Sáng 4/2, Tòa án Nhân dân TP. Hà Nội mở phiên tòa sơ thẩm xét xử 11 bị cáo trong vụ án “Buôn lậu”, “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, xảy ra tại tỉnh Lào Cai, Công ty cổ phần Đầu tư và Kinh doanh vàng Việt Nam (Công ty Vàng Việt Nam) và các tổ chức, địa phương liên quan.

Trong số này, Trần Như My (sinh năm 1977), Chủ tịch HĐQT; Phùng Thị Thuyết, Phó tổng giám đốc và Nguyễn Thị Hợp, kế toán trưởng Công ty Vàng Việt Nam, bị đưa ra xét xử về tội “Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng”, quy định tại khoản 3 Điều 221 Bộ luật Hình sự.

Hội đồng xét xử sơ thẩm vụ án liên quan Công ty Vàng Việt Nam, Công ty Vàng bạc Hoàn Huế.

Cùng với đó, Trần Thị Hoàn (sinh năm 1985), điều hành hoạt động kinh doanh Công ty TNHH MTV Vàng bạc đá quý Hoàn Huế (Công ty Vàng bạc Hoàn Huế), bị truy tố về tội “Buôn lậu”, quy định tại điểm a khoản 4 Điều 188 Bộ luật Hình sự.

Các bị cáo khác gồm: Phạm Tuấn Hải (sinh năm 1970), nguyên Giám đốc Công ty TNHH Kinh doanh Thương mại và Dịch vụ Thăng Long; Vàng Thị Phượng, Nguyễn Thị Phương Nga (lao động tự do) và 4 nhân viên Công ty Vàng bạc Hoàn Huế, gồm: Trần Thành Hiếu, Lương Thị Bích Hà, Liềng Thị Thực, Nông Thị Thùy Linh.

Theo cáo trạng được đại diện Viện Kiểm sát Nhân dân TP. Hà Nội công bố tại phiên tòa, Công ty Vàng bạc Hoàn Huế được cấp giấy phép đăng ký kinh doanh năm 2014, có trụ sở và cửa hàng vàng tại phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai. Giám đốc, người đại diện pháp luật là ông Hoàng Văn Huế; trên thực tế, Trần Thị Hoàn (vợ ông Huế) là người điều hành mọi hoạt động kinh doanh.

Đại diện Viện Kiểm sát giữ quyền công tố và kiểm sát xét xử tại phiên tòa.

Cuối năm 2024, các đối tượng đã lợi dụng chênh lệch giá vàng giữa Việt Nam và thế giới; nhu cầu kinh doanh, sử dụng vàng trong nước lớn, để tổ chức buôn lậu vàng, hưởng chênh lệch.

Theo đó, Hoàn đã móc nối với một đối tượng có tên là “Bà Béo” (quốc tịch Trung Quốc, không rõ thông tin cá nhân) và Phạm Tuấn Hải, nguyên Giám đốc Công ty TNHH Kinh doanh Thương mại và Dịch vụ Thăng Long, để mua vàng nhập lậu từ Trung Quốc, được vận chuyển qua Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai.

Các đối tượng dùng thủ đoạn thuê người vận chuyển, cất giấu vàng vào bên trong giày, quấn quanh bụng, giấu trong túi…, sau đó nhập cảnh về Việt Nam.

Tại khu vực kiểm soát an ninh thuộc Cửa khẩu Quốc tế Lào Cai, do biết lực lượng chức năng không kiểm tra người và không yêu cầu cởi giày, nên các đối tượng chỉ đưa hành lý xách tay vào băng chuyền qua máy soi chiếu và chọn cổng an ninh không có máy soi chiếu để đi qua.

Các bị cáo bị đưa ra xét xử sơ thẩm.

Cơ quan tố tụng xác định, từ ngày 17/9/2024 đến ngày 27/11/2024, Trần Thị Hoàn đã thỏa thuận với “Bà Béo” mua bán và vận chuyển trót lọt từ Trung Quốc về Việt Nam tổng cộng hơn 97 kg vàng, trị giá hơn 208 tỷ đồng.

Còn từ ngày 2/9/2024 đến 2/12/2024, Phạm Tuấn Hải đã nhập lậu, bán cho Trần Thị Hoàn tổng số 424 kg vàng, trị giá hơn 943 tỷ đồng.

Sau khi tiếp nhận vàng, Hoàn chỉ đạo em ruột là Trần Thành Hiếu, sử dụng đèn khò, tác động nhiệt lên bề mặt để xóa thông tin (chữ viết, ký hiệu) nguồn gốc nước ngoài trên bề mặt thỏi vàng rồi đưa đi tiêu thụ.

Cụ thể, Trần Thị Hoàn đã chỉ đạo cắt nhỏ, bán cho các khách hàng tại Hà Nội hưởng lợi. Trong đó, Công ty Vàng Việt Nam mua 52 kg vàng, trị giá gần 125 tỷ đồng; khách hàng Nguyễn Thị May mua 67 kg vàng, trị giá hơn 147 tỷ đồng; Đặng Tuấn Cường mua 42 kg vàng, trị giá hơn 92 tỷ đồng; Lê Văn Huy mua 57 kg vàng, trị giá gần 126 tỷ đồng; Vũ Minh Vương mua 204 kg vàng, trị giá hơn 446 tỷ đồng.

Ngoài ra, quá trình điều tra cũng xác định, các khách hàng không có thông tin đã mua 148,91 kg vàng, trị giá hơn 332 tỷ đồng. Hoàn còn khai bán vàng cho ông Đặng Ngọc Chiến nhưng không có tài liệu thể hiện số lượng, trị giá.

Cơ quan tố tụng cũng xác định, không chỉ nhập vàng nguyên liệu từ các đối tượng buôn lậu, Công ty Vàng Việt Nam còn sử dụng 2 hệ thống phần mềm để quản lý hoạt động kinh doanh và hạch toán kế toán, kê khai thuế.

Trong năm 2023, doanh nghiệp này có tổng doanh thu thực tế hơn 4.243 tỷ đồng; giá vốn thực tế hơn 4.226 tỷ đồng, song chỉ khai báo thuế với tổng doanh thu hơn 646 tỷ đồng, giá vốn hơn 641 tỷ đồng.

Còn trong 6 tháng đầu năm 2024, Công ty Vàng Việt Nam có tổng doanh thu 5.726 tỷ đồng, giá vốn 5.703 tỷ đồng, song chỉ kê khai thuế với tổng doanh thu hơn 332 tỷ đồng, giá vốn hơn 324 tỷ đồng.

Từ đó, dẫn tới việc để ngoài sổ sách doanh thu, lợi nhuận, gây thiệt hại cho Nhà nước tổng cộng hơn 5 tỷ đồng.