Luật sư Hà Huy Phong, Giám đốc điều hành Công ty luật Inteco

Tuần qua, hàng loạt chủ thẻ Visa Debit của MBBank thanh toán vượt hạn mức/số dư thẻ hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng. Hiện MBBank đang ráo riết yêu cầu khách hàng giải trình và hoàn trả lại số tiền trên. Tuy nhiên, sự cố trên khiến nhiều khách hàng không khỏi lo ngại về an toàn bảo mật ngân hàng. Ông đánh giá thế nào về việc này?

Ngân hàng có nghĩa vụ phải ban hành, thực hiện đầy đủ các quy định, quy trình bảo mật, an toàn công nghệ thông tin trong hoạt động cung ứng dịch vụ thông tin tín dụng.

Do đó, nếu các ngân hàng để xảy ra những lỗi kỹ thuật dẫn tới lộ thông tin khách hàng, hay cho phép tài khoản khách hàng thực hiện các giao dịch vượt quá giới hạn cho phép thì đó là những sự cố gây ảnh hưởng đến uy tín, mức độ tin cậy của ngân hàng, ảnh hưởng đến quyền lợi của khách hàng.

Những sự cố như vậy cho thấy công tác quản lý dữ liệu, bảo mật thông tin vẫn còn những lỗ hổng, tiềm ẩn rủi ro cho khách hàng, cho thị trường.

Đây không phải là lần đầu một ngân hàng bị xảy ra hiện tượng hệ thống máy tính bị lỗi và khách hàng có lý do khi đặt câu hỏi về trách nhiệm của ngân hàng cũng như quyền lợi của mình.

Sự cố kỹ thuật xảy ra tại MBBank vừa qua, theo ông có thể gây ra những nguy cơ gì với khách hàng và ngân hàng?

Trong giao dịch thương mại, chúng ta cần căn cứ vào yếu tố ý chí thực hiện giao dịch. Giả định rằng, khách hàng không có ý định và không thực hiện giao dịch với số tiền vượt quá số tiền cho phép, nhưng vì lỗi hệ thống của ngân hàng nên tài khoản khách hàng bị trừ đi một số tiền lớn hơn số tiền thực có trong tài khoản. Với khả năng này, chính khách hàng là người bị thiệt hại, thì ngân hàng phải có trách nhiệm.

Tuy nhiên, trong trường hợp khách hàng phát hiện ra lỗi của ngân hàng nhưng cố tình thanh toán hoặc rút tiền vượt quá số dư cho phép thì đó là lỗi của khách hàng và khách hàng sẽ phải hoàn trả lại tiền cho ngân hàng. Nếu khách hàng cố tình chi tiêu vượt hạn mức và không hoàn trả lại cho ngân hàng thì có thể bị coi là có dấu hiệu của hành vi chiếm đoạt tài sản. Việc chiếm đoạt như vậy là không ngay tình và không có cơ sở pháp luật.

Theo ông, cần có giải pháp gì để hạn chế tình trạng lỗi kỹ thuật như vậy?

Tôi cho rằng, bản thân ngân hàng cần phải có sự đầu tư bài bản và hệ thống hơn cho hệ thống công nghệ thông tin, chuẩn bị nhiều giải pháp để phòng ngừa và xử lý sự cố tương tự.

Đồng thời, cơ quan quản lý cũng cần quyết liệt, có chế tài xử lý các tổ chức tín dụng để xảy ra các lỗ hổng về bảo mật cũng như xử lý nghiêm nếu khách hàng cố tình vi phạm, có hành vi chiếm đoạn tài sản. Phải thật sự quyết liệt khắc phục tình trạng này để cả ngân hàng và khách hàng không bị ảnh hưởng.