Trong Chương trình Mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021–2025, liên kết sản xuất được coi là một trong những trụ cột quan trọng. Theo Quyết định 90/QĐ-TTg, chương trình xác định mục tiêu thúc đẩy sản xuất theo chuỗi giá trị, ứng dụng khoa học công nghệ để tạo ra sản phẩm có giá trị gia tăng cao hơn, giúp người dân thoát nghèo một cách tự chủ và lâu dài.

Nhìn từ thực tiễn, đây là hướng đi phù hợp với xu thế hiện đại, giúp người nông dân chuyển dịch từ tư duy sản xuất manh mún sang sản xuất chuyên nghiệp, quy mô lớn và gắn chặt với thị trường.

Khi tham gia vào liên kết sản xuất, người nông dân không còn phải tự mình đối mặt với thị trường mà được hợp tác xã, doanh nghiệp hoặc tổ chức hỗ trợ để sản xuất tập trung. Lợi thế của mô hình này thể hiện rõ ở việc người dân được tiếp cận thị trường ổn định, sản phẩm được tiêu thụ theo hợp đồng, giá trị sản xuất tăng và rủi ro suy giảm. Sự liên kết ấy tạo ra một chuỗi sản xuất khép kín, từ cung ứng giống, vốn, vật tư đầu vào tới thu mua và phân phối sản phẩm đầu ra.

Nhiều mô hình liên kết đã chứng minh hiệu quả rõ nét ở các địa phương. Ví dụ tại xã Ea Na, Đắk Lắk, Công ty TNHH Ê-đê Café của Anh Y Pôt Niê đã tích cực liên kết với bà con Ê-đê trong xã, hình thành nên chuỗi sản xuất cà phê chất lượng cao. Bà con tham gia liên kết được hỗ trợ 50% giá trị phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đảm bảo chất lượng; được hướng dẫn kỹ thuật, lập kế hoạch sản xuất và bảo quản theo đúng tiêu chuẩn VietGAP, sau đó được thu mua lại cà phê với giá cao hơn thị trường. Nhờ vậy, năng suất và chất lượng cà phê tăng lên, thu nhập bình quân của nông dân dự kiến nâng thêm 10% mỗi vụ.

Mô hình liên kết canh tác cà phê hữu cơ của Công ty TNHH Ê-đê Café (xã Ea Na, Đắk Lắk) đã và đang tạo thu nhập ổn định cho nhiều hột trồng cà phê địa phương.

Đến giữa năm 2025, từ nguồn lực chương trình mục tiêu quốc gia, Công ty Ê-đê Café đã liên kết với 71 hộ đồng bào dân tộc thiểu số tại buôn Kala, buôn Tuôr A, Tuôr B của xã Ea Na, với tổng diện tích 69 ha tham gia.

Hay tại Long Cốc, một trong những xã có diện tích trồng chè lớn nhất trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, mô hình liên kết của Hợp tác xã sản xuất chè an toàn Long Cốc đã và đang giúp các hội viên gắn bó với cây chè, vươn lên thoát nghèo và làm giàu từ cây chè. Giám đốc Phạm Thị Hạnh cho biết trước kia giá bán chè của người nông dân thường bấp bênh, bị ảnh hưởng bởi thị trường. Nay 60 hộ đã liên kết với hợp tác xã theo hợp đồng thu mua tiêu chuẩn, đảm bảo quy trình trồng chè theo hướng an toàn. Thu nhập bình quân các thành viên trong hợp tác xã đạt khoảng 100 triệu đồng/người/năm.

Để liên kết sản xuất tiếp tục trở thành động lực của chương trình giảm nghèo bền vững, giới chuyên gia cho rằng các địa phương cần tăng cường hỗ trợ vốn, kỹ thuật cho người dân, thúc đẩy doanh nghiệp tham gia đầu tư và chia sẻ lợi ích minh bạch. Song song, việc phát triển hạ tầng nông thôn, từ giao thông, điện – nước đến kho bãi, hệ thống chế biến, cũng phải được coi là yếu tố nền tảng. Điều quan trọng hơn cả là nâng cao năng lực của chính người dân, để họ hiểu, tin và chủ động tham gia vào chuỗi giá trị.

Khi người nông dân được kết nối với doanh nghiệp, hợp tác xã và thị trường, họ không chỉ thoát nghèo một lần - mà xây dựng được nền tảng kinh tế vững chắc, giúp gia đình và cộng đồng cùng phát triển. Chương trình mục tiêu quốc gia đang mở cánh cửa đó, và nếu được nhân rộng đúng cách, đây sẽ là con đường dẫn đến một nền nông thôn thịnh vượng, công bằng và bền vững cho tương lai.