lê Chân - người có công khai hoang, lập ấp dựng lên trang An Biên xưa, tiền thân của TP. Hải Phòng ngày nay. 

Đồng thời, tiếp tục phát huy giá trị của Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia - Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân, di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia Đền Nghè, di tích kiến trúc nghệ thuật cấp quốc gia Đình An Biên.

Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân được tổ chức trong 3 ngày, từ ngày 25, 26, 27/3/2026 (tức ngày 7, 8, 9/2 năm Bính Ngọ), tại các địa điểm: Tượng đài Nữ tướng Lê Chân; Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia Đền Nghè; Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia Đình An Biên

Theo sử sách, Nữ tướng Lê Chân quê tại xã An Biên, huyện Đông Triều, phủ Kinh Môn, xứ Hải Dương xưa (nay thuộc tỉnh Quảng Ninh). Bà là người có chí khí, đã cùng nhân dân khai hoang, lập ấp, tổ chức sản xuất, hình thành nên vùng đất trù phú ven biển.

Khi Hai Bà Trưng khởi nghĩa, bà hưởng ứng, lập nhiều chiến công và được phong Thánh Chân công chúa, giữ chức Trấn Đông Đại tướng quân, thống lĩnh đạo quân Nam Hải, đảm trách nhiệm vụ phòng thủ vùng biển - vị trí đặc biệt quan trọng trong thế trận “Hải tần phòng thủ”. Trong cuộc kháng chiến chống quân Hán xâm lược, bà chiến đấu anh dũng, giữ trọn khí tiết, trở thành biểu tượng tiêu biểu của tinh thần yêu nước.

Để tưởng nhớ công lao của bà, nhân dân trang An Biên lập An Biên cổ miếu, tức đền Nghè ngày nay, thờ phụng và tôn bà là Thành hoàng, Thánh Mẫu của vùng đất Hải Phòng. Ngày Thánh đản, mùng 8/2 âm lịch hằng năm trở thành lễ hội truyền thống, thu hút đông đảo nhân dân và du khách.

Những giá trị tinh thần đó trải qua thời gian được kết tinh lại thành giá trị văn hóa vô giá của dân tộc nói chung và của người dân Hải Phòng nói riêng, tiếp nối lưu truyền từ đời này qua đời khác, từ thế hệ này qua thế hệ khác.

Năm 2011, TP. Hải Phòng đã phục dựng lại Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân và được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia năm 2016. Lễ hội là một phần giá trị không thể tách rời các giá trị văn hóa của Hải Phòng nói riêng và cả nước nói chung.

Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân năm 2026 diễn ra từ ngày 25/3 - 27/3 (tức ngày 7/2 đến 9/2 năm Bính Ngọ) tại các địa điểm: Tượng đài Nữ tướng Lê Chân, Di tích lịch sử - văn hóa quốc gia đền Nghè và di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia đình An Biên.

Lễ hội năm nay được tổ chức với quy mô trang trọng, gồm hai phần chính. Phần lễ được thực hiện theo nghi thức truyền thống với các hoạt động như lễ cáo yết, lễ dâng hương, tế nữ quan, lễ rước bộ từ đình An Biên và đền Nghè.

Các đại biểu dự Lễ cáo yết Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân Xuân Bính Ngọ 2026 tại Di tích lịch sử văn hóa quốc gia đền Nghè

Theo đó, sáng 25/3, phường Lê Chân đã tổ chức Lễ Cáo yết, dâng hương Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân năm 2026. Đoàn đại biểu đã thành kính dâng hoa, dâng hương tại Di tích lịch sử văn hóa cấp Quốc gia Đền Nghè, Đình An Biên và Tượng đài Nữ tướng Lê Chân để tưởng nhớ công đức to lớn của Nữ tướng Lê Chân - Người có công khai hoang, lập ấp dựng lên trang An Biên xưa - thành phố Hải Phòng ngày nay.

Các thành viên trong Đoàn thành kính tri ân công lao to lớn của Nữ tướng Lê Chân - người lập ra trang An Biên xưa và đặt nền móng cho thành phố Hải Phòng ngày nay. Tự hào với truyền thống đấu tranh kiên cường, bất khuất của vùng cửa biển anh hùng, những năm qua, Đảng bộ, chính quyền, quân và Nhân dân thành phố nói chung, phường Lê Chân, An Biên nói riêng đã đạt nhiều thành tựu tự hào với kết quả nổi bật trên các mặt kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh. Đồng thời bày tỏ quyết tâm phát huy trí tuệ, đoàn kết thống nhất xây dựng thành phố, phường Lê Chân, An Biên ngày càng phát triển.

Các đại biểu dâng hương tại Tượng đài Nữ tướng Lê Chân.

Lễ hội Đền Nghè và Đình An Biên xưa là lễ hội lớn của cộng đồng dân cư thành phố Hải Phòng. Hằng năm, người dân chờ đón và hướng về lễ hội tưởng nhớ ngày sinh Nữ tướng Lê Chân - vị Thành hoàng, người có công khai hoang lập ấp dựng lên trang An Biên xưa - thành phố Hải Phòng ngày nay. Qua đó khơi dậy niềm tự hào dân tộc, phát huy các nét đẹp văn hóa, nghi lễ truyền thống, đồng thời tiếp tục phát huy các giá trị lịch sử, kiến trúc nghệ thuật của các di tích thờ Nữ tướng Lê Chân trên địa bàn thành phố.

Phần hội diễn ra sôi nổi với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao phong phú, mang đậm bản sắc truyền thống như không gian chợ quê, hội thi hoa thủy tiên, vũ điệu xanh, thể dục dưỡng sinh, cờ người và các trò chơi dân gian...

Nhiều hoạt động diễn ra trong khuôn khổ Lễ hội.

Bên cạnh đó là các giải thể thao như bóng đá thiếu niên, nhi đồng Cúp Lê Chân 2026, giải cầu lông và bóng bàn mở rộng, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.

Điểm nhấn của lễ hội là chương trình nghệ thuật “Khúc khải hoàn Nữ tướng Lê Chân” diễn ra vào tối 26/3, trong chương trình khai mạc Lễ hội truyền thống Nữ tướng Lê Chân diễn ra tại khu vực quảng trường tượng đài Nữ tướng Lê Chân.

Tổng duyệt chương trình nghệ thuật “Khúc khải hoàn Nữ tướng Lê Chân”.

Chương trình được dàn dựng theo hình thức sử thi nghệ thuật, tái hiện hình tượng Nữ tướng Lê Chân như một biểu tượng anh hùng, khí phách và nhân văn của vùng đất Hải Phòng. Chương trình gồm 3 chương, là sự kết hợp hài hòa giữa các loại hình nghệ thuật truyền thống của dân tộc như: Chèo, hát dân gian, múa dân gian, âm nhạc cổ truyền với các ca khúc mang âm hưởng dân gian đương đại, tạo nên không gian nghệ thuật vừa trang nghiêm, linh thiêng, vừa gần gũi, giàu cảm xúc.

Thông qua ngôn ngữ tổng hợp của âm nhạc, múa và sân khấu hóa, chương trình dẫn dắt khán giả đi qua các lớp không gian lịch sử, khắc họa khúc khải hoàn của lòng yêu nước, tinh thần quật cường và vai trò to lớn của người nữ anh hùng trong dòng chảy lịch sử dân tộc.

Lễ hội tiếp tục góp phần quảng bá hình ảnh, giá trị văn hóa truyền thống và các điểm du lịch tâm linh của thành phố Hải Phòng đến với du khách trong và ngoài địa phương.